Sejm zajmie się najmem krótkoterminowym. Gminy i wspólnoty mogą dostać nowe uprawnienia

Sejm ma w środę wieczorem rozpocząć pierwsze czytanie projektu przepisów regulujących najem krótkoterminowy. Według Business Insider Polska wcześniej tego samego dnia rząd ma przyjąć autopoprawkę, która przywraca do projektu rozwiązania ważne dla gmin, wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni. Chodzi m.in. o możliwość ograniczania najmu na doby w konkretnych budynkach albo strefach miasta.

Sprawa dotyczy przede wszystkim mieszkań wynajmowanych turystom przez platformy rezerwacyjne, takie jak Booking czy Airbnb. Dla mieszkańców bloków oznacza to potencjalnie większy wpływ na sytuacje, w których rotacyjny najem w sąsiednim lokalu powoduje problemy z hałasem, bezpieczeństwem albo porządkiem. Dla właścicieli i przedsiębiorców projekt może oznaczać nowe obowiązki ewidencyjne oraz ryzyko ograniczeń lokalnych.

Najważniejsze fakty

Co zakłada autopoprawka

Z relacji Business Insider Polska wynika, że autopoprawka przygotowana przez rząd ma przyznać wspólnotom i spółdzielniom mieszkaniowym uprawnienia do zakazania najmu krótkoterminowego w budynkach, którymi zarządzają lub których dotyczą ich uchwały. Jeśli taki zakaz zostałby przyjęty, przedsiębiorca miałby pół roku na zakończenie świadczenia usług hotelarskich w danym lokalu.

To półroczne vacatio w praktyce miałoby dać czas na wygaszenie działalności, zmianę modelu wynajmu albo znalezienie najemcy długoterminowego. Nie oznaczałoby więc natychmiastowego zamknięcia działalności z dnia na dzień, ale wprowadzałoby realną ścieżkę dla mieszkańców i zarządców budynków, którzy chcą ograniczyć lokale działające jak apartamenty na doby.

Autopoprawka ma też umożliwić wspólnotom, spółdzielniom oraz osobom mieszkającym w danej nieruchomości inicjowanie kontroli. Kontrole mogłyby dotyczyć m.in. bezpieczeństwa i porządku publicznego. Według opisu projektu gmina mogłaby wykreślić obiekt z ewidencji, jeśli w ciągu pół roku stwierdzono by trzy naruszenia w tym zakresie. Ponowny wpis miałby być możliwy dopiero po rocznej karencji.

Nowe narzędzia dla samorządów

Jednym z najbardziej istotnych elementów jest planowane przyznanie radom gmin prawa do wyznaczania stref bez najmu krótkoterminowego. Takie strefy mogłyby obejmować części miasta szczególnie obciążone ruchem turystycznym albo miejsca, w których działalność noclegowa koliduje z normalnym funkcjonowaniem mieszkańców.

Z przedstawionych informacji wynika, że gminy miałyby mieć również możliwość wprowadzania wyjątków: podmiotowych, przedmiotowych albo czasowych. Oznacza to, że lokalny zakaz nie musiałby działać identycznie przez cały rok i wobec wszystkich. Samorząd mógłby np. dopuścić najem przez określoną liczbę dni w roku, jeśli takie rozwiązanie zostanie wpisane do uchwały. Podobne limity funkcjonują w niektórych dużych miastach europejskich, m.in. w Paryżu i Amsterdamie.

Dla samorządów to ważny punkt, bo dotychczas spór o najem krótkoterminowy często sprowadzał się do pytania, czy państwo powinno stworzyć tylko rejestr, czy także dać lokalnym władzom narzędzia do reagowania na sytuację w konkretnych dzielnicach.

Centralny wykaz i numer dla lokalu

Sam projekt nowelizacji ustawy o usługach hotelarskich ma wdrażać unijne wymogi dotyczące ewidencjonowania obiektów wykorzystywanych w najmie krótkoterminowym. Według opisu przywołanego przez Business Insider Polska najem krótkoterminowy ma oznaczać usługę trwającą krócej niż 30 dni u jednego klienta.

Planowane jest utworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych. W praktyce miałby to być ogólnopolski rejestr mieszkań, apartamentów i domów wynajmowanych turystom. Każdy obiekt otrzymałby unikalny numer, który przedsiębiorca musiałby podawać na platformach rezerwacyjnych.

Projekt przewiduje też obowiązek posiadania regulaminu obiektu. Taki dokument miałby określać m.in. zasady doby hotelowej, ciszy nocnej oraz standardy ochrony małoletnich. Za prowadzenie działalności bez wpisu do ewidencji albo wprowadzanie klientów w błąd co do kategorii obiektu projekt przewiduje sankcje, ale na tym etapie najważniejsze będą ostateczne zapisy po pracach rządu i Sejmu.

Skąd wziął się spór

Prace nad przepisami trwają co najmniej od ubiegłego roku. Pierwotny projekt Ministerstwa Sportu i Turystyki wywołał spór w koalicji, ponieważ część ugrupowań chciała, aby poza rejestrem pojawiły się również realne narzędzia dla wspólnot, spółdzielni i samorządów. Według Business Insider Polska projekt przyjęty przez rząd 14 lipca został wcześniej okrojony z przepisów pozwalających gminom wyznaczać strefy bez najmu.

Po krytyce ze strony części koalicjantów i mieszkańców premier Donald Tusk zapowiedział 28 lipca ponowne przyjrzenie się rozwiązaniom. W cytowanej przez Business Insider Polska wypowiedzi mówił o potrzebie pogodzenia prawa turystów do dostępnych noclegów z prawem mieszkańców do normalnego życia w budynkach, w których najem na doby bywa uciążliwy.

Co powinni sprawdzić właściciele i mieszkańcy

Na razie projekt jest na etapie prac parlamentarnych, a autopoprawka — według relacji Business Insider Polska — ma zostać przyjęta przez rząd przed pierwszym czytaniem. Ostateczny kształt przepisów może się jeszcze zmienić w Sejmie, komisjach i Senacie.

Właściciele mieszkań wynajmowanych turystom powinni śledzić przede wszystkim obowiązki rejestracyjne, zasady podawania numeru obiektu na platformach oraz ewentualne uchwały gmin. Mieszkańcy bloków, wspólnoty i spółdzielnie powinni z kolei zwrócić uwagę na to, czy w ustawie pozostaną przepisy o zakazach lokalnych, kontroli oraz wykreślaniu obiektów z ewidencji po naruszeniach.

Źródło: Business Insider Polska, https://businessinsider.com.pl/prawo/rzad-zaostrza-zasady-najmu-na-booking-i-airbnb-gminy-i-mieszkancy-zyskaja-nowe/6x4v2p1