Koralowce Wyspy Norfolk zagrożone potrójnym niebezpieczeństwem: choroba, El Niño i pogłębianie

Unikalne koralowce, które otaczają odległą Wyspę Norfolk w Australii, są zagrożone zniknięciem z powodu potrójnego niebezpieczeństwa. Naukowcy obawiają się, że połączenie chorób, zjawiska El Niño oraz zatwierdzonego przez rząd federalny planu pogłębiania sąsiedniego kanału żeglugowego może doprowadzić do bezpowrotnej utraty tych rzadkich gatunków. Wielu z nich prawdopodobnie nie zostało jeszcze formalnie opisanych przez naukę.

Profesor Bill Leggat, ekspert w dziedzinie koralowców z University of Newcastle, monitorujący stan koralowców na wyspie przez ostatnie pięć lat, ostrzega, że ich utrata może być szybka i nieodwracalna. Od marca odnotowano trzykrotny wzrost liczby chorych koralowców, co stanowi jeden z najdłużej trwających epizodów chorób koralowców w Australii.

Główne zagrożenia dla raf

Głównym problemem jest jakość wody. Zanieczyszczenia i osady spływające do zatok z hodowli bydła, oczyszczonych terenów oraz ścieków przyczyniają się do rozprzestrzeniania się chorób i rozwoju glonów na koralowcach. Profesor Leggat wskazał, że nadmiar składników odżywczych w wodzie, pochodzący z tych źródeł, zwiększa podatność koralowców na choroby, takie jak „zespół białego syndromu”, który powoduje obumieranie tkanki koralowej.

Profesor Tracy Ainsworth z University of New South Wales, członkini zespołu monitorującego rafy, dodała, że w ciągu ostatnich pięciu lat od 30% do 50% koralowców wykazywało objawy choroby. Badania CSIRO sugerują, że zanieczyszczenia pochodzą z obornika bydlęcego, nienależytego zarządzania ściekami (w tym szamb) oraz nawozów.

El Niño i jego konsekwencje

Rozwijające się El Niño na Pacyfiku stanowi kolejne poważne zagrożenie. Przewiduje się, że podniesie ono temperaturę wody w lecie, co może prowadzić do bielenia koralowców i ich obumierania. Połączenie problemów z jakością wody, planu pogłębiania i El Niño tworzy „idealną burzę” dla koralowców, jak to ujęła profesor Ainsworth, co może okazać się zbyt wiele, aby przeżyły.

Planowane pogłębianie kanału

W kwietniu 2025 roku departament infrastruktury rządu federalnego uzyskał zgody środowiskowe na pogłębianie kanału w celu poprawy dostępu do Kingston Pier. Prace mogą rozpocząć się jeszcze w tym roku. Celem jest pogłębienie i poszerzenie kanału, aby umożliwić całodobowy dostęp do portu dla większych statków handlowych, wycieczkowych i rybackich.

Mimo zapewnień rzecznika departamentu infrastruktury, że projekt został zatwierdzony zgodnie z krajowymi przepisami środowiskowymi i zawiera ścisłe warunki, takie jak ograniczenie obszaru pogłębiania do 0,5 hektara i monitorowanie jakości wody w czasie rzeczywistym, naukowcy pozostają sceptyczni. Neil Tavener, mieszkaniec wyspy, który od lat obserwuje rafy, podkreśla, że laguny i koralowce są „klejnotami w koronie Wyspy Norfolk” i są bezcenne.

Najważniejsze fakty

Perspektywy dla unikalnych gatunków

Dr Tom Bridge, taksonomista koralowców z Queensland Museum i James Cook University, prowadzi badania nad koralowcami Wyspy Norfolk i Lord Howe Island. Szacuje, że około 40% koralowców na tych wyspach nie występuje nigdzie indziej na świecie. Są one izolowane od innych raf, co oznacza, że mają niewielkie szanse na odtworzenie populacji w przypadku ich utraty. Dr Bridge określa to jako „ciche wymieranie”, ponieważ wiele z tych gatunków nie jest nawet opisanych w literaturze naukowej.

Lokalne władze, w tym regionalna rada Wyspy Norfolk, przyznają, że systemy septyczne, ścieki, wody burzowe i inne działania wymagają ciągłego zarządzania w celu ochrony jakości wody. Opracowywane są nowe strategie zarządzania ciekami wodnymi i wypasem bydła, a także powołano grupę roboczą koordynującą zarządzanie jakością wody. Jednak naukowcy podkreślają, że działania te mogą być niewystarczające w obliczu nadchodzących zagrożeń.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/australia-news/2026/jul/05/norfolk-islands-unique-corals-under-triple-threat-from-disease-el-nino-and-now-government-approved-dredging)