Drogi gaz uderza w nawozy. Grupa Azoty ostrzega przed skutkami dla rolnictwa

Wysokie ceny gazu w Europie stają się coraz większym problemem dla producentów nawozów, a pośrednio także dla rolników i firm związanych z produkcją żywności. Prezes Grupy Azoty Marcin Celejewski, cytowany przez Business Insider Polska, ostrzega, że presja kosztowa może utrzymywać się w kolejnych miesiącach i wpływać na decyzje europejskich zakładów dotyczące produkcji amoniaku.

Sprawa ma znaczenie nie tylko dla dużych firm chemicznych. Gaz jest jednym z kluczowych surowców przy produkcji amoniaku, a ten jest podstawą wielu nawozów azotowych. Jeżeli koszty surowca pozostają wysokie, producenci muszą kalkulować, czy utrzymanie produkcji jest opłacalne. To z kolei może przełożyć się na dostępność nawozów, ceny dla gospodarstw rolnych oraz koszty produkcji rolnej.

Najważniejsze fakty

Gaz podnosi koszty produkcji nawozów

Według relacji Business Insider Polska gaz w Europie jest najdroższy od stycznia 2023 r. Materiał wskazuje, że sytuację komplikują ograniczenia dostaw LNG z Bliskiego Wschodu związane z napięciami wokół cieśniny Ormuz. Europa musi więc konkurować o surowiec w trudniejszych warunkach cenowych.

Dla gospodarstw domowych gaz kojarzy się przede wszystkim z ogrzewaniem, ale dla przemysłu chemicznego jest również surowcem produkcyjnym. W przypadku nawozów azotowych jego znaczenie jest szczególnie duże, bo cena gazu wpływa bezpośrednio na koszt wytwarzania amoniaku. Jeżeli relacja między ceną nawozów a kosztem gazu pogarsza się, produkcja może przestawać być rentowna.

Marcin Celejewski ocenia, że europejski rynek nawozów pozostaje pod presją wysokich i zmiennych cen gazu. W jego ocenie może to być problem nie tylko chwilowy, ponieważ Europa wchodzi w sezon zimowy z relatywnie niskim poziomem zapasów gazu, a mniejsza dostępność części dostaw LNG wzmacnia konkurencję o surowiec.

Europa może ograniczać produkcję amoniaku

Z wypowiedzi prezesa Grupy Azoty wynika, że w Europie widać już ograniczanie produkcji amoniaku lub rozważanie takich decyzji przez część producentów. Nie oznacza to automatycznie spadku popytu na nawozy. Rolnicy nadal będą potrzebować środków do produkcji, zwłaszcza w okresach przygotowań do kolejnych sezonów upraw.

Ryzyko polega na czym innym: jeżeli europejskie zakłady zmniejszą produkcję, rynek może mocniej oprzeć się na dostawach z zewnątrz. To zwiększa wrażliwość cen na transport, kursy walut, politykę handlową oraz sytuację na globalnym rynku nawozów. Dla rolników oznacza to większą niepewność przy planowaniu zakupów i kosztów produkcji.

Celejewski wskazuje, że utrzymanie konkurencyjności europejskiego przemysłu nawozowego ma znaczenie dla stabilności rynku nawozów, kosztów produkcji rolnej i bezpieczeństwa żywnościowego. To argument szczególnie ważny w Polsce, gdzie nawozy są jednym z istotnych kosztów w gospodarstwach nastawionych na produkcję roślinną.

Co to oznacza dla rolników i pracowników

Dla czytelników Praca Gazeta temat ma kilka praktycznych wymiarów. Po pierwsze, droższe nawozy mogą zwiększać koszty prowadzenia gospodarstw. To może wpływać na decyzje o zakupach, terminach nawożenia i strukturze upraw, choć konkretny wpływ będzie zależał od cen w danym regionie, kontraktów oraz zapasów u dystrybutorów.

Po drugie, presja na energochłonny przemysł dotyczy również miejsc pracy. Zakłady chemiczne i nawozowe są dużymi pracodawcami oraz ważnymi podmiotami dla lokalnych gospodarek. Jeżeli producenci w Europie ograniczają moce lub ostrożniej planują produkcję, może to wpływać na zlecenia, logistykę, transport, usługi techniczne i podwykonawców. Na razie w przytoczonym materiale nie ma jednak informacji o decyzjach kadrowych czy planach redukcji zatrudnienia w Grupie Azoty.

Po trzecie, koszty nawozów są jednym z elementów ceny żywności. Nie działają w oderwaniu od innych czynników, takich jak pogoda, paliwa, energia elektryczna, płace, kursy walut czy popyt. Wysoki koszt gazu zwiększa jednak presję w części łańcucha produkcji żywności, która zaczyna się jeszcze przed siewem.

Grupa Azoty obserwuje rynek gazu

Business Insider Polska podaje, że Grupa Azoty w czasie kończącego się okresu remontowego wykorzystuje dostępne obecnie zdolności produkcyjne, odpowiadając na zapotrzebowanie rynku. Jednocześnie spółka ma uważnie obserwować sytuację na rynku gazu, ponieważ dostępność i cena surowca pozostają kluczowe dla opłacalności produkcji.

To ostrożne stanowisko, a nie zapowiedź konkretnej decyzji o ograniczeniu produkcji w Polsce. W materiale źródłowym nie podano też nowych danych o cenach nawozów dla rolników ani szczegółowych prognoz dla poszczególnych produktów. Najważniejszy sygnał dotyczy warunków rynkowych: przy drogim gazie europejscy producenci nawozów działają w trudniejszym otoczeniu niż konkurenci z regionów, gdzie energia i surowce są tańsze.

Na co zwracać uwagę w najbliższych tygodniach

Rolnicy i firmy obsługujące rolnictwo powinny śledzić przede wszystkim trzy kwestie: ceny gazu w Europie, komunikaty producentów nawozów oraz oferty dystrybutorów przed kolejnymi okresami zwiększonego popytu. Istotne będą też informacje o dostawach LNG i poziomie zapasów gazu przed zimą.

Warto rozróżniać ostrzeżenia branżowe od potwierdzonych decyzji produkcyjnych. Na tym etapie dostępny materiał wskazuje na presję kosztową i ryzyko ograniczania produkcji w Europie, ale nie przesądza skali skutków dla polskich rolników. Konkretne konsekwencje będą zależeć od dalszych cen gazu, popytu na nawozy i decyzji największych producentów.

Źródło: Business Insider Polska, https://businessinsider.com.pl/biznes/ceny-gazu-uderzaja-w-producentow-nawozow-grupa-azoty-komentuje-sytuacje/0g7yqv8