Sędzia kończy 23-letni nadzór federalny nad policją w Oakland

Po 23 latach sąd zakończył federalny nadzór nad departamentem policji w Oakland (OPD) w Kalifornii. Według „The Guardian” decyzja sędziego oznacza koniec najdłuższego programu tego rodzaju w historii Stanów Zjednoczonych.

Nadzór był następstwem skandalu z udziałem grupy funkcjonariuszy określanych jako „riders”. W pierwszej dekadzie XXI wieku policjantom zarzucano między innymi podkładanie dowodów, fałszowanie raportów i stosowanie nadmiernej siły, przede wszystkim wobec młodych czarnoskórych mężczyzn.

Tło sprawy i początek reform

Ofiary zarzucanych nadużyć złożyły ponad 100 pozwów cywilnych przeciwko departamentowi. W 2003 roku, w ramach ugody zawartej w tych sprawach, OPD objęto programem reform nakazanym przez sąd federalny.

Departament miał wykonać ponad 50 zadań. Wśród nich znalazły się zbieranie i analiza danych dotyczących profilowania rasowego, szybsze rozpatrywanie skarg na funkcjonariuszy oraz aktualizacja zasad prowadzenia działań w ramach policji społecznościowej.

Program nie zakończył się jednak szybko. W związku z utrzymującymi się problemami w 2012 roku reformy przekazano pod bezpośrednią kontrolę sędziego federalnego. Oznaczało to bardziej szczegółowy nadzór nad tym, czy policja rzeczywiście realizuje wymagane zmiany.

Kolejne zarzuty wobec funkcjonariuszy

Nawet po wprowadzeniu programu reform OPD mierzył się z kolejnymi skandalami. „The Guardian” przypomina, że w 2015 roku rozpoczęto śledztwo dotyczące zarzutów, iż kilku funkcjonariuszy miało wykorzystywać seksualnie nieletnią dziewczynę i czerpać korzyści z jej seksualnego wykorzystywania.

W następstwie sprawy niemal tuzin policjantów zostało zwolnionych albo zawieszonych. W 2017 roku Oakland wypłaciło poszkodowanej prawie milion dolarów w ramach ugody. Materiał źródłowy nie przedstawia pełnego przebiegu postępowań wobec wszystkich funkcjonariuszy ani szczegółów odpowiedzialności poszczególnych osób.

Najważniejsze fakty

Organizacje społeczne ostrzegają

Zakończenie nadzoru nie zostało przyjęte bez zastrzeżeń przez organizacje zajmujące się nadużyciami policji. Anti Police-Terror Project (APTP) stwierdził, że odejście zewnętrznej kontroli nie oznacza końca problemów w departamencie.

„Policja nie może sama siebie kontrolować. Historia Oakland już nas tego nauczyła” – napisano w oświadczeniu organizacji, cytowanym przez „The Guardian”. APTP podkreślił również, że decyzja sądu nie usuwa historii nadużyć, które doprowadziły do objęcia OPD federalnym nadzorem, i nie powinna być traktowana jako powód do bezwarunkowego zaufania do wewnętrznych mechanizmów kontroli.

Dla mieszkańców Oakland decyzja oznacza zmianę sposobu rozliczania departamentu. Zakończenie programu nie jest jednak równoznaczne z unieważnieniem wcześniejszych ustaleń ani z potwierdzeniem, że wszystkie problemy zostały rozwiązane. Z dostępnego materiału nie wynika także, jakie dokładnie mechanizmy kontroli pozostaną po zakończeniu nadzoru sądowego.

Co pozostaje niejasne

Materiał źródłowy nie zawiera pełnego uzasadnienia decyzji sędziego ani szczegółowej listy kryteriów, które OPD musiał spełnić przed zakończeniem nadzoru. Nie wiadomo również, jakie niezależne procedury będą teraz monitorować skargi na funkcjonariuszy, dane dotyczące profilowania rasowego i przypadki użycia siły.

Nie należy więc utożsamiać końca nadzoru federalnego z zakończeniem kontroli nad policją. To przede wszystkim koniec konkretnego, 23-letniego programu sądowego. Ocenę jego trwałych skutków będzie można oprzeć na kolejnych raportach dotyczących skarg, postępowań dyscyplinarnych, użycia siły i relacji departamentu ze społecznościami, których dotyczyły wcześniejsze zarzuty.

Źródło: The Guardian World, https://www.theguardian.com/us-news/2026/sep/29/oakland-police-federal-oversight-ends