Nepal żąda 20 mln dolarów odszkodowania klimatycznego po katastrofalnej powodzi

Wprowadzenie i żądanie odszkodowania

Rząd Nepalu oficjalnie zwrócił się do funduszu reagowania na straty i szkody ONZ z wnioskiem o przyznanie 20 milionów dolarów odszkodowania. Środki te mają pomóc w pokryciu kosztów humanitarnych oraz odbudowie kraju po niedawnej katastrofie naturalnej. Minister spraw zagranicznych Nepalu, Shisir Khanal, zaapelował do globalnych potęg i największych emitentów gazów cieplarnianych o przyjęcie współodpowiedzialności za kryzys klimatyczny, który bezpośrednio dotyka państwa o marginalnym śladzie węglowym.

Wspomniany wniosek został złożony we wspólnej inicjatywie ministerstwa finansów i ministerstwa środowiska Nepalu. Choć kwota 20 milionów dolarów ma stanowić pilny zastrzyk finansowy na najpilniejsze potrzeby, szacunki rządowe wskazują, że całkowite koszty zniszczeń mogą przekroczyć 5 miliardów dolarów. Do odbudowy zakwalifikowano ponad 20 tysięcy domów oraz kluczowe trasy komunikacyjne.

Skala katastrofy i przyczyny naukowców

Tragiczne wydarzenia rozegrały się pod koniec sierpnia, kiedy częściowe zawalenie się niestabilnego lodowca w regionie Tybetu i Nepalu wywołało serię gwałtownych lawin błotnych oraz błyskawicznych powodzi. Woda, lód i gruz przemieszczały się z ogromną prędkością, niszcząc osady, drogi oraz mosty leżące wzdłuż dorzeczy.

Oficjalny bilans ofiar wskazuje na ponad 1,300 potwierdzonych zgonów, a ponad 5,500 osób nadal uznaje się za zaginione. Po dwunastu dniach intensywnych działań poszukiwawczych szanse na odnalezienie żywych drastycznie maleją. Zdaniem naukowców, kluczową rolę w katastrofie odegrał kryzys klimatyczny – Himalaje ocieplają się niemal o 50 procent szybciej niż globalna średnia, co drastycznie zwiększa częstotliwość i siłę ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Najważniejsze fakty

Perspektywa międzynarodowa i wyzwania finansowe

Władze w Katmandu podkreślają, że Nepal generuje mniej niż 0,1 procent globalnych emisji gazów cieplarnianych, podczas gdy jego sąsiedzi i największe gospodarki świata odpowiadają za zdecydowaną większość zanieczyszczeń atmosfery. Minister Khanal zaznaczył, że kryzys w Himalajach nie jest odosobnionym incydentem, lecz zapowiedzią scenariusza, z którym w przyszłości będą mierzyć się także inne regiony świata.

Jednocześnie globalny fundusz strat i szkód, powołany w 2022 roku w ramach porozumień paryskich, zmaga się z ogromną luką finansową. Do tej pory wpłynęło zaledwie około 400 milionów dolarów od społeczności międzynarodowej przy łącznych wnioskach opiewających na 2,8 miliarda dolarów od blisko 120 państw rozwijających się. Stany Zjednoczone, jako jeden z największych historycznych emitentów, przekazały dotychczas 17 milionów dolarów.

Kolejne kroki i planowane działania

Oprócz natychmiastowej pomocy ratunkowej i finansowej, rząd Nepalu wskazuje na pilną potrzebę inwestycji w systemy wczesnego ostrzegania oraz długoterminową adaptację do zmian klimatycznych. Rozważane jest między innymi przesunięcie całych wsi z zagrożonych terenów nadrzecznych na bezpieczniejsze, wyżej położone obszary. Trwają również rozmowy dyplomatyczne z Chinami w celu zacieśnienia współpracy i wymiany danych naukowych na temat stabilności lodowców w regionie himalajskim.

Źródło: The Guardian, https://www.theguardian.com/world/2026/sep/08/nepal-floods-climate-compensation