Brytyjscy torysi chcą zlikwidować agencje ochrony środowiska i przepisy dotyczące tanich mieszkań

Partia Konserwatywna w Wielkiej Brytanii ogłosiła radykalny plan deregulacji, który zakłada likwidację dwóch kluczowych agencji ochrony środowiska – Natural England i Environment Agency – oraz zniesienie obowiązku budowy tanich mieszkań w ramach nowych inwestycji. Shadow kanclerz Andrew Griffith przedstawi te propozycje podczas dorocznej konferencji torysów w Birmingham. Dla polskich czytelników, zwłaszcza tych zainteresowanych rynkiem pracy i mieszkalnictwem w Wielkiej Brytanii, zapowiedzi te mogą mieć bezpośrednie przełożenie na koszty życia i dostępność mieszkań.

Likwidacja agencji ochrony środowiska

Zgodnie z zapowiedziami, Natural England i Environment Agency – instytucje odpowiedzialne za ochronę przyrody i egzekwowanie norm środowiskowych – zostaną zlikwidowane. Ich niezbędne funkcje mają zostać przeniesione bezpośrednio do ministerstwa środowiska, żywności i spraw wsi (Defra). Partia argumentuje, że obie agencje „uniemożliwiają budowę zbyt wielu domów i dodają niepotrzebne koszty do budownictwa”. Nowa shadow minister ds. mieszkalnictwa Katie Lam stwierdziła, że zniesienie tych organów sprawi, iż „antyrozwojowi ideolodzy nie będą mogli trzymać naszego kraju jako zakładnika”.

Zniesienie obowiązku budowy tanich mieszkań

Kolejnym kluczowym elementem planu jest zastąpienie tzw. umów section 106 oraz opłaty infrastruktury społecznej (Community Infrastructure Levy). Obecne przepisy zobowiązują deweloperów do budowania określonej liczby tanich mieszkań oraz finansowania lokalnych szkół, przychodni i innych usług publicznych w zamian za zgodę na budowę. Torysi chcą wprowadzić jeden „podatek deweloperski” (one stop levy), który – według nich – uprości system i obniży koszty budowy. Partia szacuje, że dzięki tym zmianom cena nowego domu spadnie o 50 000 funtów.

Deregulacja net zero i wsparcie dla Heathrow

Plan zakłada również zniesienie przepisów dotyczących zerowej emisji netto w budownictwie, w tym standardu Future Homes Standard, który wymaga, aby wszystkie nowe domy w Anglii były gotowe na zerową emisję. Ponadto torysi zapowiedzieli dalsze poparcie dla rozbudowy lotniska Heathrow oraz wystąpienie z Konwencji z Aarhus, która ułatwia grupom społecznym kwestionowanie inwestycji. Shadow kanclerz Griffith podkreślił, że „rząd musi przyspieszyć budowę trzeciego pasa startowego w Heathrow w dowolny możliwy sposób”.

Kontekst polityczny i reakcje

Ogłoszenia te są częścią szerszej strategii Partii Konserwatywnej, która – jak przyznała liderka Kemi Badenoch – wciąż zajmuje trzecie miejsce w sondażach, za Partią Pracy i Reform UK. Badenoch opublikowała nowy dokument programowy „The Right Way”, inspirowany manifestem Margaret Thatcher z 1976 roku. W swoim wystąpieniu skrytykowała zarówno byłego premiera Keira Starmera, jak i obecnego premiera Andy’ego Burnhama, zarzucając im brak planu gospodarczego. Griffith w swoim przemówieniu ma stwierdzić, że „nikt inny nie przyjdzie, by uratować naszą gospodarkę” i że konserwatyści przeprowadzą „najbardziej ambitny projekt deregulacji od pokolenia”.

Znaczenie dla polskich czytelników

Dla Polaków mieszkających i pracujących w Wielkiej Brytanii, zwłaszcza tych planujących zakup domu lub korzystających z tanich mieszkań socjalnych, propozycje torysów mogą oznaczać istotne zmiany. Zniesienie obowiązku budowy tanich mieszkań może zmniejszyć ich dostępność w dłuższej perspektywie, choć partia argumentuje, że ogólny spadek cen domów zrekompensuje te straty. Jednocześnie deregulacja środowiskowa może wpłynąć na jakość życia wokół nowych inwestycji. Należy jednak pamiętać, że są to propozycje opozycji, a ich realne wdrożenie zależałoby od wyniku przyszłych wyborów.

Źródło: The Guardian – https://www.theguardian.com/politics/2026/oct/04/tories-scrap-environment-agency-natural-england-conservative-conference