Młodzi Polacy częściej dają się oszukać. Nowy raport pokazuje skalę scammingu

W ciągu ostatnich 12 miesięcy z próbą oszustwa zetknęło się ponad 80 proc. Polaków. 30 proc. z nich zaczęło wykonywać kroki, o które prosili przestępcy, a 16 proc. ostatecznie dało się nabrać. To punkt wyjścia najnowszego raportu z badania „Barometr Scammingu”, który po raz pierwszy prezentuje dwa wskaźniki: Indeks Podatności na Scam oraz Barometr Dynamiki Scamu.

Wyniki analizy wielokrotnie zaskakują. Osoby wychowane w cyfrowym otoczeniu wcale nie radzą sobie lepiej z rozpoznawaniem zagrożeń. Wręcz przeciwnie.

Młodzi bardziej podatni na manipulację

To właśnie młodzi konsumenci częściej dają się nabrać na sztuczki oszustów. Są też bardziej podatni na manipulację i gorzej rozpoznają zagrożenie. Ponad połowa użytkowników sieci z tej grupy nie potrafi zweryfikować, czy rozmawia z prawdziwym pracownikiem banku.

Jedną z przyczyn jest impulsywność. Młodzi dorośli działają szybciej i mniej krytycznie podchodzą do spotykanych osób oraz informacji. W praktyce oznacza to, że ofiara może podać dane logowania lub zatwierdzić przelew, zanim zorientuje się, że ma do czynienia z oszustem.

Banki wygrywają z policją w ocenie Polaków

34 proc. Polaków wierzy, że banki mogą skutecznie chronić przed oszustwami. Sektor bankowy znalazł się w tym zestawieniu wyżej niż policja, operatorzy telekomunikacyjni czy wyspecjalizowane komórki zajmujące się reagowaniem na cyberzagrożenia.

Jednocześnie tylko 46 proc. ofiar oszustw zgłasza ten fakt jakiejkolwiek instytucji. Jedna trzecia nie wierzy w skuteczność takich kroków. To pokazuje rozdźwięk między deklarowanym zaufaniem do banków a realną gotowością do zgłaszania przestępstw.

Co robimy, by się chronić

Zachowania prewencyjne Polaków prezentują się stosunkowo dobrze. 56 proc. badanych deklaruje, że ma zastrzeżony numer PESEL, a 76 proc. korzysta z uwierzytelnienia wieloskładnikowego. Ponad dwie trzecie respondentów nie klika w linki od nieznanych nadawców.

Słabiej wypada weryfikacja stron internetowych. Tylko 40 proc. badanych zawsze sprawdza adres witryny, na której ma się zalogować. To właśnie w tym miejscu oszuści mogą przechwytywać dane dostępowe do kont bankowych i innych usług.

Dwa nowe wskaźniki: IPS i BDS

W badaniu po raz pierwszy na polskim rynku zaprezentowano Indeks Podatności na Scam (IPS). Miernik diagnozuje predyspozycje psychologiczne, postrzeganie ryzyka oraz zachowania ochronne respondentów. Odczyt wyniósł 36,4 w skali od 0 do 100, co oznacza poziom umiarkowany.

Dla osób poniżej 30 lat wartość była jednak wyraźnie wyższa – 43,7. Wynik potwierdza, że młodsze grupy wiekowe są bardziej narażone na straty finansowe związane z oszustwami.

Drugi wskaźnik, Barometr Dynamiki Scamu (BDS), składa się z trzech elementów: ekspozycji, oddziaływania scamu oraz postrzeganej zmiany zagrożenia. Odczyt indeksu wyniósł 38,3. Napędza go przede wszystkim percepcja rosnącego zagrożenia, a nie rzeczywista skala ponoszonych szkód.

Dlaczego to ważne

Raport pokazuje, że obawy przed oszustwami są znacznie większe, niż wynikałoby to ze skali faktycznie doznawanych strat. Dla pracowników i konsumentów oznacza to konkretne ryzyko: oszuści celują w osoby młode, które szybko podejmują decyzje online i rzadziej zgłaszają incydenty.

Warto potraktować te wyniki jako sygnał do weryfikacji własnych nawyków. Sprawdzanie adresu strony logowania, nieklikanie w linki od nieznanych nadawców oraz zgłaszanie prób oszustwa to trzy podstawowe kroki, które mogą ograniczyć ryzyko straty.

Barometr jest badaniem cyklicznym monitorującym skalę, formy i ewolucję oszustw, z którymi spotykają się konsumenci. Reprezentatywna próbka tysiąca osób w wieku 16–65 lat odpowiada na pytania w ramach wywiadu CAWI. Pierwsza fala badania miała miejsce w sierpniu 2026 r.

Najważniejsze fakty

Badanie powstało w ramach projektu „Scamming Out 2026!” prowadzonego przez „Puls Biznesu” oraz Bankier.pl. Partnerem badania jest Minds&Roses, a partnerami raportu – Visa i PKO Bank Polski. Pełny raport można pobrać ze strony Bankier.pl.

Raport daje jasny sygnał: problem scammingu w Polsce nie dotyczy wyłącznie osób starszych. Młodzi użytkownicy, którzy sprawnie poruszają się w aplikacjach i mediach społecznościowych, mogą być bardziej narażeni na manipulację, jeśli nie stosują podstawowych zasad weryfikacji. To temat, który warto śledzić w kolejnych edycjach badania.

Źródło: Bankier.pl – Młodzi bardziej podatni na scam. Nowy raport zaskakuje, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Mlodzi-bardziej-podatni-na-scam-Nowy-raport-zaskakuje-9222750.html