Marco Rubio inicjuje kampanię na rzecz demontażu Międzynarodowego Trybunału Karnego

Sekretarz stanu USA Marco Rubio zainicjował w poniedziałek kampanię mającą na celu demontaż Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK). Rubio argumentuje, że globalny trybunał ingeruje w operacje wojskowe i działania organów ścigania Stanów Zjednoczonych, co stanowi zagrożenie dla suwerenności Ameryki. Swoje stanowisko przedstawił w obszernym artykule opublikowanym w „Wall Street Journal”.

Rubio ostrzegł, że bez zdecydowanych działań amerykańscy agenci Straży Granicznej i wybrani liderzy mogliby zostać „zaciągnięci przed międzynarodowy sąd” i osądzeni przez sędziów z całego świata. Stwierdził, że istnieje ryzyko postawienia im zarzutów i uwięzienia za „zbrodnię” obrony własnego kraju.

Strategia demontażu MTK

Plan Departamentu Stanu USA zakłada wywieranie presji na inne państwa, aby wycofały się z jurysdykcji MTK. Według CNN, kraje, które odmówią odrzucenia autorytetu MTK, a jednocześnie polegają na amerykańskiej pomocy, mogą spotkać się ze zwiększoną kontrolą. Możliwe konsekwencje mogą obejmować sankcje, zakazy podróży i cofnięcie wiz.

W 2025 roku administracja Trumpa rozszerzyła reżim sankcji, nakładając je na Francescę Albanese, specjalną sprawozdawczynię ONZ ds. praw człowieka na okupowanych terytoriach palestyńskich, oraz trzy palestyńskie grupy praw człowieka, które zbierały dowody na możliwe zbrodnie wojenne Izraela.

Krytyka stanowiska USA

Trzej eksperci prawa międzynarodowego określili uwagi Rubio jako błędne przedstawienie uprawnień trybunału. Kenneth Roth, były dyrektor wykonawczy Human Rights Watch, podkreślił, że MTK nie rości sobie jurysdykcji nad działaniami prowadzonymi w Stanach Zjednoczonych. Roth stwierdził, że Rubio „ubiera swoje dążenie do bezkarności za amerykańskie zbrodnie wojenne w etykietę suwerenności narodowej, ignorując suwerenne prawo innych narodów do powoływania się na MTK w przypadku zbrodni popełnionych na ich terytorium”.

Międzynarodowy Trybunał, z siedzibą w Hadze, może prowadzić śledztwa wyłącznie w państwach, które są stronami Statutu Rzymskiego – traktatu z 2002 roku, który ustanowił MTK. Stany Zjednoczone nie ratyfikowały tego traktatu, a Trybunał nie wszczął dochodzeń w sprawie zbrodni popełnionych na terytorium Ameryki. Roth dodał, że „Trump chce mieć możliwość popełniania zbrodni wojennych na terytorium krajów, które zaakceptowały jurysdykcję Trybunału – o to właśnie chodzi”.

Najważniejsze fakty

Kontekst działań MTK

Biuro Prokuratora MTK, kierowane przez Karima Khana, wszczęło śledztwo w sprawie działań Izraela w Palestynie, która wyraziła zgodę na dochodzenia na swoim terytorium. Trybunał wydał nakazy aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu i ministra obrony Yoava Gallanta w związku z dochodzeniem w sprawie zbrodni wojennych. Administracja Trumpa wcześniej, sześć tygodni po rozpoczęciu drugiej kadencji, wydała rozporządzenie wykonawcze, ogłaszając „stan nadzwyczajny” w oparciu o to, co nazwała „nielegalnymi i bezpodstawnymi działaniami MTK wymierzonymi w Amerykę i naszego bliskiego sojusznika Izrael”. Nałożyła wówczas szereg sankcji na urzędników Trybunału.

Potencjalne skutki dla porządku międzynarodowego

Nie jest jasne, jak dokładnie najnowsza obietnica Rubio „demontażu” MTK wpłynie na jego przyszłe działania. Były wysoki rangą urzędnik ds. sankcji w rządzie USA, który wypowiadał się anonimowo, sugeruje, że „prawdopodobnie zaczniemy słyszeć od zagranicznych odpowiedników, na których wywierana jest presja, aby podjęli działania przeciwko MTK”. Plotki mówią, że administracja Trumpa może nałożyć sankcje na cały trybunał. W takim przypadku Amerykanom nie wolno byłoby współpracować z MTK, a amerykański personel, firmy czy banki mogłyby ryzykować kary finansowe lub więzienie za prowadzenie interesów z Trybunałem.

Raed Jarrar, dyrektor ds. rzecznictwa w Dawn, podkreślił w oświadczeniu, że „atak Rubio nie tylko podkreśla hipokryzję USA, ale także podważa dostęp do wymiaru sprawiedliwości na całym świecie, od Ukrainy po Sudan, i może stanowić utrudnianie wymiaru sprawiedliwości, co samo w sobie jest przestępstwem w świetle Statutu Rzymskiego”. Dodał, że „to nie MTK jest demontowany cegła po cegle – lecz oparty na zasadach porządek międzynarodowy, który wyłonił się z popiołów drugiej wojny światowej”.

Dla czytelników Praca Gazeta, ta kampania ma znaczenie w kontekście stabilności międzynarodowej i przestrzegania prawa. Działania USA wobec MTK mogą wpłynąć na globalne stosunki dyplomatyczne, przepływ kapitału i zasady współpracy międzynarodowej, co w dłuższej perspektywie może mieć wpływ na stabilność gospodarczą i polityczną również w Polsce i Unii Europejskiej.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/us-news/2026/jul/13/marco-rubio-dismantle-international-criminal-court)