Wzrasta niepokój wśród młodych ludzi w Polsce, którzy coraz częściej obawiają się długotrwałego bezrobocia i tracą wiarę w to, że ciężka praca przełoży się na sukces zawodowy. Nowy raport, bazujący na danych ankietowych, w tym z Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), ujawnia znaczny spadek zaufania wśród osób w wieku 16-21 lat w porównaniu do dekady wstecz.
Badanie przeprowadzone przez Instytut Badań nad Polityką Publiczną (IPPR) wskazuje, że młodzi Polacy są mniej przekonani niż ich starsi koledzy, że ciężka praca zostanie nagrodzona. Tylko jedna czwarta osób w wieku 16-29 lat zgadza się ze stwierdzeniem, że „każdy ma uczciwą szansę zajść tak daleko, jak pozwolą na to jego talent i ciężka praca”. Dla porównania, wśród osób w wieku 50-69 lat odsetek ten wynosi 35%, a wśród osób powyżej 70. roku życia – ponad 40%.
Rosnące obawy
Twórcy raportu alarmują, że spadek zaufania obserwuje się we wszystkich grupach społecznych i płciach. W latach 2015-2017 zaledwie 2% respondentów w wieku 16-21 lat oceniało swoje szanse na przyszły sukces na 20% lub mniej. Do lat 2023-2025 odsetek ten wzrósł trzykrotnie do 6%. W tym samym okresie, odsetek młodych ludzi, którzy wierzyli, że mają ponad 80% szans na doświadczenie długotrwałego bezrobocia w swoim życiu, wzrósł ponad trzykrotnie, osiągając 7%.
Najważniejsze fakty
| Aspekt | Dane |
|---|---|
| Grupa wiekowa | 16-21 lat (spadek zaufania), 16-29 lat (wiara w sukces) |
| Spadek wiary w sukces | Tylko 25% osób w wieku 16-29 lat wierzy w uczciwe szanse na sukces dzięki ciężkiej pracy |
| Obawy przed bezrobociem | Odsetek osób obawiających się długotrwałego bezrobocia wzrósł trzykrotnie (z 2% do 7%) |
| Przyczyny spadku zaufania | Rosnące bezrobocie, wysokie koszty mieszkaniowe, pogarszające się zdrowie psychiczne, wpływ algorytmów |
Przyczyny niepokoju
IPPR wskazuje na szereg możliwych przyczyn tego zjawiska. W połowie ubiegłej dekady nasilały się różne presje, takie jak skutki polityki oszczędnościowej, kształtowanie się środowiska informacyjnego przez spersonalizowane algorytmy oraz pogarszający się stan zdrowia psychicznego młodych ludzi. Raport sugeruje, że młodzi ludzie mogą po prostu „wyciągać racjonalne wnioski z otaczających ich warunków”, w tym z rosnącego bezrobocia wśród młodzieży i astronomicznie wysokich kosztów mieszkaniowych.
Wpływ na gospodarkę i społeczeństwo
Instytut uważa, że spadek zaufania do przyszłych możliwości jest nie tylko problemem społecznym, ale może mieć również szkodliwy wpływ na gospodarkę. Zniechęca młodych ludzi do nauki, ciężkiej pracy i oszczędzania. Ellie Harris, szefowa działu dzieci i młodzieży w IPPR, podkreśla: „Młodzi ludzie jasno mówią nam, że dotychczasowy układ już się nie sprawdza. Dla zbyt wielu obietnica, że ciężka praca doprowadzi do bezpieczeństwa i możliwości, przestaje być wiarygodna. To nie jest kryzys dotykający jedynie niewielką mniejszość. Zaufanie spada w całej Polsce, we wszystkich grupach społecznych i płciach.”
Zdrowie psychiczne a perspektywy zawodowe
Szacuje się, że nawet cztery na dziesięć kobiet i trzech na dziesięciu mężczyzn w wieku 16-24 lat ma problemy ze zdrowiem psychicznym. Wśród osób dotkniętych tym problemem, tylko 24% wierzy w swoje dobre szanse na sukces w życiu, w porównaniu do 48% ich rówieśników. To pokazuje, jak silny jest związek między dobrostanem psychicznym a poczuciem bezpieczeństwa zawodowego.
Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/society/2026/jun/12/young-people-fear-long-term-unemployment-work)
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna