Władze stanowe przejmują ocenę projektu nowego placu w Sydney

Plan budowy dużego placu publicznego naprzeciwko ratusza w Sydney będzie oceniany na szczeblu stanowym. Minister planowania Nowej Południowej Walii Paul Scully uznał przedsięwzięcie za inwestycję o znaczeniu stanowym, odbierając samorządowi miasta kontrolę nad procedurą zatwierdzania.

Decyzja nie przesądza, czy plac powstanie. Oznacza jednak, że projekt zostanie poddany ocenie obejmującej administrację stanową, a mieszkańcy, przedsiębiorcy i inne zainteresowane strony mają otrzymać możliwość przedstawienia swoich stanowisk. Spór dotyczy między innymi kosztów, wyburzenia budynków oraz wpływu wieloletnich prac na działalność firm w centrum Sydney.

Co zmienia decyzja ministra

Projekt uzyskał status state significant development, czyli inwestycji o znaczeniu stanowym. W takim trybie organem właściwym do wydania zgody jest minister planowania, chyba że uprawnienia zostaną przekazane Niezależnej Komisji Planowania Nowej Południowej Walii.

Scully zapowiedział, że to komisja ma rozstrzygnąć w sprawie ewentualnego wniosku złożonego przez City of Sydney. Minister podjął decyzję po zasięgnięciu opinii tego organu.

Według Scully’ego nowa procedura umożliwi szczegółową ocenę projektu przez administrację stanową oraz udział społeczności i innych zainteresowanych podmiotów. Interwencja nastąpiła jednak jeszcze przed złożeniem formalnego wniosku inwestycyjnego.

Siedem budynków przewidzianych do rozbiórki

Wizualizacje opublikowane przez władze Sydney w sierpniu przedstawiają półokrągłą przestrzeń otwierającą się w kierunku Hyde Parku. W projekcie przygotowanym przez JPW i ASPECT Studios znalazły się fontanna oraz skupisko rodzimych gatunków drzew.

Realizacja planu wymagałaby rozbiórki siedmiu budynków. Jak podał „The Guardian”, samorząd prowadził w ostatnich miesiącach rozmowy dotyczące nieruchomości potrzebnych do przeprowadzenia inwestycji. Burmistrz Sydney Clover Moore oświadczyła natomiast, że miasto jest właścicielem budynków i przez 40 lat odkładało środki, aby sfinansować projekt bez zadłużenia.

Koszt wyburzeń i budowy szacowano na około 150 mln dolarów australijskich. Samorząd zakładał ukończenie placu do 2031 roku, ale po zmianie procedury nie przedstawiono nowego harmonogramu.

Spór o koszty i działalność firm

Projekt stał się przedmiotem konfliktu między Moore a premierem Nowej Południowej Walii Chrisem Minnsem. Premier sprzeciwiał się inwestycji, określając ją jako zbyt kosztowną i powodującą poważne utrudnienia dla miasta. Twierdził również, że realizacja planu może doprowadzić do zamknięcia części firm działających w tej okolicy.

Przeciwnikiem projektu jest także sieć Woolworths. Jej sklep w rejonie ratusza znajduje się w jednym z budynków przeznaczonych według planu do rozbiórki.

Nie oznacza to jeszcze, że placówki handlowe zostaną zamknięte ani że wyburzenia są przesądzone. Projekt nie otrzymał zgody, a szczegółowe skutki dla najemców, pracowników, klientów oraz ruchu w centrum powinny zostać opisane w dokumentacji inwestycyjnej i ocenione w toku konsultacji.

Clover Moore popiera ocenę stanową

Mimo utraty przez samorząd kontroli nad procedurą Moore przyjęła decyzję ministra bez sprzeciwu. Stwierdziła, że zgadza się z uznaniem projektu za inwestycję o znaczeniu stanowym i nadal wierzy, że propozycja spełnia wymagania planistyczne.

„Niezależnie od tego, kto będzie go oceniał, nadal jesteśmy przekonani o zaletach propozycji i nie widzimy planistycznego powodu, dla którego nie miałaby ostatecznie uzyskać poparcia” — powiedziała burmistrz, cytowana przez „The Guardian”.

Moore nazwała jednak interwencję nietypową. Zwróciła uwagę, że władze stanowe zazwyczaj przejmują postępowania od samorządów, aby przyspieszyć realizację inwestycji, tymczasem w tym przypadku wkroczyły przed powstaniem formalnego wniosku.

Co pozostaje niejasne

Nie wiadomo, kiedy City of Sydney złoży wniosek ani jak długo potrwa jego rozpatrywanie. Nie opublikowano również ostatecznej dokumentacji określającej przebieg prac, aktualny kosztorys, wpływ budowy na przedsiębiorców oraz rozwiązania dla podmiotów zajmujących budynki przewidziane do rozbiórki.

Do doprecyzowania pozostaje także formalny podział kompetencji między ministrem a Niezależną Komisją Planowania. Dla mieszkańców, pracowników i przedsiębiorców kluczowe będą publikacja dokumentacji oraz zasady konsultacji. Do tego czasu nie należy zakładać, że projekt zachowa termin ukończenia w 2031 roku, pierwotny budżet ani przedstawiony na wizualizacjach kształt.

Źródło: The Guardian, https://www.theguardian.com/australia-news/2026/oct/09/sydney-public-square-controversy-state-government-intervention