Prawie milion Ukraińców ma status UKR. Co to oznacza dla pracowników i firm

Resort cyfryzacji przekazał PAP nowe dane o liczbie obywateli Ukrainy korzystających w Polsce z ochrony czasowej. W rejestrze PESEL status UKR ma obecnie 950,9 tys. osób. To już blisko miliona ludzi, dla których zmiany w przepisach oznaczają nie tylko kwestię pobytu, ale też obowiązki administracyjne związane z pracą i zatrudnieniem.

Nowe dane: 950,9 tys. osób ze statusem UKR

Jak poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji, aktualnie w rejestrze PESEL zarejestrowanych jest 950,9 tys. osób ze statusem UKR. Status ten nadawany jest obywatelom Ukrainy, którzy przybyli do Polski w wyniku działań wojennych i zostali objęci ochroną tymczasową. W 2026 r. taki wpis otrzymało 47 tys. osób, w tym dzieci Ukraińców urodzone w Polsce.

Co daje status UKR

Status UKR nie jest odrębnym zaświadczeniem o uprawnieniach zawodowych, ale potwierdza objęcie ochroną czasową. Z ochroną czasową wiąże się w Polsce możliwość legalnego pobytu i dostępu do rynku pracy. W praktyce dla pracodawców wpis w rejestrze PESEL bywa jednym z dokumentów sprawdzanych przy zatrudnianiu obywatela Ukrainy.

Nie należy jednak traktować go jako zwykłego wpisu ewidencyjnego. To właśnie status UKR w PESEL jest często podstawą do potwierdzenia legalnego pobytu podczas kontroli, a nieposiadanie aktualnego wpisu może rodzić problemy zarówno dla pracownika, jak i dla firmy.

Ważna zmiana: obowiązki wojskowe

W sierpniu 2026 r. weszła w życie decyzja wykonawcza Rady UE w sprawie przedłużenia ochrony tymczasowej dla wysiedleńców z Ukrainy o kolejny rok, do 4 marca 2028 r. Równocześnie zastosowano istotne ograniczenie.

Ochrona tymczasowa nie jest obecnie udzielana osobom, które nie wywiązują się z obowiązków wojskowych przewidzianych w prawie ukraińskim i z tego powodu nie uzyskały zgody władz Ukrainy na opuszczenie kraju. Na Ukrainie mężczyźni objęci powszechną mobilizacją to osoby w wieku od 25 do 60 lat.

Nowy zapis nie obejmuje jednak Ukraińców, którzy już korzystają z ochrony tymczasowej w którymś z krajów UE i nieprzerwanie zachowują ten status. Dotyczy to także osób, które otrzymały ochronę przed 30 lipca 2026 r.

Koniec sierpnia: termin na aktualizację dokumentów

Osobno w Polsce od marca obowiązują nowe zasady dla obywateli Ukrainy. Muszą oni w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR. Jeśli tego nie zrobią, mogą stracić prawo do ochrony.

Dodatkowo osoby, które uzyskały PESEL bez okazania dokumentów, muszą je zaktualizować do końca sierpnia. To ważna informacja dla pracowników, którzy od dłuższego czasu mieszkają w Polsce, oraz dla firm zatrudniających obywateli Ukrainy. Przed końcem miesiąca warto sprawdzić, czy wniosek został złożony i czy dokumenty nie wymagają uzupełnienia.

Co pozostaje niejasne

PAP zapytał resort cyfryzacji, ilu Ukraińcom odmówiono przyznania ochrony tymczasowej po wejściu w życie nowych przepisów. Ministerstwo nie dysponuje takimi danymi.

Powodem jest sposób realizacji wniosków o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR – są one obsługiwane lokalnie, w gminach. Informacje o odmowach i ich powodach nie są odnotowywane w centralnych rejestrach. Oznacza to, że skala wykluczenia z ochrony osób, które nie wypełniły obowiązków wojskowych, pozostaje na razie nieznana i nie da się jej oszacować na podstawie publicznych statystyk.

Co warto sprawdzić teraz

Dla pracowników i pracodawców najważniejsze są trzy rzeczy:

• Osoby, które wjechały do Polski po zmianie przepisów, powinny pilnować 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o PESEL ze statusem UKR.
• Osoby z PESEL wydanym bez dokumentów powinny jak najszybciej uzupełnić dokumenty w urzędzie gminy, najlepiej przed końcem sierpnia.
• Pracodawcy nie powinni polegać wyłącznie na wcześniejszych kopiach dokumentów. Warto poprosić pracownika o aktualne potwierdzenie statusu, zwłaszcza jeśli był on nadany przed zmianą przepisów.

Nie należy też zakładać, że każda osoba z Ukrainy automat