Burmistrz San Francisco ogłasza stan wyjątkowy w sprawie czynszów. Ceny mieszkań biją rekordy

Burmistrz San Francisco, Daniel Lurie, ogłosił w czwartek stan wyjątkowy w sprawie czynszów. To odpowiedź na gwałtowny wzrost kosztów najmu, który w ostatnich miesiącach osiągnął poziom zagrażający stabilności finansowej tysięcy mieszkańców miasta. Przyczyną jest przede wszystkim nowa fala bogactwa napływającego wraz z rozwojem sektora sztucznej inteligencji.

Jak wynika z danych portalu Zumper, mediana czynszu za jednopokojowe mieszkanie w San Francisco wynosi obecnie 4495 dolarów miesięcznie. Dla porównania, krajowa mediana w USA to 1900 dolarów. Oznacza to, że mieszkaniec San Francisco płaci za kawalerkę ponad dwukrotnie więcej niż średnia krajowa.

Najważniejsze fakty

Efekt AI: nowe bogactwo, stare problemy

Eksperci rynku nieruchomości wskazują, że za skokowy wzrost czynszów odpowiada przede wszystkim gwałtowny napływ gotówki związany z debiutami giełdowymi firm z branży sztucznej inteligencji. W ostatnich miesiącach kilka znaczących spółek AI weszło na giełdę, generując miliardowe zyski dla swoich pracowników i inwestorów. Część z nich trafiła na rynek mieszkaniowy w San Francisco, który od lat boryka się z niedoborem lokali.

Miasto, będące siedzibą tysięcy firm technologicznych, od dawna należy do najdroższych rynków najmu w USA. Problem pogłębia fakt, że San Francisco znacząco opóźnia się w zatwierdzaniu nowych inwestycji mieszkaniowych w porównaniu z innymi dużymi miastami. Podaż nie nadąża za popytem, a każda nowa fala bogactwa winduje ceny.

Co proponuje burmistrz?

Pakiet reform ogłoszony przez Daniela Luriego obejmuje kilka kluczowych punktów. Przede wszystkim burmistrz proponuje wprowadzenie limitów podwyżek czynszów w lokalach objętych kontrolą czynszów. To rozwiązanie ma bezpośrednio chronić najemców przed gwałtownymi skokami opłat.

Kolejnym elementem jest zabezpieczenie 27 milionów dolarów na pokrycie luk w finansowaniu federalnych bonów mieszkaniowych, które wkrótce wygasają. Środki te mają zapobiec sytuacji, w której tysiące gospodarstw domowych straci wsparcie i będzie zmuszonych do opuszczenia mieszkań.

Lurie zapowiedział także podwyższenie odszkodowań dla najemców eksmitowanych na podstawie tzw. Ellis Act – ustawy, która pozwala właścicielom na opuszczenie rynku najmu i wypowiedzenie umów lokatorom. Obecnie wypłaty są często zbyt niskie, by pokryć koszty przeprowadzki i znalezienia nowego lokalu w mieście, gdzie czynsze są najwyższe w kraju.

„Dziś większość mieszkańców San Francisco czuje, że miasto wreszcie zmierza w dobrym kierunku, ale wielu zadaje sobie pytanie, czy nadal będzie ich stać na życie tutaj” – powiedział Lurie w oświadczeniu. „Przechodziliśmy już przez okresy boomu. Tym razem mamy szansę zbudować odbudowę, która będzie szeroka i trwała – taką, w której San Francisco stanie się miejscem, gdzie ludzie mogą zapuścić korzenie i uczestniczyć w sukcesie miasta”.

Kogo dotknie kryzys?

Stan wyjątkowy dotyczy przede wszystkim gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach, które nie są w stanie nadążyć za wzrostem czynszów. W San Francisco, gdzie mediana dochodu gospodarstwa domowego jest wysoka, rosnące koszty mieszkań wypychają z miasta nauczycieli, pielęgniarki, pracowników usług i artystów.

Dla polskich czytelników interesujące może być porównanie: podczas gdy w Warszawie średni czynsz za kawalerkę w centrum oscyluje wokół 3000-4000 złotych (ok. 750-1000 dolarów), w San Francisco jest to kwota niemal pięciokrotnie wyższa. Różnica pokazuje skalę problemu, z jakim mierzy się to amerykańskie miasto.

Co dalej?

Propozycje burmistrza muszą zostać zatwierdzone przez Radę Nadzorczą San Francisco. Oczekuje się, że debata nad pakietem potrwa kilka tygodni. Kluczowym pytaniem pozostaje, czy proponowane środki wystarczą, by powstrzymać dalszy wzrost czynszów, czy też potrzebne będą bardziej radykalne rozwiązania, takie jak masowa budowa mieszkań komunalnych.

Źródło: The Guardian World, https://www.theguardian.com/us-news/2026/sep/10/san-francisco-mayor-declares-rent-emergency