Nowy dokument telewizji Channel 4 „The Great ADHD Myth?” ujawnia, że w Wielkiej Brytanii rośnie liczba osób, które starają się o oficjalną diagnozę ADHD, ale nie podejmują leczenia. Psychiatrzy – w tym dr Marios Adamou założyciel UK Adult ADHD Network – uważają, że zjawisko to wynika z traktowania ADHD jako „tożsamości, a nie zaburzenia” i z niskiej jakości prywatnych ocen.
| Fakt | Szczegół |
|---|---|
| Dokument | „The Great ADHD Myth?” – premiera 18 sierpnia 2026, Channel 4 |
| Kluczowi eksperci | Dr Max Pemberton (NHS), dr Marios Adamou, prof. Dinesh Bhugra |
| Dane o leczeniu | 50% dzieci z diagnozą ADHD nie podejmuje terapii; wśród dorosłych podobny trend |
| Czas oczekiwania w NHS | Nawet do 10 lat na ocenę w niektórych szpitalach |
Dokument budzi kontrowersje
Dr Max Pemberton, psychiatra NHS i prezenter programu, doszedł do wniosku, że obecna definicja ADHD stała się „konstruktem społecznym”. Jego zdaniem należałoby dostosować szkoły i miejsca pracy do różnorodności uczniów, zamiast medykalizować odchylenia od normy. Dr Adamou, choć potwierdza biologiczne podłoże zaburzenia, przyznaje: „koncept ADHD został tak bardzo rozszerzony, że ryzykuje utratę znaczenia”.
Diagnoza bez leczenia – dane z klinik
Dr Adamou podał, że w jego klinice połowa pacjentów dziecięcych po otrzymaniu diagnozy nie kontynuuje leczenia. Podobną tendencję zaobserwował u dorosłych. Część pacjentów szuka jedynie niskich, subklinicznych dawek stymulantów. „Wiele osób skorzystałoby na amfetaminie – lepiej się skupiają, czują się lepiej. Ale nie odbyła się debata, czy Wielka Brytania powinna wspomagać poznawczo obywateli na masową skalę” – powiedział Adamou.
Prywatny rynek ADHD – łatwy zarobek
Prof. Dinesh Bhugra, były prezes Royal College of Psychiatrists, wyraził obawy, że oceny ADHD stały się „łatwym sposobem na zarabianie pieniędzy” dla prywatnych firm. Wskazał, że ich odpowiedzialność przed akcjonariuszami może wypierać troskę o pacjenta. Dr Adamou dodał, że większość ocen w Wielkiej Brytanii przeprowadza już sektor prywatny, co w systemie rynkowym, gdzie diagnoza jest towarem, prowadzi do nadużyć.
ADHD – konstrukt społeczny czy realne zaburzenie?
W dokumencie pada twierdzenie, że ADHD jest w dużej mierze „konstruktem społecznym”. Dr Pemberton argumentuje, że lepiej dostosować środowisko edukacji i pracy niż leczyć dzieci, by pasowały do normy. Jessica Lister, dyrektor kliniczna prywatnej firmy Care ADHD, ostrzega: „Odrzucanie ADHD jako konstruktu społecznego bagatelizuje uznane klinicznie schorzenie i utrwala nierówności, z jakimi borykają się osoby z ADHD w edukacji, zdrowiu, zatrudnieniu i systemie sądowniczym”.
Co pozostaje nijasne
Eksperci zgadzają się, że mimo wzrostu liczby diagnoz wciąż mamy do czynienia z niedodiagnozowaniem ADHD. Niskiej jakości oceny stworzyły „podwójne piętno” – osoby z rzeczywistym zaburzeniem muszą udowadniać, że ich diagnoza jest prawdziwa. Mark Pattison z Care ADHD wskazał, że niektóre szpitale NHS każą dzieciom czekać nawet dziesięć lat na ocenę, co samo w sobie jest niebezpieczne. Pytanie, gdzie leży granica między rzeczywistym zaburzeniem a społecznym konstruktem, pozostaje otwarte i wymaga dalszych badań.
Źródło: The Guardian – https://www.theguardian.com/society/2026/aug/18/great-adhd-myth-rising-diagnosis-without-treatment
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna