9 listopada ma rozpocząć się COP31, 31. konferencja ONZ w sprawie zmian klimatu. Jednym z głównych tematów spotkania będzie elektryfikacja gospodarki, czyli zastępowanie paliw kopalnych energią elektryczną w budownictwie, przemyśle, transporcie i rolnictwie. Dla Polski oznacza to zarówno możliwość ograniczenia importu paliw, jak i konieczność przyspieszenia inwestycji w przemysł oraz sieci energetyczne.
Szczyt organizują Turcja i Australia. Z informacji opisanych przez 300Gospodarka wynika, że gospodarze chcą skupić rozmowy przede wszystkim na wdrażaniu wcześniej uzgodnionych rozwiązań i praktycznej współpracy między państwami. Nowe traktaty nie mają być najważniejszym celem konferencji, choć negocjatorzy nadal będą poruszać kwestie redukcji emisji i nowych celów krajowych.
Najważniejsze fakty
| Obszar | Informacja |
|---|---|
| Termin | Początek COP31 zaplanowano na 9 listopada |
| Główny temat | Elektryfikacja strategicznych sektorów gospodarki |
| Cel gospodarzy | Zwiększenie udziału elektryfikacji w globalnej gospodarce do 35 proc. do 2035 r. |
| Polska | 46 proc. zużywanej energii ma pochodzić z importu, a elektryczność pokrywa 17,8 proc. zużycia energii przemysłu |
Elektryfikacja ma być osią rozmów
Elektryfikacja może wspierać transformację energetyczną, szczególnie jeśli energia elektryczna będzie w coraz większym stopniu pochodzić z odnawialnych źródeł. W praktyce wymaga to jednak nie tylko rozwoju elektrowni wiatrowych i fotowoltaicznych. Konieczne są również nowe moce przesyłowe, magazyny energii oraz poprawa efektywności energetycznej.
Według informacji przedstawionych przez 300Gospodarka przedstawiciele Turcji i Australii chcą przekonać państwa do celu, jakim byłoby zwiększenie udziału elektryfikacji w globalnej gospodarce do 35 proc. w 2035 r. Nie jest to równoznaczne z przyjęciem wiążącego zobowiązania przez wszystkie kraje. Ostateczne znaczenie tej propozycji będzie zależało od przebiegu negocjacji i deklaracji poszczególnych rządów.
Dla polskich firm temat może mieć bezpośrednie znaczenie. Większy udział energii elektrycznej w procesach przemysłowych może ograniczać zależność od importowanych surowców, ale wymaga stabilnych dostaw energii i przewidywalnych kosztów. Bez modernizacji sieci sama rozbudowa źródeł odnawialnych nie wystarczy do przeprowadzenia zmian na dużą skalę.
Polski przemysł jest mniej zelektryfikowany
Prof. Zbigniew Karaczun z SGGW, cytowany przez 300Gospodarka, wskazuje, że polski przemysł należy do najmniej zelektryfikowanych w Europie. Energia elektryczna ma pokrywać 17,8 proc. jego zużycia energii. Jednocześnie 46 proc. energii zużywanej w Polsce ma pochodzić z importu.
Te dane pokazują skalę wyzwania dla przedsiębiorstw i administracji. Rozwój elektryfikacji może poprawić bezpieczeństwo energetyczne, ale będzie wymagał inwestycji w zakłady przemysłowe, infrastrukturę oraz źródła niskoemisyjnej energii. Dla firm oznacza to także konieczność planowania kosztownych zmian technologicznych.
W materiale 300Gospodarki dr Wojciech Szymalski z Instytutu na rzecz Ekorozwoju zwraca uwagę na rolę transportu. Według przytoczonych danych 98 proc. ropy naftowej sprowadzanej do Polski pochodzi z zagranicy, a wartość tego importu przekracza 100 mld zł rocznie. Ekspert ocenia, że ograniczenie zależności od paliw mogłoby uwolnić środki na poprawę efektywności energetycznej budynków.
To jednak szacunek dotyczący możliwych korzyści transformacji, a nie zapowiedź konkretnego programu finansowania. Wysokość realnych oszczędności zależałaby między innymi od tempa elektryfikacji transportu, rozwoju magazynów energii i kosztów modernizacji domów.
COP31 wróci do odejścia od paliw kopalnych
Podczas konferencji ma zostać ponownie poruszona kwestia odchodzenia od węgla, ropy i gazu. Według źródła organizatorzy chcieliby doprowadzić do opracowania globalnego harmonogramu takich działań. Wcześniejsze deklaracje dotyczące odejścia od paliw kopalnych nie przyniosły jednak oczekiwanego postępu.
Jednym z tematów rozmów może być również utworzenie centrum wsparcia technicznego dla sprawiedliwej transformacji. Taka instytucja miałaby ułatwiać wymianę doświadczeń, technologii i narzędzi potrzebnych do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Na podstawie dostępnych materiałów nie można przesądzić, czy propozycja zostanie formalnie przyjęta podczas COP31.
Pieniądze i adaptacja pozostają kluczowe
Drugim ważnym filarem szczytu ma być adaptacja, czyli przygotowanie społeczeństw i gospodarek na skutki zmian klimatu. W tym kontekście państwa będą zabiegać o środki dla Green Climate Fund, Adaptation Fund oraz Loss and Damage Fund.
Rozmowy mają dotyczyć również tzw. mapy drogowej prowadzącej do uruchomienia 1,3 bln dolarów finansowania klimatycznego. Brazylia i Azerbejdżan mają przedstawić podsumowanie dotychczasowych prac oraz możliwe ścieżki dojścia do tego celu. Państwa z rejonu Pacyfiku i Australia chcą natomiast uprościć dostęp krajów Globalnego Południa do pomocy finansowej.
Dla Polski znaczenie COP31 nie ogranicza się do międzynarodowych deklaracji. Kierunek rozmów może wpływać na przyszłe regulacje, dostęp do finansowania inwestycji i warunki konkurencji dla przemysłu. Na razie wiadomo jednak przede wszystkim, jakie tematy znajdą się na stole. Konkretne skutki dla polskich firm, gospodarstw domowych i cen energii będą zależeć od końcowych ustaleń oraz ich późniejszego wdrożenia.
Źródło: 300Gospodarka, „COP31 stawia na elektryfikację. Polska ma wiele do zyskania i sporo do nadrobienia”, https://300gospodarka.pl/300klimat/cop31-stawia-na-elektryfikacje-polska-ma-wiele-do-zyskania-i-sporo-do-nadrobienia
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna