Australia zmaga się z prawnym paradoksem, który uderza w pacjentów u kresu życia. Federalny zakaz konsultacji telemedycznych w sprawie eutanazji zmusza mieszkańców regionów wiejskich do wielokrotnych podróży na setki kilometrów, często w ostatnich tygodniach życia. Choć Partia Pracy na czerwcowej konferencji w Adelaide zmieniła swoje stanowisko, premier Anthony Albanese publicznie sprzeciwia się złagodzeniu przepisów.
Konsultacje twarzą w twarz czy przez ekran?
Premier Albanese, pytany w niedzielę przez ABC TV, stwierdził wprost: „Uważam, że ktoś, kto kończy swoje życie, powinien to robić w obecności lekarza twarzą w twarz”. Jego zdaniem ryzyko nadużyć jest zbyt wysokie, by dopuścić konsultacje przez telefon lub wideorozmowę. „Jeśli ktoś ma zawał serca, potrzebuje lekarza – nie może tego zrobić przez telemedycynę. Zakończenie życia jest równie ważne” – argumentował.
Tymczasem Partia Pracy na konferencji w Adelaide przegłosowała zmianę platformy, która zobowiązuje partię do usunięcia barier w prawie federalnym uniemożliwiających korzystanie z telemedycyny w procesie eutanazji. Dokument stanowi, że partia będzie „usuwać bariery w prawie federalnym dotyczące opieki końca życia (w tym przez telemedycynę) w ramach legalnego dostępu do wspomaganego umierania, przy zachowaniu odpowiednich zabezpieczeń klinicznych”. Posłom Partii Pracy zagwarantowano wolną rękę w głosowaniach nad tą kwestią.
Co blokuje prawo z czasów Howarda
Sednem problemu jest przepis federalnego kodeksu karnego z czasów premiera Johna Howarda, który zakazuje wykorzystywania usług telekomunikacyjnych do namawiania lub zachęcania do samobójstwa. Przepis ten sprawia, że lekarze prowadzący konsultacje dotyczące eutanazji przez telefon lub wideorozmowę mogą naruszyć prawo federalne, nawet jeśli działają zgodnie z prawem stanowym. Grozi za to kara do 300 tys. dolarów australijskich.
Różnice między prawem stanowym a federalnym powodują dodatkowe opóźnienia. W większości stanów pacjenci muszą złożyć co najmniej trzy wnioski o dostęp do wspomaganego umierania i być co najmniej dwukrotnie ocenieni przez lekarzy. Ze względu na prawo federalne wszystkie te wizyty muszą odbywać się osobiście.
Ofiary systemu: pacjenci z regionów
Najbardziej dotknięci zakazem są mieszkańcy obszarów wiejskich i oddalonych. Muszą wielokrotnie pokonywać setki kilometrów, często w ostatnich tygodniach życia, gdy ich stan zdrowia gwałtownie się pogarsza. Dla osób z chorobami ograniczającymi ruchliwość lub powodującymi ból podczas podróży to dodatkowe cierpienie.
– Dostęp do opieki nie powinien zależeć od miejsca zamieszkania – mówi Andrew Denton, wieloletni działacz i dyrektor założyciel organizacji Go Gentle. Denton wskazuje na eksperckie opinie Australijskiego Stowarzyszenia Medycznego (AMA) i Królewskiego Australijskiego Kolegium Lekarzy Rodzinnych (RACGP), które uznają telemedycynę za bezpieczne uzupełnienie usług wspomaganego umierania. – Opieka paliatywna rutynowo omawia decyzje życiowe i śmierci przez telemedycynę i opisuje to jako „szczególnie ważne” w ostatnich tygodniach życia. Nie ma dobrego powodu, by traktować wspomagane umieranie inaczej – argumentuje.
Ofensywa parlamentarna: Greens i niezależni
Zieloni i niezależna posłanka Kate Chaney zapowiedzieli wprowadzenie ustaw, które miałyby znieść federalny zakaz. Senator Sarah Hanson-Young (Greens) w niedzielę zapowiedziała szybkie wniesienie projektu ustawy poselskiej, co ma wywrzeć presję na Partię Pracy.
Kate Chaney, posłanka z okręgu Curtin, poinformowała w piątek, że ponownie wniesie swój własny projekt w izbie niższej. – Ta spóźniona zmiana w polityce Partii Pracy powinna oznaczać koniec niepotrzebnego cierpienia ludzi w ostatnich stadiach życia, szczególnie tych z regionów, którzy są zmuszeni do podróżowania, czasem wielokrotnie, tylko po to, by uzyskać legalną opiekę medyczną – oświadczyła.
| Kwestia | Szczegóły | Źródło |
|---|---|---|
| Data publikacji | 2026-07-26 | The Guardian |
| Podmioty | Partia Pracy, Greens, posłanka Kate Chaney | The Guardian |
| Stanowisko premiera | Przeciwny telemedycynie w eutanazji | The Guardian (wywiad ABC TV) |
| Kara za naruszenie | Do 300 tys. AUD | Federalny kodeks karny |
| Poparcie ekspertów | AMA i RACGP uznają telemedycynę za bezpieczną | Go Gentle / The Guardian |
| Procedura stanowa | Min. 3 wnioski, 2 oceny lekarskie (wszystkie osobiście) | Różne ustawy stanowe |
Co pozostaje niejasne
Nie wiadomo, czy rząd federalny pod przewodnictwem Albanese’a w ogóle wniesie projekt ustawy zgodny ze zaktualizowaną platformą partyjną. Premier stwierdził, że decyzja zapadnie w gabinecie, w konsultacji z posłami. „Rządy decydują, co robią, przy stole gabinetowym. Konferencja wyznacza ogólny kierunek” – powiedział.
Nie jest też jasne, czy ewentualna ustawa uzyska większość w parlamencie. Partia Pracy zagwarantowała swoim posłom wolną rękę, co oznacza, że część posłów może zagłosować zgodnie z przekonaniami premiera, a nie z nową platformą partyjną.
Źródło: The Guardian World, „Labor under pressure to allow telehealth access for euthanasia but PM says 'it should be face-to-face’”, 2026-07-26, https://www.theguardian.com/australia-news/2026/jul/26/labor-pressure-telehealth-access-euthanasia-assisted-dying-anthony-albanese
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna