446 mln dolarów i zero mandatów. Rekordowe wydatki Elona Muska nie zatrzymały Demokratów

Elon Musk wydał co najmniej 446 mln dolarów na wsparcie kandydatów Partii Republikańskiej w tegorocznych wyborach do Kongresu – wynika z analizy „The Guardian”. To rekordowa suma w historii amerykańskich wyborów środokresowych. Efekt polityczny okazał się jednak odwrotny do zamierzonego: Demokraci wygrali wszystkie pięć wyścigów do Senatu, w które komitet Muska America Pac zaangażował najwięcej pieniędzy.

Rekord, który nie przełożył się na mandaty

Według analizy „The Guardian” Musk przekazał na rzecz komitetów powiązanych z Partią Republikańską co najmniej 446 mln dolarów, bijąc własny wynik z kampanii prezydenckiej 2024 r., gdy wydał blisko 290 mln dolarów. Pieniądze trafiły do co najmniej ośmiu komitetów typu Super PAC, które finansowały kampanie w całym kraju. Największa pojedyncza suma – co najmniej 216 mln dolarów – zasiliła jego własny America Pac. Kolejne 168 mln dolarów otrzymał Senate Leadership Fund, wspierający m.in. kandydaturę republikanina Kena Paxtona w Teksasie.

Skala wydatków nie jest przy tym oficjalnym rozliczeniem komisji wyborczej, lecz rekonstrukcją opartą na danych o wpłatach i zakupach reklamowych, którą opisał „The Guardian”. To zastrzeżenie ma znaczenie, bo w USA przepisy o finansowaniu kampanii pozwalają na wiele pośrednich kanałów przekazywania pieniędzy.

Pięć porażek w kluczowych wyścigach

Celem wydatków Muska było utrzymanie przez administrację Donalda Trumpa kontroli nad Kongresem. Tymczasem Demokraci wygrali we wszystkich pięciu wyścigach do Senatu, w których America Pac wydał najwięcej: w Teksasie, Michigan, Maine, Ohio i Iowa. Reklamy finansowane z tych środków koncentrowały się na prawach osób transpłciowych oraz na oskarżeniach, że kandydaci Demokratów są „radykalnymi socjalistami”.

| Najważniejsze fakty | Dane |
| Wydatki Muska w wyborach środokresowych | co najmniej 446 mln dolarów (w 2024 r. – blisko 290 mln) |
| Największe wpłaty | co najmniej 216 mln dolarów dla America Pac, 168 mln dla Senate Leadership Fund |
| Kluczowe wyścigi do Senatu | Teksas, Michigan, Maine, Ohio, Iowa – wszystkie wygrane przez Demokratów |
| Teksas | porażka republikanów w wyścigu do Senatu i o urząd gubernatora |

Teksas: najdroższy front i najdotkliwsza strata

To w Teksasie, gdzie mieści się siedziba jego firm, Musk skoncentrował największe wysiłki. America Pac wydał co najmniej 28 mln dolarów na same reklamy i przekaz atakujące Jamesa Talarico, demokratycznego kandydata do Senatu. Musk wielokrotnie publikował na X, należącej do niego platformie, wpisy uderzające w rywala.

Talarico wygrał wyraźnie, a w przemówieniu zwycięskim odniósł się wprost do miliardera. „Udowodniliśmy, że wszystkie pieniądze świata nie są w stanie pokonać mieszkańców Teksasu” – powiedział, dodając, że wyborcy wysłali sygnał „każdemu miliarderowi i bilionerowi, który finansuje kampanie”. Republikanie przegrali w tym stanie nie tylko wyścig do Senatu, ale też urząd gubernatora, a według „The Guardian” mają również utracić kontrolę nad stanową Izbą Reprezentantów.

Nową gubernator Teksasu ma być demokratka Gina Hinojosa. W analizie wskazano, że opowiada się za moratorium na budowę centrów danych i od miesięcy prowadzi spór sądowy o dostęp do niezredagowanych e-maili między biurem ustępującego gubernatora Grega Abbota a Muskiem.

Konsekwencje dla firm Muska

Straty nie ograniczają się do sum wydanych na kampanie. „The Guardian” zwraca uwagę, że SpaceX i Tesla korzystały dotąd z lukratywnych kontraktów federalnych oraz z łagodnego podejścia administracji do regulacji sztucznej inteligencji. W Teksasie stanowe władze tworzyły przyjazne otoczenie dla jego biznesów, częściowo pod wpływem lobbystów finansowanych przez miliardera.

Po wyborach Musk będzie miał przed sobą Izbę Reprezentantów, Senat i władze Teksasu zdominowane przez Demokratów, którzy zapowiedzieli twardsze stanowisko wobec sektora technologicznego i szczególną kontrolę jego działalności. Demokraci w Izbie Reprezentantów domagają się też zbadania jego działań, gdy stał na czele tak zwanego departamentu efektywności rządowej, i zapowiadają przyglądanie się federalnemu finansowaniu jego spółek.

W noc wyborczą Musk, który przez miesiące publikował na X ostre wpisy pod adresem Demokratów, milczał. Opublikował jedynie żartobliwą uwagę, że „centra danych w kosmosie wyglądają teraz całkiem atrakcyjnie”.

Dlaczego to istotne poza Stanami Zjednoczonymi

Amerykańska kampania pokazuje skalę, jaką osiągnęły wydatki polityczne jednostek: według analizy „The Guardian” tegoroczne wyścigi stały się jednymi z najdroższych w historii USA i mogą wyznaczyć punkt odniesienia dla wyborów prezydenckich w 2028 r. Dla europejskich czytelników, w tym polskich firm i samorządów zabiegających o inwestycje amerykańskich koncernów technologicznych, znaczenie ma przede wszystkim druga część tej historii – zmiana nastawienia regulatorów do największych graczy.

Zapowiedzi moratorium na centra danych w Teksasie, zapowiedź kontroli funduszy federalnych oraz spory o dostęp do dokumentów urzędowych to sygnały, że otoczenie regulacyjne wokół Muska może się zmienić. Jak konkretnie przełoży się to na decyzje inwestycyjne SpaceX czy Tesli, na razie nie wiadomo – żadna z firm nie przedstawiła publicznie stanowiska w tej sprawie, a zapowiedzi polityków nie są jeszcze aktami prawnymi.

Co można sprawdzić

Warto śledzić oficjalne dane Federalnej Komisji Wyborczej o wpłatach na komitety powiązane z Muskiem, komunikaty nowej administracji Teksasu w sprawie centrów danych oraz zapowiedzi przewodniczących komisji w Kongresie dotyczące zakresu planowanych kontroli. To tam pojawią się pierwsze twarde rozstrzygnięcia, a nie w samych deklaracjach wyborczych.

Źródło: The Guardian, „Elon Musk’s nearly half a billion dollars in midterms spending was a flop”, https://www.theguardian.com/technology/2026/nov/04/elon-musk-midterm-spending-analysis

Datos clave