Tysiące Polek i Polaków protestują w całym kraju w szóstą rocznicę zaostrzenia prawa aborcyjnego

W czwartek, 23 października 2026 roku, w szóstą rocznicę wprowadzenia niemal całkowitego zakazu aborcji przez polski Trybunał Konstytucyjny, w ponad 20 miastach w całej Polsce odbyły się masowe protesty. Demonstranci domagali się dostępu do bezpłatnej i legalnej aborcji, krytykując jednocześnie rząd Donalda Tuska za brak realnych działań w tej sprawie.

Obecnie w Polsce aborcja jest legalna tylko w przypadku gwałtu, kazirodztwa lub zagrożenia życia i zdrowia matki. Mimo obietnic wyborczych koalicji rządzącej z 2023 roku, zmiana prawa utknęła w martwym punkcie z powodu wewnętrznych podziałów w koalicji oraz zapowiadanego weta ze strony konserwatywnego prezydenta Karola Nawrockiego.

Najważniejsze fakty
| Fakt | Szczegóły |
|——|———–|
| Skala protestów | Demonstracje w ponad 20 miastach, w Warszawie około 1000 osób przed parlamentem pomimo deszczu |
| Obowiązujące prawo | Aborcja dozwolona tylko w przypadku gwałtu, kazirodztwa lub zagrożenia życia matki |
| Działania rządu | Sejm uchwalił dwa projekty ustaw liberalizujących prawo, ale prezydent Nawrocki zapowiada weto |
| Rzeczywista liczba aborcji | W 2026 roku w szpitalach wykonano 573 zabiegi, ale aktywistki szacują, że dziesiątki tysięcy odbywa się poza systemem |

Rządowe obietnice a rzeczywistość

Premier Donald Tusk przed wyborami w 2023 roku obiecał liberalizację prawa aborcyjnego. Jednak od czasu objęcia władzy, postęp w tej sprawie jest minimalny. W ostatnich dniach Sejm uchwalił dwa projekty ustaw, które miałyby złagodzić restrykcje, ale zarówno koalicjanci, jak i eksperci są zgodni – bez wsparcia prezydenta Nawrockiego nie mają one szans na wejście w życie.

Zofia Marcinek z Abortion Dream Team, warszawskiej grupy aktywistek na rzecz praw reprodukcyjnych, określiła te działania mianem „gestów zastępczych”. Jej zdaniem rząd doskonale wie, że prezydent zawetuje ustawy, a ich uchwalenie na rok przed wyborami parlamentarnymi ma jedynie stworzyć pozory działania i zdobyć głosy kobiet.

Głos protestujących

W Warszawie, mimo padającego deszczu, przed gmachem parlamentu zebrało się około tysiąca osób. Wśród nich była Emilia Niemiec, 36-letnia kierowniczka centrum aborcyjnego AboTak, które zapewnia kobietom dostęp do tabletek poronnych oraz wsparcie przy przeprowadzaniu aborcji farmakologicznej.

„Przez ostatnie sześć lat nic się tak naprawdę nie zmieniło” – powiedziała Niemiec, podkreślając, że kobiety w Polsce nadal muszą szukać pomocy poza oficjalnym systemem opieki zdrowotnej.

Aktywistki zarzucają premierowi Tuskowi, że jego deklaracje o poprawie dostępu do aborcji są formą dezinformacji. „Kobiety, które zachodzą w ciążę, słyszą od premiera, że wszystko jest w porządku, że jest dostęp do aborcji, a potem trafiają do szpitala i widzą, że tak nie jest. Przychodzą do nas, gdy jest już bardzo późno i bardzo trudno oraz drogo im pomóc” – dodała Marcinek.

Prawne i społeczne konsekwencje

Mimo restrykcyjnego prawa, aborcje w Polsce są powszechne. Zdecydowana większość przeprowadzana jest w domu przy użyciu tabletek sprowadzanych z zagranicy. Kobiety, które poddają się aborcji, w tym zażywając tabletki, nie ponoszą odpowiedzialności karnej. Jednak osoby, które im pomagają – w tym lekarze i członkowie rodzin – mogą być ścigane.

Dane Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, że w pierwszej połowie 2026 roku polskie szpitale wykonały 573 aborcje, podczas gdy w całym 2022 roku, przed objęciem władzy przez Tuska, było ich 452. Aktywistki podkreślają jednak, że dziesiątki tysięcy aborcji rocznie odbywa się poza szpitalami.

Kontekst historyczny

Restrykcyjne prawo aborcyjne obowiązuje w Polsce od 1993 roku. W 2016 roku odbyły się ogólnokrajowe demonstracje, podczas których kobiety ubierały się na czarno na znak protestu. Zamiast złagodzenia przepisów, w 2020 roku rząd Prawa i Sprawiedliwości zaostrzył je jeszcze bardziej, zakazując aborcji ze względu na wady płodu.

Obecne protesty pokazują, że mimo zmiany władzy, sytuacja kobiet w Polsce nie uległa znaczącej poprawie. Działaczki podkreślają, że rząd Tuska zdradził polskie kobiety, a jego obietnice okazały się pustymi frazesami.

Źródło: Al Jazeera – World, https://www.aljazeera.com/news/2026/10/23/thousands-protest-across-poland-for-access-to-free-and-legal-abortions?traffic_source=rss

Datos clave