Wypowiedzenie umowy o pracę: co sprawdzić przed podpisaniem i jakie są terminy

Wypowiedzenie umowy o pracę uruchamia okres wypowiedzenia, po którego zakończeniu stosunek pracy ustaje. Przed złożeniem dokumentu warto sprawdzić rodzaj umowy, staż u danego pracodawcy, sposób doręczenia oraz rozliczenie urlopu. Błąd formalny może utrudnić udowodnienie, kiedy wypowiedzenie zostało złożone.

W tym poradniku wyjaśniamy, jak przygotować dokument i jakie informacje sprawdzić przed przekazaniem go pracodawcy. Opis dotyczy podstawowych zasad wynikających z Kodeksu pracy; w spornej lub nietypowej sprawie warto skonsultować się z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem.

Od czego zależy okres wypowiedzenia

Długość okresu wypowiedzenia zależy przede wszystkim od rodzaju umowy i stażu pracy u danego pracodawcy. Przy umowie na czas określony i nieokreślony stosuje się zasadniczo te same okresy:

Do stażu mogą być wliczane wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, jeżeli przepisy pozwalają je uwzględnić. W przypadku umowy na okres próbny terminy są inne i zależą od długości okresu próbnego.

Tygodniowy okres wypowiedzenia kończy się w sobotę, a miesięczny lub trzymiesięczny kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Dlatego data przekazania dokumentu nie zawsze oznacza, że praca zakończy się dokładnie po 14, 30 albo 90 dniach.

Jak przygotować wypowiedzenie

Przepisy wymagają, aby wypowiedzenie umowy o pracę miało formę pisemną. Dokument powinien zawierać:

• miejscowość i datę sporządzenia;
• dane pracownika i pracodawcy;
• informację o rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem;
• datę zawarcia umowy, której dotyczy dokument;
• planowany termin zakończenia zatrudnienia, jeśli jest możliwy do ustalenia;
• podpis pracownika.

Pracownik nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia. Obowiązek wskazania uzasadnienia dotyczy wypowiedzenia umowy przez pracodawcę w przypadkach określonych w Kodeksie pracy.

Dokument najlepiej przygotować w dwóch egzemplarzach. Na kopii pozostawionej pracownikowi warto uzyskać datę przyjęcia i podpis osoby odbierającej. Jeśli przekazanie osobiste nie jest możliwe, można wykorzystać przesyłkę pozwalającą potwierdzić doręczenie. Samo wysłanie wiadomości e-mail może nie zapewnić odpowiedniego dowodu ani formy dokumentu.

Urlop i praca w okresie wypowiedzenia

Złożenie wypowiedzenia nie zwalnia automatycznie z obowiązku wykonywania pracy. Do końca okresu wypowiedzenia pracownik co do zasady pozostaje związany umową, powinien wykonywać obowiązki i stosować się do poleceń zgodnych z prawem.

Pracodawca może udzielić urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia. Niewykorzystane dni urlopu mogą podlegać rozliczeniu zgodnie z zasadami obowiązującymi przy zakończeniu zatrudnienia. W niektórych sytuacjach pracodawca może także zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Takie zwolnienie powinno wynikać z decyzji pracodawcy, a nie z jednostronnego zaprzestania przychodzenia do pracy.

Porozumienie stron a wypowiedzenie

Porozumienie stron różni się od wypowiedzenia. W tym pierwszym przypadku pracownik i pracodawca wspólnie ustalają datę zakończenia umowy. Nie obowiązuje wtedy ustawowy okres wypowiedzenia, chyba że strony postanowią inaczej.

Wypowiedzenie jest natomiast jednostronnym oświadczeniem woli. Druga strona nie musi wyrazić zgody na jego złożenie. Jeżeli pracownik chce zakończyć zatrudnienie wcześniej niż wynika to z okresu wypowiedzenia, może zaproponować porozumienie, ale pracodawca nie ma obowiązku go zaakceptować.

Co sprawdzić po złożeniu dokumentu

Po przekazaniu wypowiedzenia warto zachować kopię dokumentu i potwierdzenie doręczenia. Należy również ustalić:

• ostatni dzień zatrudnienia;
• sposób wykorzystania pozostałego urlopu;
• zwrot sprzętu, dokumentów i innych składników mienia;
• odbiór świadectwa pracy;
• rozliczenie wynagrodzenia, premii i innych należności;
• zasady korzystania z zakładowego ubezpieczenia lub benefitów po ustaniu umowy.

Świadectwo pracy powinno zostać wydane w związku z ustaniem zatrudnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeśli pracodawca nie wyda dokumentu albo zawiera on błędy, pracownik może żądać jego sprostowania w ustawowym terminie.

Kiedy potrzebna jest dodatkowa konsultacja

Szczególnej ostrożności wymagają sytuacje, w których pracownik jest w ciąży, korzysta z urlopu związanego z rodzicielstwem, jest objęty ochroną przedemerytalną albo został zwolniony z przyczyn dotyczących pracodawcy. Znaczenie może mieć także rodzaj umowy, postanowienia układu zbiorowego i sposób zakończenia zatrudnienia.

Przed podpisaniem dokumentu sprawdź aktualne przepisy w Kodeksie pracy oraz informacje Państwowej Inspekcji Pracy. Jeżeli spór już powstał, zapisz daty, zachowaj korespondencję i nie podpisuj dokumentów, których treści lub skutków nie rozumiesz.