Grecja staje na czele grupy pięciu państw Unii Europejskiej, które chcą radykalnie zaostrzyć politykę wobec imigrantów, którzy nie otrzymali prawa pobytu we Wspólnocie. Minister ds. migracji Thanos Plevris w rozmowie z POLITICO Europe zapowiedział, że pilotażowy program wysyłania odrzuconych azylantów do krajów spoza UE, takich jak Rwanda, ma ruszyć w pierwszej połowie 2027 roku. W pełni operacyjny system miałby zacząć działać w drugiej połowie roku, co zbiegnie się z objęciem przez Grecję rotacyjnej prezydencji w Radzie UE.
Pomysł budzi ogromne kontrowersje, ale też nadzieje wśród zwolenników twardej polityki migracyjnej. Dla czytelników Praca Gazety kluczowe jest zrozumienie, jakie konsekwencje dla polskiego rynku pracy i polityki społecznej może mieć ten precedens. Jeśli projekt się powiedzie, może stać się wzorem dla całej UE, w tym dla Polski, która również mierzy się z wyzwaniami migracyjnymi.
Kim jest Core Group i co chce osiągnąć
Tak zwana Core Group to nieformalne porozumienie Danii, Austrii, Grecji, Holandii i Niemiec. Kraje te od miesięcy pracują nad mechanizmem, który pozwoliłby na szybkie usuwanie z terytorium UE imigrantów, których wnioski azylowe zostały odrzucone. Głównym założeniem jest kierowanie tych osób nie do krajów pochodzenia, ale do wyznaczonych państw trzecich, które zgodzą się je przyjąć.
Plevris podkreśla, że nie chodzi o tworzenie ośrodków detencyjnych poza UE. „Nie mówimy o centrach, w sensie zamkniętych placówek w państwie trzecim. Jeśli twój azyl został odrzucony, wrócisz albo do kraju pochodzenia, albo do państwa trzeciego spoza UE” – wyjaśnił minister w wywiadzie.
Według informacji dwóch dyplomatów UE, którzy zastrzegli sobie anonimowość, pierwsze porozumienie ma zostać zawarte z Rwandą. Jako potencjalne kraje docelowe wymienia się także Ugandę i Uzbekistan. Plevris dodał, że rozważane państwa już mają duże populacje imigrantów i obozy, które mogą pomieścić dodatkowe osoby.
Najważniejsze fakty
| Fakt | Szczegóły |
|---|---|
| Lider projektu | Grecja, minister Thanos Plevris |
| Kraje uczestniczące | Dania, Austria, Grecja, Niemcy, Holandia (Core Group) |
| Termin pilotażu | Pierwsza połowa 2027 roku |
| Potencjalne kraje przyjmujące | Rwanda, Uganda, Uzbekistan |
Kontrowersje i wyzwania prawne
Projekt budzi poważne wątpliwości natury prawnej i etycznej. Poprzednie próby podobnych rozwiązań, jak kontrowersyjna umowa Wielkiej Brytanii z Rwandą z 2022 roku, zakończyły się porażką po latach batalii sądowych. Brytyjski plan deportacji azylantów do Rwandy został ostatecznie zarzucony.
Plevris przyznaje, że harmonogram jest ambitny. Kluczowe elementy porozumienia wciąż pozostają nieustalone. Minister poinformował, że członkowie Core Group prowadzą rozmowy z organizacjami międzynarodowymi w sprawie ustanowienia mechanizmów monitorowania przestrzegania praw człowieka w krajach trzecich.
„Oczywiście nie przeniesiemy tej odpowiedzialności na innych. Chcemy mieć wiedzę i obecność organizacji międzynarodowych, ale odpowiedzialność spoczywa na pięciu krajach, wspólnie” – zastrzegł Plevris. Finansowanie projektu, które może budzić opory wyborców, również ma pochodzić z budżetów państw członkowskich Core Group.
Jakie znaczenie dla Polski i rynku pracy
Choć Polska nie jest bezpośrednio zaangażowana w projekt Core Group, jego ewentualne wdrożenie może mieć daleko idące konsekwencje dla całej Unii. Polski rynek pracy, szczególnie w sektorach takich jak budownictwo, transport czy opieka, od lat korzysta z napływu pracowników z Ukrainy, Białorusi i innych krajów spoza UE.
Wprowadzenie skutecznego mechanizmu deportacji odrzuconych azylantów może zmienić postrzeganie UE jako atrakcyjnego celu migracyjnego. Z drugiej strony, eksperci ostrzegają, że może to prowadzić do wzrostu nielegalnej imigracji i presji na granicach zewnętrznych, w tym na granicy polsko-białoruskiej.
Plevris zapowiedział również, że na czwartkowym spotkaniu ministrów spraw wewnętrznych UE przedstawi grecki plan radzenia sobie z nadzwyczajnymi naciskami migracyjnymi, który zakłada tymczasowe zawieszanie rozpatrywania wniosków azylowych dla nowo przybyłych. Premier Grecji Kiriakos Mitsotakis przedstawił ten pomysł w artykule opublikowanym w POLITICO po tym, jak dziesiątki tysięcy imigrantów przekroczyły granicę hiszpańskiej enklawy Ceuta.
Reakcje i przyszłość projektu
Plevris, znany z twardych poglądów na migrację, otwarcie wyraził poparcie dla podejścia Donalda Trumpa w tej kwestii. „Dał impuls, który doprowadził do zmiany polityki migracyjnej i zasadniczo pomógł wielu grupom – w tym nam – które wierzyły w ostrzejszą politykę imigracyjną, aby zobaczyć jej realizację” – stwierdził minister.
Minister potwierdził również, że europejscy prokuratorzy badają, w jaki sposób Grecja wykorzystała fundusze UE na budowę obozów dla imigrantów. „Poproszono nas o dane i informacje dotyczące audytów i przekazaliśmy je, ale nie ma dalszych postępów” – dodał.
Projekt Core Group to bezprecedensowe przedsięwzięcie na skalę UE. Jak przyznał sam Plevris, nie doprowadzi ono do ogromnych liczb deportacji, ale ma być „kolejnym środkiem wywierania presji, który może zwiększyć dobrowolne powroty”. Dla polskiego czytelnika oznacza to, że w najbliższych latach możemy być świadkami fundamentalnej zmiany w unijnej polityce migracyjnej, która może wpłynąć zarówno na rynek pracy, jak i na bezpieczeństwo granic.
Źródło: POLITICO Europe, https://www.politico.eu/article/send-rejected-asylum-seekers-out-of-eu-asap-urges-greek-minister/
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna