
Alan Milburn, były minister zdrowia w rządzie Tony’ego Blaira, wzywa do stworzenia w Wielkiej Brytanii nowego systemu wsparcia młodych ludzi. Jak relacjonuje „The Guardian”, jego raport proponuje połączenie pomocy w znalezieniu pracy, edukacji, zdrowiu i sprawach praktycznych. Plan zakłada zarazem zmianę zasad przyznawania świadczeń osobom poniżej 25. roku życia.
Propozycje pojawiają się w obliczu wzrostu liczby młodych ludzi, którzy nie uczą się, nie pracują ani nie uczestniczą w szkoleniach. Według danych przytoczonych w raporcie grupa ta liczy w Wielkiej Brytanii niemal milion osób. Milburn określa sytuację jako moment wyboru między utrzymaniem obecnego kierunku a dziesięcioletnim planem, którego celem byłoby ograniczenie długotrwałego bezrobocia młodych.
Plan łączy inwestycje z reformą świadczeń
Raport przewiduje powstanie w Anglii nowej usługi wsparcia młodzieży. Miałaby ona łączyć pomoc w zatrudnieniu i wyborze ścieżki edukacyjnej ze wsparciem zdrowotnym i praktycznym. Każda osoba korzystająca z programu miałaby otrzymać indywidualny plan uczestnictwa oraz wskazanego doradcę. Propozycja obejmuje też dwie nowe gwarancje prawne dotyczące dostępu do wsparcia.
Według szacunków przytoczonych w przeglądzie wdrożenie planu mogłoby pomóc około 600 tys. dodatkowych osób poniżej 25. roku życia w podjęciu nauki, pracy lub szkolenia do 2036 roku. Raport zakłada również zmniejszenie odsetka młodych poza edukacją i zatrudnieniem z 13 proc. do 5 proc. Są to cele i prognozy przedstawione przez autorów raportu, a nie potwierdzone skutki wdrożonej polityki.
Milburn postuluje także zmianę proporcji wydatków publicznych. Jak podaje „The Guardian”, w ubiegłym roku na każde 1 funta przeznaczonego na pomoc młodym w podjęciu pracy lub nauki przypadało 25 funtów wydanych na świadczenia dla młodych. W proponowanym modelu relacja miałaby wynosić 2 do 1. Raport nie oznacza, że takie zmiany zostały już przyjęte przez brytyjski rząd.
Spór dotyczy także dostępu do świadczeń
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów planu jest odrębny system świadczeń dla osób poniżej 25. roku życia, z surowszymi kryteriami kwalifikacji niż w przypadku starszych osób w wieku produkcyjnym. Według opisu raportu część młodych ludzi z problemami zdrowotnymi lub niepełnosprawnościami mogłaby stracić dostęp do obecnych świadczeń. Mieliby jednak móc ubiegać się o środki z lokalnego funduszu na krótkoterminowe wydatki i sprzęt. Osoby z najpoważniejszymi schorzeniami, które nie będą mogły pracować, miałyby zachować wyższe wsparcie.
Milburn argumentuje, że ograniczenie świadczeń bez wcześniejszych inwestycji nie rozwiąże problemu. W jego propozycji zmiany w systemie zabezpieczenia mają iść w parze z rozbudową usług pomagających młodym wejść na rynek pracy lub wrócić do edukacji.
Andy Burnham, burmistrz Greater Manchester, zapowiedział — jak relacjonuje dziennik — że rozważa działania rozpoczynające się już na etapie dzieciństwa. Mówił też o gruntownej zmianie wsparcia dla młodych w razie reformy świadczeń. Szczegóły ewentualnych decyzji i ich harmonogramu nie wynikają z dostępnego opisu.
Krytycy ostrzegają przed skutkami cięć
Propozycje spotkały się z zastrzeżeniami części posłów Partii Pracy i organizacji społecznych. Grupa parlamentarzystów, wśród nich Nadia Whittome, John McDonnell i Richard Burgon, ostrzegła w liście, że uzależnianie wsparcia od surowszych warunków może pogłębić wykluczenie młodych ludzi. Ich zdaniem sama presja finansowa nie usuwa barier związanych z niepełnosprawnością ani niedostatkiem dobrych miejsc pracy.
To zasadniczy spór wokół planu: czy dodatkowe usługi i doradztwo mogą zrównoważyć ograniczenie dostępu do części świadczeń, zwłaszcza dla osób z problemami zdrowotnymi. Dostarczony materiał nie rozstrzyga, jak miałby działać lokalny fundusz, kto dokładnie kwalifikowałby się do pomocy ani jak oceniano by skutki reformy.
Propozycja dla Anglii, szersza debata w Zjednoczonym Królestwie
Plan nowej usługi dotyczy Anglii. Jak wskazuje raport opisany przez „The Guardian”, edukacja, umiejętności i zdrowie są w Szkocji, Walii i Irlandii Północnej w znacznej mierze obszarami zdecentralizowanymi. Milburn ma argumentować, że ogólne zasady jego propozycji powinny mieć znaczenie również poza Anglią, ale materiał nie przedstawia uzgodnionego programu dla pozostałych części Zjednoczonego Królestwa.
| Element | Co wynika z opisu raportu |
|---|---|
| Skala problemu | Niemal milion młodych poza edukacją, pracą lub szkoleniami |
| Proponowana usługa | Połączenie wsparcia zawodowego, edukacyjnego, zdrowotnego i praktycznego |
| Cel na 2036 rok | Około 600 tys. dodatkowych młodych w nauce, pracy lub szkoleniach |
| Reforma świadczeń | Surowsze kryteria dla części osób poniżej 25. roku życia |
| Zakres projektu | Nowa usługa opisana dla Anglii; pozostałe części kraju mają odrębne kompetencje |
Co pozostaje niejasne
Dostępny materiał opisuje zalecenia i cele raportu, a nie przyjęte przepisy. Nie przesądza, czy rząd wdroży plan, ile dokładnie wyniosłyby jego koszty ani jak miałyby wyglądać gwarancje prawne. Nie podaje też szczegółowych kryteriów dostępu do świadczeń i lokalnego funduszu. Nie należy więc traktować prognoz dotyczących zatrudnienia ani zapowiadanej reformy jako już obowiązujących zmian.
Dla polskich czytelników jest to informacja o propozycjach dotyczących brytyjskiej polityki społecznej i rynku pracy. Materiał nie wskazuje na bezpośredni wpływ planu na polskie przepisy ani na sytuację zatrudnionych w Polsce. Warto śledzić, czy rząd brytyjski odpowie na raport oraz czy ewentualne projekty określą ochronę osób z niepełnosprawnościami i podział odpowiedzialności między Anglię a pozostałe części kraju.
Źródło: „The Guardian”, 16 listopada 2026 r., https://www.theguardian.com/society/2026/nov/16/alan-milburn-urges-burnham-spend-billions-new-deal-young-people-youth-jobs-crisis-welfare-employment
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna