Kryzys w motoryzacji. Polskie zakłady szukają ratunku w zbrojeniówce

Słabsze zamówienia, niewykorzystane moce produkcyjne i rosnąca presja na zatrudnienie zmuszają europejski sektor motoryzacyjny do poszukiwania alternatywnych źródeł przychodów. Zamiast biernie czekać na odbicie na rynku samochodowym, część zakładów decyduje się na wejście w zupełnie nowe obszary działalności. Najnowsze dane rynkowe pokazują, że tradycyjne fabryki części i pojazdów coraz śmielej spoglądają w stronę sektorów, które dysponują stabilniejszym portfelem zamówień i potrzebują gotowego zaplecza inżynieryjnego.

Skala zjawiska i europejskie trendy

Według opublikowanego raportu EuroMotoBarometr 2026, przygotowanego przez Exact x Forestall, dywersyfikację produkcji rozważa obecnie 35 procent badanych przedsiębiorstw motoryzacyjnych w Europie. Sposób ten staje się dla menedżerów kluczowym narzędziem ograniczania ryzyka biznesowego w warunkach niepewności gospodarczej.

Najpopularniejszym kierunkiem ucieczki przed kryzysem motoryzacyjnym okazał się przemysł obronny, który w skali całej Europy wybiera 39 procent firm planujących rozszerzenie działalności. Kolejne miejsca zajmują branża AGD z wynikiem 22 procent, przemysł lotniczy z 21 procentami oraz rolnictwo, które zainteresowało 13 procent respondentów. Alternatywne kroki podejmowane przez przedsiębiorstwa obejmują również redukcję zatrudnienia, na którą decyduje się 23 procent firm, oraz automatyzację procesów.

Najważniejsze fakty
| Wskaźnik | Wartość | Opis |
| :— | :— | :— |
| Dywersyfikacja w Europie | 35% | Odsetek firm z branży automotive rozważających wejście w inne sektory |
| Kierunek obronny w Polsce | 51% | Udział krajowych firm planujących dywersyfikację, które wybierają zbrojeniówkę |
| Produkcja aut spalinowych w Polsce | 102,4 tys. sztuk | Wynik za 2025 rok, o 52,6 proc. niższy niż rok wcześniej (dane PZPM/GUS) |

Sytuacja polskiego przemysłu motoryzacyjnego

W Polsce podejście do dywersyfikacji ma swoją specyfikę. Według badań zmianę profilu działalności rozważa 31 procent krajowych firm motoryzacyjnych, co plasuje nasz kraj poniżej średniej europejskiej. Dla porównania, na Słowacji podobne plany deklaruje 58 procent badanych, w Turcji 53 procent, a w Czechach 49 procent.

Jednocześnie polski rynek zmaga się z wyraźnym pesymizmem produkcyjnym. Spadku produkcji w perspektywie najbliższych dwunastu miesięcy spodziewa się 28 procent rodzimych przedsiębiorstw motoryzacyjnych, podczas gdy średnia europejska wynosi jedną piątą. Źródłem napięć są twarde dane statystyczne. Polskie Związek Przemysłu Motoryzacyjnego, powołując się na dane GUS, podał, że w 2025 roku produkcja samochodów osobowych z napędem spalinowym wyniosła 102,4 tysiąca sztuk, co oznacza spadek o ponad połowę w ujęciu rocznym. Z kolei w pierwszym półroczu 2026 roku wyprodukowano 134,8 tysiąca aut osobowych wszystkich typów napędów, czyli o 14 procent mniej niż rok wcześniej. Pozytywnym wyjątkiem pozostają segmenty pojazdów ciężarowych, dostawczych oraz autobusów, które odnotowały wzrosty.

Dlaczego zbrojeniówka przyciąga zakłady automotive

Sektor obronny pilnie potrzebuje nowoczesnego zaplecza technologicznego, inżynierów oraz wyspecjalizowanych kadr. Z kolei zakłady automotive przez dziesięciolecia wypracowały rygorystyczne standardy jakości, powtarzalności procesów oraz ścisłych norm produkcyjnych, które bez większych przeszkód można przenieść na potrzeby wojskowości.

W praktyce proces ten już się rozpoczął. Grupa Boryszew, znana z produkcji komponentów dla globalnych koncernów motoryzacyjnych, współpracuje z Instytutem Technicznym Wojsk Lotniczych przy przygotowaniu produkcji dronów oraz półproduktów do amunicji. Z kolei spółka UNIMOT wraz z PZL Defence podpisały memorandum z ukraińskim partnerem w sprawie silników turboodrzutowych, a Polska Grupa Zbrojeniowa nawiązała współpracę z Rolls-Royce Solutions w zakresie układów napędowych.

Wyzwania dla pracowników i perspektywy rynku pracy

Przejście części fabryk w stronę nowych branż ma bezpośrednie przełożenie na sytuację zatrudnionych pracowników. Zamiast masowych zwolnień wynikających z zapaści zamówień samochodowych, rynek pracy obserwuje zapotrzebowanie na transfer kompetencji. Inżynierowie, operatorzy maszyn, technicy utrzymania ruchu oraz specjaliści do spraw kontroli jakości zyskują możliwość odnalezienia się w dynamicznie rosnącym sektorze obronnym.

Eksperci wskazują, że transformacja ta nie jest ucieczką od motoryzacji, lecz racjonalnym zagospodarowaniem kapitału technologicznego i ludzkiego nagromadzonego w ubiegłych dziesięcioleciach. Dla pracowników oznacza to konieczność adaptacji do specyfiki zamówień publicznych i obronnych, które wymagają najwyższych standardów bezpieczeństwa i certyfikacji.

Źródło: 300Gospodarka, https://300gospodarka.pl/tylko-w-300gospodarce/automotive-nie-chce-czekac-na-odbicie-zaklady-rozgladaja-sie-za-nowym-biznesem

Datos clave