Praca lekarstwem na kryzys psychiczny młodzieży? Brytyjski program daje pierwsze efekty

Praca może być częścią rozwiązania kryzysu zdrowia psychicznego wśród młodych ludzi – twierdzi brytyjski minister pracy i emerytur Pat McFadden. Jego wypowiedź towarzyszy inauguracji rządowego programu gwarancji zatrudnienia, który ma pomóc młodym osobom długotrwale bezrobotnym w powrocie na rynek pracy. Pierwsze opinie uczestników wskazują, że zatrudnienie poprawia nie tylko ich sytuację finansową, ale przede wszystkim samopoczucie i wiarę we własne możliwości.

Podczas wizyty w centrali sieci drogerii Boots w Nottingham minister spotkał się z pierwszą grupą 18-21-latków, którzy rozpoczęli pracę w ramach nowego programu. Przez pierwsze sześć miesięcy ich wynagrodzenie jest finansowane przez państwo. Młodzi ludzie opowiadali McFaddenowi o długich, wielomiesięcznych, a nawet kilkuletnich okresach bezskutecznego poszukiwania pracy.

Praca buduje pewność siebie

Minister podkreślił, że już po kilku tygodniach zatrudnienia widać wyraźną zmianę w postawie uczestników. „To niesamowite słuchać ich historii. To młodzi ludzie, którzy byli bez pracy przez rok, dwa, a nawet cztery lata. Większość z nich pracuje tu od kilku tygodni i już widać, jak zmieniła się ich pewność siebie – ich wiara we własne możliwości” – relacjonował McFadden.

Program jest odpowiedzią na rosnącą liczbę młodych ludzi, którzy nie uczą się, nie pracują ani nie szkolą (tzw. grupa NEET). W Wielkiej Brytanii liczba ta przekroczyła już milion. Alan Milburn, były minister z czasów Tony’ego Blaira, który prowadzi rządowy przegląd bierności zawodowej młodzieży, ostrzegł, że bez interwencji liczba ta może wzrosnąć do 1,25 miliona do 2030 roku.

Nie tylko ekonomia, ale i zdrowie psychiczne

McFadden zwrócił uwagę, że wzrost liczby przypadków chorób psychicznych jest często wymieniany jako jedna z przyczyn rosnącej bierności zawodowej wśród młodych. Jednak jego zdaniem zależność może działać w obie strony. „Praca jest częścią odpowiedzi. Praca jest dla ciebie dobra. Dla zdrowia psychicznego gorzej jest siedzieć w domu w izolacji” – argumentował minister.

Uczestnicy programu podczas rozmowy z ministrem wymieniali konkretne korzyści, jakie odczuli po podjęciu pracy: lepsze życie towarzyskie i wyraźniejszy, codzienny rytm dnia. Jeden z młodych pracowników Boots, Saqib, został przedstawiony jako przykład pozytywnej zmiany.

„Nie możemy obwiniać młodych ludzi za wyzwania, z jakimi mierzą się na rynku pracy” – dodał McFadden, podkreślając, że wiara we własne siły i pewność siebie są kluczowym elementem układanki.

Konieczne zmiany w systemie zasiłków

Minister zapowiedział, że reforma systemu pomocy społecznej będzie prawdopodobnie częścią szerszej odpowiedzi rządu. Skrytykował obecny system Universal Credit, który – jego zdaniem – zbyt sztywno dzieli ludzi na „zdolnych do pracy” i „niezdolnych do pracy”. „To wada konstrukcyjna. Gdy ktoś jest uznany za niezdolnego do pracy, zostaje pozostawiony bez żadnego wsparcia ani wymogów. To kultura 'odhaczenia i spisania na straty’. Musimy to zmienić” – stwierdził.

W ramach nowego podejścia, osoby nieposiadające obowiązku szukania pracy są zapraszane na dobrowolne rozmowy z doradcami zawodowymi w lokalnych urzędach pracy.

Program nabiera tempa

Program gwarancji zatrudnienia jest obecnie testowany w sześciu obszarach o wysokim bezrobociu. Rząd planuje, że do listopada 2026 roku będzie on dostępny w całej Wielkiej Brytanii. Docelowo ma objąć 90 000 subsydiowanych miejsc pracy w ciągu najbliższych trzech lat.

McFadden, który tego samego dnia wraz z premierem, burmistrzem Manchesteru i burmistrzem Londynu układał towary na półkach w sklepie Sainsbury’s, pochwalił zaangażowanie dużych pracodawców. Sieć Sainsbury’s ogłosiła ofertę 10 000 staży dla młodych ludzi. Minister wezwał innych dużych pracodawców do przyłączenia się do tego, co nazwał „narodową sprawą” walki z bezrobociem wśród młodzieży.

Na pytanie, czy subsydiowanie korporacji jest dobrym wydatkowaniem publicznych pieniędzy, odpowiedział: „Jestem entuzjastą, gdy firmy takie jak Boots czy Sainsbury’s – lub jakakolwiek inna firma w kraju – zgłasza się i mówi: 'Chcę w tym uczestniczyć’. A jeśli jest w tym odrobina zachęty finansowej, to dobrze.”

Źródło: The Guardian, ‘Work is good for you’: how UK scheme could help tackle youth mental health crisis