Posłowie UE wzywają Komisję Europejską do zablokowania amerykańskich sankcji wobec MTK

Politycy Unii Europejskiej naciskają na Komisję Europejską, by ta zakazała europejskim firmom i bankom stosowania się do amerykańskich sankcji. Powodem jest groźba nałożenia przez Waszyngton restrykcji na Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) w związku z jego działaniami wobec Izraela.

Stany Zjednoczone już objęły sankcjami dziewięciu sędziów i czterech prokuratorów MTK po tym, jak trybunał wydał nakaz aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu. Teraz w grę wchodzą szersze sankcje, które mogłyby sparaliżować działalność instytucji z siedzibą w Hadze.

Najważniejsze fakty
| Fakt | Szczegóły |
|——|———–|
| Zagrożenie dla MTK | USA rozważają sankcje wobec trybunału po wydaniu nakazu aresztowania premiera Izraela |
| Reakcja UE | Europosłowie wzywają KE do aktywacji statutu blokującego, który zabroni europejskim podmiotom automatycznego wypełniania sankcji USA |
| Skala problemu | Amerykańskie sankcje objęły już 13 urzędników MTK, w tym jego prezydent Tomoko Akane |

Presja na Komisję Europejską

Podczas zamkniętego posiedzenia komisji gospodarczej Parlamentu Europejskiego w poniedziałek wieczorem, holenderski europoseł Dirk Gotink z centroprawicowej Europejskiej Partii Ludowej wezwał do zdecydowanych działań. „Aby chronić swoje wartości, UE musi chronić MTK i ludzi, którzy tam pracują. Oznacza to aktywację statutu blokującego” – powiedział Gotink.

Jego zdaniem, europejskie banki i firmy zbyt automatycznie stosują się do amerykańskich restrykcji. „Banki w Europie automatycznie stosują amerykańskie sankcje, bez zadawania pytań. W ciągu godziny, dwóch godzin, twoje konto jest blokowane” – opisał sytuację polityk. Dodał, że taka automatyczność „bierze się z czasów, gdy myśleliśmy, że Amerykanie są jeszcze naszymi przyjaciółmi”.

„Oczywiście przejmujemy sankcje od Amerykanów. Wyzwolili nasz kontynent. Ale ten czas minął i musimy przestać automatycznie podążać za Departamentem Stanu, wiedząc, jakie polityki są obecnie w tym miejscu opracowywane” – podkreślił Gotink.

„Opcja nuklearna” i wizyta niemieckiego ministra

Holenderski minister spraw zagranicznych Tom Berendsen nazwał statut blokujący „opcją nuklearną” – poinformowała agencja Associated Press. Rząd holenderski pozostaje w kontakcie z Komisją Europejską, by zapewnić możliwość szybkiego wprowadzenia mechanizmu w życie.

W poniedziałek niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul odwiedził siedzibę MTK w Hadze w geście wsparcia. Jego wizyta była znacząca, biorąc pod uwagę tradycyjnie silne poparcie Niemiec dla Izraela.

Głos sędziego i przewodniczącej komisji

Francuski sędzia Nicolas Guillou, który jest jednym z 13 urzędników MTK objętych amerykańskimi sankcjami, zabrał głos podczas przesłuchania w komisji gospodarczej. „Stawką jest to, czy będziemy demokracją w XXI wieku” – powiedział Guillou. „Czy w Europie będzie rządy prawa?” – pytał retorycznie. Dodał, że urzędnicy MTK znajdują się na liście sankcji „pomiędzy terrorystami z Al-Kaidy i Daesh, a także kleptokratami i międzynarodowymi handlarzami narkotyków”.

Francuska socjalistka i przewodnicząca komisji gospodarczej Aurore Lalucq stwierdziła, że sytuacja jest „poważnym testem dla Europy”. „To także test naszej woli politycznej. Czy chcemy zrezygnować z naszych wartości, czy nie?” – zapytała. Wezwała Komisję Europejską do interwencji na najwyższym szczeblu politycznym.

Konsekwencje dla europejskich firm i obywateli

Aktywacja statutu blokującego oznaczałaby, że europejskie przedsiębiorstwa, banki i instytucje finansowe nie mogłyby legalnie wypełniać amerykańskich sankcji nałożonych na MTK. Obecnie, jak wskazują europosłowie, wiele podmiotów w Europie stosuje się do amerykańskich restrykcji automatycznie, obawiając się konsekwencji ze strony Waszyngtonu, w tym odcięcia od systemu finansowego USA.

Dla samego MTK amerykańskie sankcje oznaczałyby poważne problemy operacyjne, takie jak wypłaty dla personelu, dostęp do usług IT czy utrzymanie zakładów detencyjnych. Ochrona przed tymi restrykcjami jest kluczowa dla dalszego funkcjonowania trybunału, który zrzesza 125 państw członkowskich na całym świecie.

Głosy europejskich polityków dołączają do rosnącego chóru głosów na Starym Kontynencie domagających się obrony MTK. Sprawa pokazuje narastające napięcia między UE a administracją USA w kwestii prawa międzynarodowego i suwerenności europejskiego porządku prawnego.

Źródło: POLITICO Europe – https://www.politico.eu/article/block-us-sanctions-on-the-icc-eu-lawmakers-tell-commission/

Datos clave