Nowy premier Wiktorii, Ben Carroll, nie wyklucza przesunięcia miliardów dolarów przeznaczonych na kontrowersyjny projekt Suburban Rail Loop (SRL) na inne inwestycje. W drugim dniu urzędowania zapowiedział również „rozsądne zmiany” w przepisach gwarantujących prawo do pracy zdalnej przez dwa dni w tygodniu. Carroll stara się w ten sposób zdystansować od poprzedników – Jacinty Allan i Daniela Andrewsa.
Przegląd megaprojektu
Podczas czwartkowej konferencji w zajezdni tramwajowej w Essendon Carroll nie zaprzeczył doniesieniom, że zleci przegląd kosztownego, 90-kilometrowego projektu transportu publicznego. Przegląd ma objąć także możliwość przesunięcia już podpisanych kontraktów wartych miliardy dolarów. „Nie mam dziś żadnych ogłoszeń” – powiedział premier. „Mogę powiedzieć, że każdy dolar mojego rządu będzie inwestowany tam, gdzie przyniesie największą wartość dla mieszkańców Wiktorii – i będzie wydawany odpowiedzialnie, przejrzyście i z szacunkiem”.
Projekt SRL został po raz pierwszy zapowiedziany przez Daniela Andrewsa przed wyborami w 2018 roku i przyniósł Partii Pracy kilka mandatów we wschodnich okręgach. Później mocno wspierała go także Jacinta Allan, najpierw jako minister ds. SRL, a potem jako premier. Jednak projekt od lat spotyka się z krytyką – zarówno co do jego genezy, wiarygodności analiz biznesowych, jak i całkowitych kosztów.
Koszty i kontrakty
Stanowy rząd przeznaczył około 11,8 mld dolarów na pierwszy etap SRL, tzw. SRL East – 26 km tuneli między Cheltenham i Box Hill. Podpisano już kontrakty o wartości 14,5 mld dolarów. W Burwood dwie maszyny drążące tunele są gotowe, by w ciągu 4–6 tygodni rozpocząć drążenie w kierunku Glen Waverley.
Rząd federalny przeznaczył na SRL 6 mld dolarów, w tym 3,8 mld w budżecie z maja 2026 roku. Premier Albanese, rozmawiając z Carrollem po raz pierwszy od objęcia przez niego urzędu, nie omawiał jednak możliwości przekierowania tych środków. W czwartek Albanese powiedział, że będzie „konstruktywnie współpracować z rządem Wiktorii, aby interesy mieszkańców były chronione”. Zarzucił też poprzedniemu rządowi federalnemu (koalicja), że udział Wiktorii w finansowaniu infrastruktury spadł do 8%.
Ekonomiczny rachunek zysków i strat
Niezależne Biuro Budżetowe (PBO) opublikowało w czwartek wyliczenia na zlecenie libertariańskiego posła Davida Limbricka. Wynika z nich, że anulowanie projektu teraz poprawiłoby budżet stanowy o 21 mld dolarów w ciągu dekady, choć rząd musiałby zapłacić 1,8 mld dolarów kar za zerwanie kontraktów. „Nikt w moim okręgu nie marzy o podróży pociągiem z Cheltenham do Box Hill” – skomentował Limbrick. „Te liczby pokazują, że pan Carroll ma jeszcze czas, by obrać nowy kierunek. Kontynuowanie tego projektu tylko dlatego, że już wydano pieniądze, to błąd utopionych kosztów”.
Praca zdalna – „rozsądne zmiany”
Carroll zapowiedział także modyfikacje ustawy autorstwa Allan, która gwarantuje prawo do pracy zdalnej przez dwa dni w tygodniu osobom, które mogą ją „rozsądnie” wykonywać. Ustawa ma przejść przez niższą izbę parlamentu do końca czwartku, a następnie trafi do izby wyższej, gdzie debata odbędzie się w tygodniu od 11 sierpnia. Premier nie sprecyzował, jakie konkretnie zmiany planuje.
Stanowisko opozycji
Liderka opozycji Jess Wilson zapowiedziała, że jeśli koalicja wygra wybory w listopadzie, wstrzyma projekt SRL i podda go przeglądowi. Jednak już w ubiegłym roku rzecznik opozycji ds. transportu Matthew Guy przyznał, że skoro „dziury w ziemi i maszyny drążące już ruszyły”, projekt prawdopodobnie będzie musiał być kontynuowany.
Kluczowe fakty w pigułce
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| Projekt | Suburban Rail Loop (SRL) – 90 km tuneli kolejowych w Melbourne |
| Etap 1 (SRL East) | 26 km, Cheltenham – Box Hill, koszt stanowy ~11,8 mld AUD |
| Podpisane kontrakty | 14,5 mld AUD |
| Środki federalne | 6 mld AUD (w tym 3,8 mld z budżetu 2026) |
| Koszt anulowania (wg PBO) | Oszczędność 21 mld AUD w 10 lat, ale 1,8 mld kar |
| Prace w terenie | Dwie maszyny drążące w Burwood, start drążenia za 4–6 tygodni |
| Status prawny SRL | Przegląd zapowiedziany przez premiera, możliwe przesunięcie funduszy |
| Praca zdalna | Ustawa o prawie do 2 dni pracy zdalnej – Carroll zapowiada „rozsądne zmiany” |
Co pozostaje niejasne
Premier Carroll nie podał konkretnych terminów przeglądu SRL ani zakresu możliwych zmian. Nie wiadomo, które kontrakty mogłyby zostać rozwiązane i jakie byłyby dokładne konsekwencje finansowe. Również plany dotyczące modyfikacji ustawy o pracy zdalnej pozostają na razie ogólnikowe. Opozycja ostrzega, że każda zwłoka w decyzji może zwiększyć koszty ewentualnego anulowania.
Źródło: The Guardian – https://www.theguardian.com/australia-news/2026/jul/30/ben-carroll-victoria-suburban-rail-loop-funds-srl-wfh-laws
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna