Nowe badanie przeprowadzone w Australii ujawnia, że wprowadzone niedawno prawo zakazujące osobom poniżej 16 roku życia posiadania kont na platformach społecznościowych, takich jak TikTok, X, Facebook, Instagram, YouTube i Snapchat, nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Trzy miesiące po wejściu w życie przepisów, ponad 80% nastolatków objętych zakazem nadal aktywnie korzysta z tych platform.
Nieskuteczność zakazu
Australia, będąca pierwszym krajem, który wprowadził tak szeroki zakaz, miała nadzieję ograniczyć dostęp dzieci do potencjalnie szkodliwych treści online. Jednak obserwacyjne badanie, przeprowadzone na próbie 408 osób w wieku od 12 do 17 lat przez University of Newcastle, wykazało „ograniczone wdrożenie, niepełną zgodność i znaczne omijanie ograniczeń mediów społecznościowych”. Autorzy badania stwierdzili, że nie ma wystarczających dowodów na to, by ustawa miała „jakiekolwiek wczesne, istotne skutki” dla korzystania z mediów społecznościowych przez młodzież poniżej 16 roku życia.
Główne powody omijania przepisów
Jednym z kluczowych czynników umożliwiających nastolatkom dalsze korzystanie z zakazanych platform jest niewystarczająca weryfikacja wieku. Chociaż dwie trzecie uczestników badania stwierdziło, że musiało przejść weryfikację wieku, tylko 5% osób w wieku 12-13 lat i 11% w wieku 14-15 lat musiało przedstawić zdjęcie oficjalnego dokumentu tożsamości. Najczęstsze metody weryfikacji to pytanie o wiek i prośba o przesłanie selfie.
Co więcej, znaczna mniejszość ankietowanych aktywnie omijała ograniczenia wiekowe. Około 15% osób w wieku 12-13 lat i 19% w wieku 14-15 lat przyznało się do korzystania z fałszywego konta, a około 3% używało sieci VPN.
Implikacje dla innych krajów
Wyniki australijskiego badania mają poważne konsekwencje dla innych krajów, które rozważają wprowadzenie podobnych zakazów. Wielka Brytania planuje wprowadzić zakaz dostępu do mediów społecznościowych dla osób poniżej 16 roku życia w 2027 roku. Eksperci, w tym Andy Burrows z Molly Rose Foundation, ostrzegają, że same zakazy nie wystarczą do ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami online. Podkreśla się potrzebę bardziej „przekonującej strategii”, która uwzględniałaby również edukację i wsparcie psychologiczne.
Najważniejsze fakty
| Aspekt | Opis |
|---|---|
| Zakres zakazu | Australia zakazała korzystania z mediów społecznościowych osobom poniżej 16 roku życia (od XII 2025). |
| Wyniki badania | Ponad 80% nastolatków objętych zakazem nadal używa mediów społecznościowych. |
| Przyczyny | Niewystarczająca weryfikacja wieku, aktywne omijanie przepisów (fałszywe konta, VPN). |
| Wnioski | Sam zakaz jest nieskuteczny; potrzebna jest kompleksowa strategia ochrony dzieci online. |
Perspektywa ekspertów
Profesor Dennis Ougrin, psychiatra dziecięcy i młodzieżowy z Queen Mary University of London, uważa, że badanie powinno służyć jako „ważna wczesna kontrola rzeczywistości dla decydentów”, ale jest „za wcześnie, by stwierdzić, że polityka zawiodła”. Podkreśla, że kluczowe jest nie tylko to, czy spada liczba użytkowników, ale czy ograniczenia poprawiają wyniki, takie jak zdrowie psychiczne, sen, narażenie na szkodliwe treści i samookaleczenia.
Rzecznik rządu Wielkiej Brytanii zapowiedział, że ich podejście będzie „silniejsze i bardziej efektywne” niż model australijski, z lepszymi kontrolami weryfikacji wieku.
Dla polskich czytelników, to badanie jest istotnym sygnałem, że regulacje dotyczące dostępu do mediów społecznościowych dla młodzieży wymagają głębokiej analizy i kompleksowego podejścia. Skuteczna ochrona dzieci w cyfrowym świecie wymaga nie tylko zakazów, ale także innowacyjnych rozwiązań weryfikacyjnych, edukacji cyfrowej i wsparcia dla rodziców.
Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/media/2026/jun/24/australia-under-16-social-media-ban-no-substantial-effects-study)
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna