Sztuczna inteligencja została wbudowana w systemy brytyjskiego Home Office przy niemal całkowitym braku przejrzystości, wzmacniając tak zwane wrogie środowisko wobec imigrantów – wynika z nowego raportu organizacji Open Rights Group (ORG). Technologia jest już stosowana przy ustalaniu wieku osób ubiegających się o azyl, analizie zawartości telefonów nowo przybyłych, a także przy nadzorze granic z użyciem dronów i satelitów.
Dokument zatytułowany „Automated Discrimination: Unpacking the Digital Hostile Environment” opisuje, jak kolejne brytyjskie rządy przekształcają skomplikowane sprawy ludzkie w problem techniczny, który rzekomo można rozwiązać za pomocą algorytmów. Raport zebrał poparcie parlamentarzystów z Partii Pracy, Szkockiej Partii Narodowej i Partii Zielonych.
Najważniejsze fakty
| Obszar | Zastosowanie AI |
|---|---|
| Ustalanie wieku azylantów | Algorytmy oceniają wiek na podstawie danych biometrycznych |
| Analiza telefonów | Sprawdzanie zawartości urządzeń nowo przybyłych |
| Nadzór granic | Rozpoznawanie twarzy na żywo, drony i satelity z AI |
| Rozpatrywanie spraw | Narzędzie Ipic priorytetyzuje i ocenia sprawy imigracyjne |
Tajemnica pod pretekstem bezpieczeństwa
Autorzy raportu wskazują, że AI jest testowana i wdrażana w niemal całkowitej tajemnicy. Urzędnicy rutynowo powołują się na bezpieczeństwo narodowe, aby blokować wnioski o dostęp do informacji publicznej i redagować ujawniane dokumenty. Informacje zebrano z ograniczonych publikacji Home Office, odpowiedzi na wnioski FoI oraz pytań zadawanych przez parlamentarzystów.
Zdaniem ORG taka praktyka uniemożliwia niezależną kontrolę nad systemami, które bezpośrednio wpływają na życie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.
Gdzie jeszcze działa AI
Z raportu wynika, że technologia jest wykorzystywana również do wykrywania potencjalnie fikcyjnych małżeństw, podsumowywania wywiadów azylowych oraz analizowania informacji o sytuacji w krajach pochodzenia, które służą jako dowody w postępowaniach. Narzędzie o nazwie Identify and Prioritise Immigration Cases (Ipic) służy do priorytetyzacji i oceny spraw w sposób, którego kryteria pozostają niejawne.
Krytyka i obawy o prawa człowieka
Open Rights Group ostrzega, że sztuczna inteligencja nie jest neutralna ani bezbłędna – może replikować uprzedzenia i dyskryminację obecne w społeczeństwie, zwłaszcza gdy głównym motorem jej wdrażania jest antyimigracyjna polityka i retoryka. Raport przestrzega przed sprowadzaniem ludzi do punktów danych i powielaniem wrogiego środowiska, które po raz pierwszy nakreśliła Theresa May jako minister spraw wewnętrznych w 2012 roku.
„Poleganie na AI przy decydowaniu, kto może tu zostać, a kogo odsyła się w niebezpieczeństwo, jest głęboko niepokojącym posunięciem” – czytamy w dokumencie.
Organizacja wzywa rząd do uregulowania sztucznej inteligencji i zakazania zastosowań, które są niedemokratyczne lub grożą naruszeniami praw człowieka – w tym wykorzystania narzędzi typu ChatGPT w procesach azylowych. Postuluje też większą przejrzystość, silniejsze przepisy o dostępie do informacji, węższą definicję bezpieczeństwa narodowego oraz stworzenie publicznego rejestru rządowych narzędzi AI.
Co na to Home Office
Rzecznik resortu zapewnił, że sztuczna inteligencja jest tylko jednym z narzędzi służących ochronie granic i nie zastępuje ani nie automatyzuje decyzji podejmowanych przez ludzi. Decyzje azylowe są wydawane przez przeszkolonych urzędników, a narzędzia AI pomagają wyłącznie w przeszukiwaniu zapisów rozmów i informacji o polityce krajowej. Home Office deklaruje regularne monitorowanie działania tych narzędzi i zapowiada publikację zaktualizowanych ocen ich wdrażania.
Dlaczego to ma znaczenie
Przypadek Wielkiej Brytanii pokazuje, jak rządy demokratyczne mogą wdrażać zaawansowane systemy algorytmiczne bez realnej kontroli publicznej. Dla obywateli Unii Europejskiej i Polski, gdzie również rośnie zainteresowanie wykorzystaniem AI w administracji publicznej, brytyjski przykład stanowi sygnał ostrzegawczy – pokazuje ryzyko związane z automatyzacją decyzji dotyczących praw podstawowych przy jednoczesnym ograniczaniu przejrzystości.
Źródło: The Guardian, „Digital hostile environment: AI secretly being embedded across Home Office, report claims”, https://www.theguardian.com/politics/2026/oct/27/digital-hostile-environment-ai-secretly-embedded-home-office-report
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna