Federalna sędzia Cynthia Valenzuela oddaliła pozew Departamentu Sprawiedliwości USA przeciwko Kalifornii w sprawie udziału transpłciowych uczennic w szkolnych drużynach sportowych zgodnych z ich tożsamością płciową. Jak podał The Guardian, decyzja kończy postępowanie, w którym administracja Donalda Trumpa próbowała wymusić na stanie zmianę polityki obowiązującej od 2013 roku.
Spór dotyczył nie tylko sportu szkolnego, ale także granic wpływu rządu federalnego na szkoły finansowane częściowo z funduszy federalnych. Departament Sprawiedliwości argumentował, że kalifornijskie przepisy naruszają Title IX, czyli federalne prawo zakazujące dyskryminacji ze względu na płeć w edukacji. Sąd uznał jednak, że rząd nie wykazał, iż Kalifornia została jasno uprzedzona, że utrzymanie takiej polityki może oznaczać utratę finansowania.
Co orzekł sąd
Według relacji The Guardian sędzia Valenzuela wskazała, że władze federalne przez ostatnią dekadę kilkakrotnie zmieniały wytyczne dotyczące udziału transpłciowych uczniów w sporcie szkolnym. To miało znaczenie dla oceny, czy stan mógł wiedzieć, że jego przepisy narażają szkoły na konsekwencje finansowe.
Administracja Trumpa powoływała się także na rozporządzenie wykonawcze prezydenta z 2025 roku, które wzywało do blokowania udziału transpłciowych dziewcząt w żeńskich drużynach. Sąd uznał jednak, że samo rozporządzenie nie było wystarczająco jednoznacznym zawiadomieniem dla Kalifornii, że dalsze stosowanie stanowych zasad może spowodować utratę funduszy federalnych.
Pozew został oddalony, a sprawa zamknięta na tym etapie. Departament Sprawiedliwości zapowiedział, że analizuje możliwość apelacji.
Jakie przepisy obowiązują w Kalifornii
Kalifornia od 2013 roku pozwala transpłciowym uczennicom uczestniczyć w żeńskich drużynach szkolnych. Według danych przywołanych przez stan i cytowanych przez The Guardian, w publicznym systemie K-12 liczącym prawie 6 mln uczniów aktywnie uprawiało sport mniej niż 10 transpłciowych uczennic.
Sprawa została wymierzona także w California Interscholastic Federation, organizację nadzorującą sport międzyszkolny w stanie. Federacja, według The Guardian, odmówiła komentarza po orzeczeniu.
Dla szkół w Kalifornii praktyczny skutek decyzji jest taki, że stanowe zasady pozostają w mocy. Nie oznacza to jednak rozstrzygnięcia całej amerykańskiej debaty o sporcie szkolnym i prawach osób transpłciowych.
Najważniejsze fakty
| Element sprawy | Co wiadomo |
|---|---|
| Kto pozwał Kalifornię | Departament Sprawiedliwości USA za administracji Donalda Trumpa |
| Czego dotyczył pozew | Udziału transpłciowych dziewcząt w żeńskich drużynach szkolnych |
| Decyzja sądu | Oddalenie pozwu i zakończenie sprawy na tym etapie |
| Kluczowy argument sądu | Brak jasnego uprzedzenia, że polityka Kalifornii grozi utratą funduszy federalnych |
| Skala wskazana przez stan | Mniej niż 10 aktywnych transpłciowych uczennic-sportowczyń przy prawie 6 mln uczniów K-12 |
Dlaczego wcześniejszy wyrok Sądu Najwyższego nie przesądził sprawy
Orzeczenie zapadło dwa miesiące po decyzji Sądu Najwyższego USA dotyczącej przepisów w Wirginii Zachodniej i Idaho. Tamte regulacje, popierane przez Republikanów, zakazywały transpłciowym dziewczętom gry w żeńskich drużynach.
Sędzia Valenzuela zwróciła jednak uwagę, że rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego miało wąski zakres. Jak wynika z opisu The Guardian, najwyższy sąd dopuścił utrzymanie restrykcyjnych przepisów w tych konkretnych stanach, ale nie nakazał wprowadzenia ogólnokrajowego zakazu. Nie rozstrzygnął też szeroko, czy Title IX pozwala transpłciowym dziewczętom występować w żeńskich drużynach.
To rozróżnienie jest istotne: stan może bronić własnych regulacji, ale nie każda decyzja jednego stanu automatycznie staje się wymogiem dla pozostałych. W praktyce USA pozostają podzielone na jurysdykcje z odmiennymi zasadami.
Reakcje po decyzji
Rzecznik Departamentu Sprawiedliwości przekazał The Guardian, że resort jest „rozczarowany” decyzją i „ocenia możliwości apelacji”. W oświadczeniu użył także sformułowania, że administracja pozostaje zaangażowana w realizację agendy prezydenta Trumpa, która ma zapobiegać — jak to ujął resort — „grze chłopców w dziewczęcych sportach”. To stanowisko jest częścią szerszej politycznej narracji administracji wobec transpłciowych sportowców.
Organizacja Rainbow Families Action, wspierająca transpłciową młodzież w Kalifornii, przyjęła orzeczenie z zadowoleniem. Według cytatu przytoczonego przez The Guardian grupa uznała, że decyzja „zdejmuje znaczący cień” z rozwoju sportu dziewcząt i kobiet w Kalifornii.
Trevor Norcross, ojciec transpłciowej młodej sportsmenki objętej pozwem, powiedział, że wyrok jest potwierdzeniem, iż administracja Trumpa od początku „przekraczała swoje uprawnienia”. Zastrzegł jednak, że poza Kalifornią spory prawne i polityczne nadal trwają.
Co pozostaje niejasne
Nie wiadomo jeszcze, czy Departament Sprawiedliwości wniesie apelację i jak szybko ewentualnie ruszyłoby kolejne postępowanie. Nie jest też przesądzone, jak sądy będą rozpatrywać podobne konflikty w innych stanach, zwłaszcza tam, gdzie obowiązują zakazy udziału transpłciowych dziewcząt w żeńskich drużynach.
Dla czytelników najważniejsze jest, by nie traktować tego orzeczenia jako ogólnokrajowej reguły dla całych USA. Decyzja dotyczy pozwu przeciwko Kalifornii, sposobu stosowania Title IX oraz kwestii federalnego finansowania szkół. Warto obserwować, czy rząd złoży apelację, oraz czy lokalne okręgi szkolne w Kalifornii będą próbowały zmieniać własne regulaminy mimo obowiązującego prawa stanowego.
Źródło: The Guardian World — https://www.theguardian.com/us-news/2026/sep/01/trump-trans-athletes-california-lawsuit-dismissed
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna