Okres wypowiedzenia umowy o pracę: jak go obliczyć i kiedy się kończy

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zależy przede wszystkim od rodzaju umowy oraz łącznego stażu u danego pracodawcy. Inaczej liczy się wypowiedzenie trwające w tygodniach, a inaczej to określone w miesiącach. Znajomość tych zasad pozwala ustalić ostatni dzień zatrudnienia i uniknąć błędu w dokumentach.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę — od czego zależy

Przy umowie na czas określony i nieokreślony długość wypowiedzenia jest związana ze stażem zakładowym, czyli okresem zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Nie decyduje wyłącznie długość ostatniej umowy. Do stażu mogą być wliczane wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego pracodawcy, zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu pracy.

Standardowe terminy przedstawiają się następująco:

Te terminy dotyczą umów na czas określony i nieokreślony. Przy umowie na okres próbny stosuje się odrębne, krótsze okresy.

Umowa na okres próbny

Długość wypowiedzenia umowy próbnej zależy od czasu, na jaki została zawarta:

W szczególnych przypadkach długość umowy próbnej może być ustalana według odmiennych reguł, dlatego przed złożeniem wypowiedzenia warto sprawdzić dokładną treść dokumentu oraz podstawę prawną zastosowaną przez pracodawcę.

Jak obliczyć koniec wypowiedzenia

Wypowiedzenie liczone w tygodniach kończy się w sobotę. Nie chodzi jednak o dowolną sobotę po upływie określonej liczby dni. Okres tygodniowy obejmuje pełne tygodnie i kończy się w sobotę.

Wypowiedzenie liczone w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Przykładowo, jeżeli pracownikowi przysługuje miesięczny okres wypowiedzenia, samo złożenie dokumentu w środku miesiąca nie oznacza zakończenia pracy dokładnie po 30 dniach. Koniec zatrudnienia przypadnie na ostatni dzień odpowiedniego miesiąca, zgodnie z terminem rozpoczęcia biegu wypowiedzenia.

Znaczenie ma więc nie tylko liczba tygodni lub miesięcy, lecz także data skutecznego doręczenia pisma. Przy sporze o termin pracownik powinien zachować dowód, kiedy pracodawca otrzymał wypowiedzenie.

Złożenie wypowiedzenia przez pracownika

Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę w formie papierowej albo elektronicznej, jeżeli dokument spełnia wymagania dotyczące formy pisemnej. W praktyce najbezpieczniejsze jest przekazanie pisma osobiście z potwierdzeniem odbioru albo wysłanie go w sposób pozwalający ustalić datę doręczenia.

Dokument powinien jednoznacznie wskazywać:

• dane pracownika i pracodawcy;
• datę sporządzenia;
• informację o wypowiedzeniu konkretnej umowy;
• podpis pracownika, jeżeli dokument jest papierowy.

Pracownik nie musi uzasadniać wypowiedzenia umowy. Inne zasady mogą dotyczyć rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, które wymaga wskazania przyczyny w przypadkach określonych przepisami.

Czy można skrócić okres wypowiedzenia

Strony mogą uzgodnić wcześniejszy termin rozwiązania umowy już po złożeniu wypowiedzenia. Takie porozumienie nie zmienia trybu rozwiązania umowy — nadal jest to wypowiedzenie — ale pozwala ustalić wcześniejszy dzień zakończenia zatrudnienia.

Odrębną sytuacją jest skrócenie trzymiesięcznego wypowiedzenia przez pracodawcę w związku z określonymi przyczynami dotyczącymi pracodawcy. W takim przypadku przepisy przewidują szczególne warunki oraz zasady dotyczące odszkodowania za pozostałą część okresu.

Nie należy samodzielnie zakładać, że krótszy termin uzgodniony ustnie będzie wystarczający. Ustalenia dotyczące daty zakończenia pracy najlepiej potwierdzić na piśmie.

Urlop i praca w okresie wypowiedzenia

W czasie wypowiedzenia umowa nadal obowiązuje. Pracownik co do zasady pozostaje w stosunku pracy i powinien wykonywać obowiązki, chyba że pracodawca zwolni go z obowiązku świadczenia pracy albo strony ustalą inne rozwiązanie.

Pracodawca może udzielić urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia na zasadach przewidzianych w Kodeksie pracy. Jeżeli urlop nie zostanie wykorzystany, po zakończeniu zatrudnienia może powstać obowiązek wypłaty ekwiwalentu, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i liczby niewykorzystanych dni.

Pracownik może również zostać zobowiązany do wykorzystania dni na poszukiwanie pracy, jeżeli spełnione są ustawowe warunki. Uprawnienie to dotyczy określonych okresów wypowiedzenia i sytuacji, dlatego jego zastosowanie warto uzgodnić z działem kadr.

Najczęstsze błędy przy liczeniu terminu

Co sprawdzić przed złożeniem dokumentu

Najpierw należy ustalić rodzaj umowy i daty wszystkich okresów zatrudnienia u pracodawcy. Następnie trzeba sprawdzić, czy wypowiedzenie będzie liczone w tygodniach, czy w miesiącach. Kolejny krok to wybranie sposobu doręczenia, który pozostawi dowód daty przekazania pisma.

Jeżeli pracodawca kwestionuje staż, termin wypowiedzenia albo prawo do urlopu, warto poprosić o pisemne stanowisko działu kadr. W bardziej złożonej sprawie — zwłaszcza przy zwolnieniu grupowym, ochronie przedemerytalnej, ciąży, urlopie rodzicielskim lub rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia — potrzebna może być konsultacja z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem prawa pracy. Przed podjęciem decyzji należy sprawdzić aktualne przepisy, ponieważ szczegółowe zasady mogą zależeć od rodzaju umowy i indywidualnej sytuacji pracownika.