Dzień Nauczyciela w cieniu szkolnych ataków. ZNP przedstawia konkretne żądania

14 października, w Dzień Edukacji Narodowej, polskie szkoły zmagają się z poważnym kryzysem bezpieczeństwa. Seria ataków z użyciem noży, do których doszło w pierwszych dniach października, skłoniła Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) do wystosowania pilnego apelu do władz. Związek domaga się nie tylko zwiększenia ochrony fizycznej placówek, ale także zmian w prawie, które dałyby nauczycielom realne narzędzia do reagowania na zagrożenia.

Najważniejsze fakty

Fala przemocy w październiku

Październik 2026 roku przejdzie do historii polskiej oświaty jako jeden z najtragiczniejszych miesięcy. W Leszczydole-Nowinach (powiat wyszkowski) 15-letni uczeń zranił trzy osoby. Jedna z nich, 37-letnia pracownica szkoły, zmarła w wyniku odniesionych obrażeń. Dzień wcześniej w Ostrołęce 19-latek zaatakował nożem dziewięć osób: pięciu uczniów, dwóch nauczycieli i dwie osoby postronne. Sprawca miał przy sobie także plecak z domowej roboty materiałem wybuchowym.

Tego samego dnia w Sierpcu policja zatrzymała 17-latka, który planował atak na swoją szkołę. W kolejnych dniach funkcjonariusze rozpoczęli intensywne działania prewencyjne, patrolując nie tylko okolice szkół, ale także wchodząc do środka placówek. Efektem tych działań jest 110 zabezpieczonych niebezpiecznych przedmiotów – od noży i maczet, przez pistolety na kulki, po butelki z benzyną, śrubokręty i młotki.

Czego domaga się ZNP?

Związek Nauczycielstwa Polskiego w swoim apelu podkreśla, że szkoła nie może radzić sobie z problemem przemocy w pojedynkę. „Wykonywanie funkcji opiekuńczej przez szkołę nie może być realizowane kosztem osobistego bezpieczeństwa nauczycieli i innych pracowników szkoły” – czytamy w komunikacie.

ZNP przedstawił konkretne postulaty, które można podzielić na trzy główne obszary. Po pierwsze, związane z kontrolą i prewencją: ustawowe instrumenty uprawniające do przeprowadzania kontroli osobistej uczniów oraz możliwość wprowadzenia do szkół urządzeń kontrolnych (np. bramek wykrywających metal). Po drugie, finansowe: zabezpieczenie środków na dodatkową ochronę fizyczną placówek. Po trzecie, legislacyjne: pilne wypracowanie zmian w prawie, w tym wprowadzenie monitoringu agresji i standardów postępowania z agresywnymi osobami na terenie szkoły.

Zdaniem ZNP nad tymi przepisami powinien pracować specjalny zespół, w skład którego wejdą przedstawiciele Ministerstwa Edukacji, Ministerstwa Sprawiedliwości, MSWiA, Policji, prokuratury oraz związków zawodowych zrzeszających nauczycieli.

Nauczyciel bez kompetencji wychowawczych

ZNP zwraca uwagę na szerszy problem: wieloletnią politykę państwa, która – zdaniem związku – odebrała szkole i nauczycielom kompetencje wychowawcze, sprowadzając rolę szkoły do wykonawcy usług edukacyjnych. „Należy przywrócić szkole i nauczycielom kompetencje wychowawcze. Pracownik szkoły musi mieć możliwość reagowania, stawiania wymagań i dbania o bezpieczeństwo bez obawy, że każda próba egzekwowania reguł stanie się powodem agresji czy nagonki” – podkreślono w apelu.

Związek przypomina również, że nauczyciele coraz częściej mierzą się z agresją słowną i hejtem, co dodatkowo obciąża ich psychicznie i utrudnia codzienną pracę.

Dzień Nauczyciela w cieniu dramatów

Dzień Edukacji Narodowej, obchodzony 14 października na pamiątkę powołania Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku, w tym roku wypada w szczególnie ponurej atmosferze. ZNP wykorzystuje tę datę, by zwrócić uwagę decydentów na fakt, że bez radykalnych zmian bezpieczeństwo w polskich szkołach pozostanie iluzją.

Dla czytelników Praca Gazeta kluczowe jest pytanie: jakie konkretne działania podejmie rząd w odpowiedzi na postulaty ZNP? Czy nauczyciele i pracownicy oświaty mogą liczyć na realne wsparcie, czy też kolejne obowiązki zostaną przerzucone na nich bez zapewnienia odpowiednich narzędzi i ochrony?

Źródło: RMF24 – Polska, https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-dzien-nauczyciela-w-cieniu-dramatow-szkola-nie-moze-zostac-s,nIdn,1021599