Sezon na grzyby w Polsce trwa w najlepsze, a wraz z nim sanepid i Ministerstwo Zdrowia przypominają o podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Choć wielu grzybiarzy uważa się za doświadczonych, każdego roku do szpitali trafiają osoby z ostrymi zatruciami. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów i właściwa reakcja – w skrajnych przypadkach opóźnienie może kosztować życie.
Najważniejsze fakty
| Kwestia | Szczegóły |
|---|---|
| Najczęstsze objawy | nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, gorączka, dreszcze |
| Ciężkie powikłania | odwodnienie, niewydolność wątroby lub nerek, drgawki, utrata przytomności, zgon |
| Pierwsza pomoc | wywołać wymioty, podać węgiel leczniczy, pić dużo płynów, wezwać pomoc |
| Czego unikać | nie podawać leków, mleka ani alkoholu – przyspieszają wchłanianie toksyn |
Jakie objawy powinny wzbudzić czujność
Jak przypomina Główny Inspektorat Sanitarny, objawy zatrucia grzybami często przypominają zwykłą niestrawność lub infekcję przewodu pokarmowego. To właśnie sprawia, że wiele osób lekceważy pierwsze sygnały. Do najczęstszych należą: nudności, wymioty, biegunka, silne bóle brzucha, gorączka i dreszcze.
Różnorodność objawów wynika z rodzaju toksyn zawartych w poszczególnych gatunkach grzybów. Intensywność dolegliwości zależy od indywidualnych predyspozycji organizmu oraz ilości spożytych toksyn. W ciężkich przypadkach może dojść do odwodnienia, niewydolności wątroby lub nerek, drgawek, utraty przytomności, a nawet zgonu. Szczególnie niebezpieczne są zatrucia muchomorem sromotnikowym, który zawiera śmiertelnie trujące amanityny.
Pierwsza pomoc – co robić i czego unikać
Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu przypomina, że w przypadku podejrzenia zatrucia należy działać szybko, ale rozważnie. Przede wszystkim trzeba jak najszybciej wywołać wymioty, aby usunąć niestrawione resztki grzybów z żołądka. Następnie podać poszkodowanemu węgiel leczniczy w ilości 1-2 tabletek na każdy rok życia (maksymalnie 20 tabletek) i popić dużą ilością przegotowanej wody.
Osobie z objawami zatrucia nie wolno podawać żadnych leków bez konsultacji z lekarzem, a także mleka ani alkoholu. Jak ostrzega sanepid, płyny te przyspieszają przenikanie toksyn do krwiobiegu, co może gwałtownie pogorszyć stan chorego. Należy natychmiast wezwać pomoc medyczną – numer alarmowy 112 lub 999 – i zachować resztki grzybów do identyfikacji przez specjalistę.
Kto jest najbardziej narażony
Zagrożenie zatruciem nie dotyczy wyłącznie osób, które zjadły trujący grzyb. Nawet grzyby uznawane za jadalne mogą wywołać dolegliwości, jeśli zostały zebrane w złym stanie, były przechowywane zbyt długo, nie zostały odpowiednio obrobione termicznie, zjedzone w zbyt dużej ilości lub pochodziły z zanieczyszczonego terenu.
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku małych dzieci. Grzyby leśne nie powinny być podawane najmłodszym bez konsultacji z lekarzem, ponieważ ich układ pokarmowy jest bardziej wrażliwy na toksyny. Ryzyko wzrasta także u osób starszych oraz z chorobami wątroby i nerek.
Jak bezpiecznie zbierać i kupować grzyby
Sanepid przypomina o podstawowych zasadach, które mogą uchronić przed zatruciem. Należy zbierać wyłącznie grzyby, które rozpoznaje się bez żadnych wątpliwości. Aplikacje mobilne i atlasy grzybów mogą być pomocne, ale nie powinny być jedyną podstawą identyfikacji – absolutnie nie należy ufać im bezrefleksyjnie.
Zbiory można skonsultować z grzyboznawcą lub klasyfikatorem grzybów w sanepidzie, którzy dyżurują w wielu miastach w sezonie. Nie należy zbierać bardzo młodych ani starych, uszkodzonych okazów, a także nie kierować się zasadą, że grzyb jest bezpieczny, jeśli został nadgryziony przez zwierzę. Nie wolno próbować surowych grzybów, a zakupów dokonywać wyłącznie z legalnych, sprawdzonych źródeł.
Najważniejsza zasada, którą podkreślają służby sanitarne, brzmi: jeśli nie masz pewności, jaki to grzyb – nie jedz go. W razie jakichkolwiek wątpliwości lepiej zostawić okaz w lesie, niż ryzykować zdrowiem i życiem.
Źródło: RMF24 – Polska, https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-jak-rozpoznac-objawy-zatrucia-grzybami-tych-sygnalow-nie-wol,nIdn,1016724
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna