Amerykańskie wojsko zabija trzy osoby w ataku na łódź na Pacyfiku

Amerykańskie wojsko przeprowadziło w czwartek atak na łódź podejrzaną o przemyt narkotyków na wschodnim Pacyfiku, w wyniku którego zginęły trzy osoby. Działanie to jest częścią trwającej od miesięcy kampanii administracji Trumpa, skierowanej przeciwko domniemanym handlarzom w Ameryce Łacińskiej. Ostatni incydent podnosi liczbę ofiar śmiertelnych w wyniku ataków morskich wojsk USA do co najmniej 211, od kiedy administracja Trumpa rozpoczęła we wrześniu ubiegłego roku działania przeciwko osobom nazywanym „narkoterrorystami”.

Zdarzenie to wywołało pytania dotyczące legalności i skuteczności tych operacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że znaczna część fentanylu, odpowiedzialnego za wiele śmiertelnych przedawkowań w USA, jest przemycana drogą lądową z Meksyku.

Kampania przeciwko „narkoterrorystom”

Podobnie jak w przypadku większości oświadczeń wojska dotyczących ataków na wschodnim Pacyfiku i Morzu Karaibskim, Dowództwo Południowe USA (US Southern Command) podało, że celem byli domniemani handlarze narkotyków wzdłuż znanych szlaków przemytniczych. Wojsko nie przedstawiło jednak dowodów na to, że zaatakowany statek przewoził narkotyki. Wideo opublikowane w mediach społecznościowych przedstawiało łódź pędzącą przez wodę, a następnie trafioną i stającą w płomieniach.

Prezydent Donald Trump określił sytuację jako „konflikt zbrojny” z kartelami w Ameryce Łacińskiej, uzasadniając ataki jako niezbędną eskalację mającą na celu powstrzymanie przepływu narkotyków do Stanów Zjednoczonych i zmniejszenie liczby śmiertelnych przedawkowań. Krytycy wskazują jednak na brak dowodów potwierdzających oskarżenia o zabijanie „narkoterrorystów”.

Kontrowersje wokół legalności i skuteczności

Zarówno legalność, jak i skuteczność tych ataków są kwestionowane. Senatorowie zażądali w czwartek od Pentagonu udostępnienia „nieedytowanego wideo” z ataków. Działania te budzą intensywne zainteresowanie ze strony niektórych demokratycznych kongresmenów i ekspertów prawa wojskowego. Wątpliwości wzbudził zwłaszcza pierwszy atak we wrześniu, podczas którego dwóch mężczyzn, którzy przeżyli początkowy ostrzał, a następnie przylgnęli do wraku, zostało zabitych w wyniku kolejnego ataku.

Biały Dom potwierdził drugi atak, twierdząc, że był on dokonany „w samoobronie”, aby upewnić się, że łódź została zniszczona, oraz zgodnie z prawem konfliktów zbrojnych. Jednak niektórzy prawnicy wojskowi stwierdzili, że drugi atak, w którym zginęli ocalali, byłby nielegalny w każdych okolicznościach, niezależnie od statusu konfliktu zbrojnego.

Najważniejsze fakty

Perspektywy kontroli i dalsze działania

Inspektor generalny Pentagonu ogłosił w maju, że planuje zbadać, czy wojsko USA przestrzegało ustalonej ramy celowania podczas przeprowadzania ataków. Ocena ta skupi się jednak wyłącznie na tzw. sześciostopniowym cyklu wspólnego celowania, a nie na legalności samych ataków. Brak konkretnego śledztwa w sprawie legalności budzi dalsze obawy.

Dla polskich czytelników, zwłaszcza tych zainteresowanych międzynarodowymi stosunkami i prawem międzynarodowym, ta sytuacja podkreśla złożoność działań antynarkotykowych prowadzonych przez mocarstwa, a także etyczne i prawne wyzwania związane z użyciem siły poza uznanymi strefami wojny. Debata wokół tych ataków może mieć wpływ na przyszłe doktryny wojskowe i międzynarodowe regulacje dotyczące zwalczania przestępczości zorganizowanej.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/us-news/2026/jun/18/us-military-boat-strike-pacific-ocean)