Władze stanu Wiktoria w Australii zapowiedziały wprowadzenie dwóch nowych, precedensowych w skali kraju typów przestępstw, które mają zamknąć „luki prawne” umożliwiające sprawcom przemocy domowej i rodzinnej unikanie odpowiedzialności karnej. Premier Ben Carroll ogłosił te plany w ramach kampanii przed wyborami stanowymi, podkreślając, że „przemoc zabija kobietę w Wiktorii co dwa tygodnie”.
Nowe przepisy mają objąć sytuacje, w których ofiara przemocy domowej odbiera sobie życie, a sprawca nie ponosi za to konsekwencji, oraz przypadki porzucenia poszkodowanej osoby bez udzielenia jej niezbędnej pomocy medycznej. To odpowiedź na głośne sprawy, które wstrząsnęły opinią publiczną.
Nowe typy przestępstw i surowsze kary
Zgodnie z zapowiedzią premiera Carrolla, ponownie wybrany rząd Partii Pracy w Wiktorii wprowadzi nową formę zabójstwa (manslaughter) obejmującą przypadki, w których osoba odbiera sobie życie w wyniku doznawanej przemocy domowej. Drugie nowe przestępstwo będzie dotyczyć sprawców, którzy porzucają ofiarę wymagającą pomocy medycznej, pozostawiając ją bez opieki.
Rząd zobowiązał się również do podniesienia maksymalnej kary za zgwałcenie z 25 lat pozbawienia wolności do dożywocia. Maksymalne kary za każde inne poważne przestępstwo seksualne wzrosną o pięć lat. Kara za uporczywe naruszanie nakazów ochrony przed przemocą domową (family violence intervention orders) ma zostać podwojona – z 5 do 10 lat więzienia. Ponadto, standardowa kara za zabójstwo obecnego lub byłego partnera wzrośnie z 25 do 30 lat pozbawienia wolności.
Głośne sprawy jako impuls do zmian
Propozycje legislacyjne są bezpośrednią odpowiedzią na zalecenia koronera po śmierci dwóch kobiet: Belindy Jones i Narelle Simmons. Belinda Jones, lat 40, zmarła na podłodze swojego domu w Maryborough w lipcu 2023 roku po tym, jak jej partner zostawił ją tam na noc, a następnie czekał dwie godziny, zanim wezwał karetkę. Jones zmarła z powodu uleczalnych infekcji bakteryjnych i sepsy, których szpital nie zdiagnozował podczas wcześniejszej wizyty na ostrym dyżurze. Jej partner nie został oskarżony o żaden czyn związany z jej śmiercią.
W swoich ustaleniach opublikowanych w zeszłym miesiącu koroner stanowy Liberty Sanger stwierdziła: „Moim zdaniem akt porzucenia ofiary przemocy domowej wymagającej pomocy medycznej jest aktem przemocy domowej, który wzbudza strach u ofiary i potwierdza kontrolę sprawcy nad ofiarą”. Narelle Simmons, lat 42, zmarła w październiku 2021 roku po tym, jak jej partner przyznał się do uderzenia jej dwa razy w twarz i raz łokciem w tył głowy, po czym opuścił jej dom w Cranbourne. Jej ciało znaleziono dziewięć dni później. Partner, który miał 18 poprzednich ofiar przemocy domowej, przyznał się do pobicia i niezgłoszenia zgonu, otrzymując wyrok pięciu miesięcy więzienia.
Zmiany w procedurach sądowych
Rząd Partii Pracy zapowiedział również nowelizację ustawy o dowodach (Evidence Act), która ma uniemożliwić adwokatom stosowanie upokarzających i naruszających godność technik przesłuchiwania ofiar w sądzie. Sądy będą mogły także uwzględniać wzorce nadużyć seksualnych jako dowód w procesie.
Premier Carroll podkreślił, że jego rząd jest „twardy wobec przestępczości, a to oznacza bycie twardym wobec przemocy domowej i seksualnej”. Ogłoszenie to następuje po tygodniu innych zapowiedzi związanych z bezpieczeństwem, w tym utworzenia nowego ośrodka szkoleniowego dla policji w zachodnich przedmieściach Melbourne oraz wprowadzenia tzw. ustawy Jacka, która da policji prawo do zatrzymywania i przeszukiwania osób w poszukiwaniu noży za pomocą ręcznych wykrywaczy metali.
Najważniejsze fakty
| Fakt | Szczegóły |
|---|---|
| Nowe przestępstwo | Zabójstwo w wyniku przemocy domowej (manslaughter) – gdy ofiara odbiera sobie życie |
| Nowe przestępstwo | Porzucenie ofiary przemocy domowej wymagającej pomocy medycznej |
| Maksymalna kara za zgwałcenie | Wzrost z 25 lat do dożywocia |
| Kara za naruszenie nakazu ochrony | Podwojenie z 5 do 10 lat więzienia |
Co to oznacza dla czytelników w Polsce
Choć reforma dotyczy australijskiego stanu Wiktoria, może stanowić interesujący punkt odniesienia dla dyskusji o skuteczności prawa w walce z przemocą domową w Polsce. W polskim systemie prawnym również toczy się debata na temat zaostrzenia kar za przestępstwa przeciwko wolności i obyczajności oraz skuteczności nakazów ochrony dla ofiar przemocy domowej. Wprowadzenie w Wiktorii odpowiedzialności karnej za porzucenie ofiary czy za doprowadzenie do samobójstwa w wyniku przemocy może inspirować do analizy, czy polskie przepisy wymagają podobnych zmian.
Źródło: The Guardian World – https://www.theguardian.com/australia-news/2026/sep/20/victorian-labor-promises-new-offences-to-close-domestic-and-family-violence-loopholes-ntwnfb
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna