Nowy podatek od vape’ów w Wielkiej Brytanii. Ceny e-papierosów idą w górę

Wielka Brytania wprowadziła nowy podatek od produktów do wapowania, który ma na celu ograniczenie atrakcyjności e-papierosów, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży. Opłata, znana jako Vaping Product Duty, weszła w życie na początku października 2026 roku i wynosi 2,20 funta za każde 10 ml płynu. Choć część detalistów od razu podniosła ceny, klienci mają sześć miesięcy na zakup starego towaru po dotychczasowych stawkach.

Podatek dotyczy wszystkich produktów do wapowania, niezależnie od tego, czy zawierają nikotynę. Równocześnie podniesiono akcyzę na tradycyjne wyroby tytoniowe – o 2,20 funta za 100 papierosów lub 50 gram tytoniu. Jak tłumaczy HMRC (brytyjski urząd skarbowy), ma to utrzymać finansową zachętę dla palaczy, by przestawili się na mniej szkodliwe formy inhalacji.

Najważniejsze fakty

Reakcje społeczne – vape’y dzielą użytkowników

Dziennikarze BBC rozmawiali z mieszkańcami Reading, którzy mają mieszane odczucia wobec nowego podatku. 19-letnia Mackenzie Bird, regularnie używająca vape’a od trzech lat, przyznała, że podwyżka jej nie zniechęci. „Prawdopodobnie po prostu zrobię zapasy” – powiedziała. Z kolei Cara Lewis-Rimes i Dylan Killner uznali, że wyższe ceny mogą skłonić ich do ograniczenia lub całkowitego rzucenia nałogu. „Koszty życia są wysokie, a zdrowie też nie jest najlepsze” – dodał Dylan.

Sprzedawcy i branża ostrzegają przed skutkami

Jordan Apap, sprzedawca w sklepie Berkshire Vapers, ocenia, że nowy podatek „poważnie obciąży legalne vape shopy”, które oferują specjalistyczne doradztwo i usługi. Jego zdaniem wiele takich punktów może zniknąć z rynku w ciągu roku lub dwóch. John Dunne, dyrektor generalny UK Vaping Industry Association, nazwał podatek „daniną od zdrowia publicznego”. Podkreślił, że vape’y pomogły milionom dorosłych rzucić palenie, a ochronę młodzieży należy realizować przez egzekwowanie prawa wobec nielegalnych sprzedawców, a nie karanie legalnych użytkowników.

Walka z nielegalnym handlem i nowe oznakowanie

Nowy podatek to także element walki z rosnącym problemem nielegalnego handlu vape’ami na brytyjskich ulicach. HMRC zapowiedziało wprowadzenie specjalnego znaczka, który będzie umieszczany na wszystkich produktach do wapowania sprzedawanych w Zjednoczonym Królestwie. Ma on być obowiązkowy od kwietnia 2027 roku i umożliwić śledzenie całego łańcucha dostaw.

Rząd zmienia też przepisy planistyczne w Anglii. Każdy nowy sklep sprzedający e-papierosy będzie musiał uzyskać zgodę lokalnej rady miasta. Premier ogłosił nowe uprawnienia dla samorządów, które mają przeciwdziałać nadmiernej liczbie punktów sprzedaży vape’ów na głównych ulicach.

Zdrowotne ostrzeżenia i stanowisko ekspertów

Minister zdrowia Karin Smyth podkreśliła, że działania rządu idą w parze z ograniczaniem dostępności i atrakcyjności vape’ów. Eksperci przypominają, że waporyzacja jest znacznie mniej szkodliwa niż palenie tytoniu, ale nie jest całkowicie bezpieczna. Przegląd badań dotyczących vape’ów wykazał związek z problemami zdrowotnymi u dzieci i młodzieży, takimi jak świszczący oddech, kaszel, zła higiena jamy ustnej, problemy ze snem, zaburzenia psychiczne oraz podrażnienie oczu.

NHS (brytyjska służba zdrowia) jednoznacznie zaleca, by dzieci i osoby niepalące nigdy nie sięgały po e-papierosy.

Co nowy podatek oznacza dla polskich czytelników?

Choć przepisy dotyczą bezpośrednio Wielkiej Brytanii, mogą być sygnałem dla innych krajów, w tym Polski. W Unii Europejskiej od lat trwa debata nad harmonizacją podatków od wyrobów tytoniowych i nowatorskich produktów nikotynowych. Wprowadzenie podobnych opłat w Polsce mogłoby znacząco wpłynąć na rynek vape’ów, który cieszy się dużą popularnością, zwłaszcza wśród młodych dorosłych. Wzrost cen e-papierosów może zniechęcić część użytkowników, ale – jak pokazują brytyjskie doświadczenia – niekoniecznie wszystkich.

Źródło: BBC Business, „Vape prices to rise as new tax takes effect”, https://www.bbc.co.uk/news/articles/c6j4jrjgv2j7o