Zamrożone miliardy i nowe przepisy w UE. Jak produkcja na żądanie zmienia branżę odzieżową

Miliardy dolarów zamrożone w niesprzedanych ubraniach oraz wchodzące w życie unijne przepisy zmuszają branżę odzieżową do poszukiwania nowych modeli biznesowych. Tradycyjne podejście polegające na masowej produkcji ubrań przed poznaniem realnego popytu coraz częściej generuje gigantyczne straty magazynowe i koszty ekologiczne.

W skali globalnej problem nadmiernych zapasów odzieży osiąga ogromną skalę. Z szacunków firmy McKinsey oraz The Business of Fashion wynika, że nadwyżki wyprodukowane przez branżę modową w 2023 roku miały wartość sprzedażową sięgającą od 70 do 140 mld dolarów. Odpowiadało to nawet 5 mld sztuk odzieży, które zalegały w magazynach.

Por que importa

Najważniejsze fakty
Parametr | Wartość lub wskaźnik | Kontekst rynkowy
Wartość nadmiernych zapasów w 2023 r. | 70-140 mld USD | Szacunki McKinsey i The Business of Fashion dla globalnej branży
Wzrost czasu utrzymywania zapasów | O 14 proc. wyższy | Wynik zanotowany w 2024 roku w porównaniu do średniej sprzed 2020 roku
Udział niszczonych tekstyliów w UE | 4-9 proc. | Szacunki Europejskiej Agencji Środowiska przed wejściem nowych zakazów

W 2024 roku około jedna trzecia badanych marek nadal zmagała się z problemem niewłaściwego poziomu zapasów. Średni czas utrzymywania produktów w magazynach, tzw. inventory days on hand, wzrosnął o 14 proc. w porównaniu do okresu sprzed 2020 roku. W rezultacie niesprzedany towar trafia na głębokie przeceny, co dodatkowo obniża marże producentów.

Contexto

Kluczowym wyzwaniem dla producentów jest jednoczesne występowanie nadmiaru jednych wariantów i braków innych rozmiarów czy kolorów. Firmy próbują radzić sobie z tym problemem za pomocą sztucznej inteligencji. W analizach rynkowych aż 75 proc. przedstawicieli branży wskazało prognozowanie popytu i optymalizację zapasów jako priorytetowe zastosowanie technologii AI.

Alternatywą dla tradycyjnego prognozowania jest tzw. postponement, czyli odłożenie ostatecznego wykończenia produktu do momentu, aż pojawi się realne zamówienie. W praktyce oznacza to, że bazowe elementy odzieży powstają wcześniej, natomiast personalizacja lub nadruk są realizowane dopiero po zakupie przez klienta.

Model ten znajduje zastosowanie w segmencie print-on-demand, rozwijanym m.in. przez takie podmioty jak IdeaShirt. Dzięki technologii druku bezpośredniego na materiale DTG możliwe jest wykonanie pojedynczych sztuk odzieży z własnym wzorem bez konieczności zamawiania wielotysięcznych nakładów. Magazyn przechowuje wówczas jedynie czystą odzież bazową, co znacząco ułatwia logistykę.

Nowe regulacje prawne w Unii Europejskiej dodatkowo ograniczają dotychczasowe praktyki rynkowe. Od 19 lipca 2026 roku duże przedsiębiorstwa w UE nie mogą niszczyć niesprzedanej odzieży, dodatków odzieżowych i obuwia poza wyjątkami przewidzianymi w prawie. Średnie firmy zostaną objęte tym zakazem od 2030 roku. Według Europejskiej Agencji Środowiska wcześniej od 4 do 9 proc. wprowadzanych na rynek tekstyliów było niszczonych przed trafieniem do klientów.

Dodatkowe restrykcje wprowadzają poszczególne kraje członkowskie. We Francji od 1 września 2026 roku produkty zakwalifikowane jako ultra-fast fashion mogą zostać objęte dodatkowymi opłatami środowiskowymi, których stawki mają rosnąć w kolejnych latach.

Zmiany te przekształcają warunki konkurencji dla firm produkujących w Polsce. Zamiast rywalizować wyłącznie niską ceną z tanim importem z Azji, krajowi producenci i mniejsze marki mogą budować przewagę na elastyczności, szybszej realizacji zamówień oraz bliskości europejskiego rynku zbytu.

Źródło: 300Gospodarka, https://300gospodarka.pl/material-partnera/najdrozsze-ubranie-to-ktorego-nikt-nie-kupil-produkcja-na-zadanie-zmienia-branze-mody

Datos clave