Rumuński parlament odrzuca kandydata na premiera Adriana Vesteę, pogłębiając kryzys polityczny

Parlament Rumunii odrzucił w poniedziałek kandydata na premiera, liberalnego polityka Adriana Vesteę, pogłębiając tym samym trwający od miesięcy kryzys polityczny w tym kraju, będącym członkiem Unii Europejskiej i NATO, graniczącym z Ukrainą. Wynik głosowania stawia pod znakiem zapytania stabilność rządu i zwiększa prawdopodobieństwo przedterminowych wyborów, jeśli drugi kandydat na szefa rządu również nie uzyska poparcia parlamentarzystów.

Vestea, wyznaczony przez prezydenta, potrzebował 233 głosów w obu izbach parlamentu, aby utworzyć rząd. Ostatecznie uzyskał jedynie 189 głosów. Część deputowanych opuściła salę przed rozpoczęciem głosowania, po dniu debat nad proponowanym składem gabinetu Vestei.

Najważniejsze fakty

Kulisy odrzucenia i wcześniejsze wydarzenia

Maj był miesiącem, w którym rząd premiera Ilie Bolojana upadł w wyniku wotum nieufności, popartego przez centrolewicę i skrajną prawicę. Po tym, jak pierwszy nowy kandydat na premiera wycofał się, prezydent Rumunii Nicusor Dan powołał 14 czerwca Vesteę, 52-letniego liberała, aby sformował kolejny rząd. Co istotne, nawet jego własna partia, kierowana przez Bolojana, odmówiła poparcia Vestei, grożąc mu wykluczeniem.

Vestea, były burmistrz i regionalny lider rządu, a także minister rozwoju narodowego, wcześniej deklarował, że będzie negocjował z „prozachodnimi demokratycznymi partiami politycznymi” w parlamencie, mając nadzieję na znalezienie większości rządzącej. Przed poniedziałkowym głosowaniem prowadził również rozmowy z AUR, największą skrajnie prawicową partią w kraju, krytyczną wobec UE. Po swojej porażce wskazał palcem na AUR, która posiada 90 miejsc w parlamencie.

Konsekwencje i przyszłe scenariusze

Adrian Vestea po głosowaniu powiedział dziennikarzom: „Mam czyste sumienie. Spełniłem swój obowiązek”. Dodał również na Facebooku: „Czterdzieści siedem dni bez rządu kosztuje nas drogo w postaci funduszy europejskich, zaufania i czasu, którego nie odzyskamy”. Podkreślił, że odpowiedzialność powinna mieć pierwszeństwo przed kalkulacjami politycznymi.

Wotum nieufności z maja, które doprowadziło do upadku rządu Bolojana, nastąpiło po tym, jak centrolewicowi socjaldemokraci (PSD) – największa partia polityczna Rumunii – opuścili proeuropejską koalicję i przyłączyli się do partii skrajnie prawicowych, głosując przeciwko rządowi. Prezydent Dan wielokrotnie wykluczał rząd, który obejmowałby rosnącą w siłę skrajną prawicę.

Prezydent Dan został wybrany w ponownym głosowaniu w maju 2025 roku, po kontrowersyjnym unieważnieniu wyborów prezydenckich w grudniu 2024 roku z powodu zarzutów o rosyjską ingerencję.

Co dalej?

Analityk Remus Ioan, założyciel grupy sondażowej INSCOP Research, stwierdził, że prezydent będzie musiał teraz zaproponować kolejnego premiera. „Drugie odrzucenie uruchomi opcję nuklearną, czyli przedterminowe wybory” – powiedział na Facebooku. Dodał, że byłaby to „katastrofa dla kraju, gospodarki, biznesu i zarobków ludzi”. Według Ioana, „żadna partia z wyjątkiem AUR nie skorzystałaby na przedterminowych wyborach”.

Sytuacja w Rumunii, kraju kluczowego dla stabilności wschodniej flanki NATO i UE, jest bacznie obserwowana przez partnerów międzynarodowych. Długotrwały brak stabilnego rządu może mieć negatywne konsekwencje dla absorpcji funduszy europejskich, wizerunku kraju na arenie międzynarodowej oraz zdolności reagowania na wyzwania regionalne.

Źródło: France 24 English, https://www.france24.com/en/europe/20260622-romania-parliament-rejects-liberal-pm-designate-adrian-vestea