Uzbekistan rozpoczął realizację największego projektu energetycznego w swojej historii – budowę pierwszej elektrowni jądrowej. Inwestycja, prowadzona we współpracy z rosyjskim państwowym koncernem Rosatom, ma na celu znaczące zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz ograniczenie dotychczasowej zależności od gazu. Symboliczne wbicie łopaty pod budowę odbyło się 4 czerwca 2026 roku.
Uroczystość rozpoczęcia prac miała formę telemostu, łączącego Taszkent z Międzynarodowym Forum Ekonomicznym w Petersburgu. W wydarzeniu wzięli udział prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew oraz prezydent Rosji Władimir Putin, co podkreśla strategiczne znaczenie projektu dla obu krajów.
Ewolucja projektu i jego skala
Projekt elektrowni jądrowej w Uzbekistanie przechodził w ostatnich latach szereg modyfikacji. Początkowo rozważano budowę dwóch dużych reaktorów, następnie analizowano wariant oparty wyłącznie na małych reaktorach modułowych (SMR). Ostatecznie, zdecydowano się na model mieszany, który ma łączyć zalety obu rozwiązań.
Kompleks energetyczny będzie składał się z dwóch dużych reaktorów typu VVER-1000, każdy o mocy około 1 GW, oraz dwóch małych reaktorów modułowych RITM-200N, każdy o mocy 55 MW. Łączna moc instalacji przekroczy 2,1 GW. Według szacunków władz Uzbekistanu i Rosatomu, elektrownia po uruchomieniu ma produkować od 15 do 17 mld kWh energii rocznie. Taka ilość energii wystarczy, aby pokryć od 15 do 17 procent całkowitego zapotrzebowania kraju na energię elektryczną.
Koszty i harmonogram realizacji
Za realizację inwestycji odpowiada państwowa agencja Uzatom. Finansowanie projektu opiera się głównie na rosyjskim kredycie, a technologie dostarcza Rosatom. Szacowany koszt całej inwestycji to około 9,5 miliarda dolarów.
Pierwsze małe reaktory modułowe mają zostać uruchomione już w 2029 roku, co świadczy o ambitnym harmonogramie projektu. Cały kompleks energetyczny ma zostać ukończony do 2035 roku. Ta inwestycja wpisuje się w szerszą strategię Uzbekistanu, który dąży do szybkiego zwiększenia mocy energetycznych w obliczu rosnącego zapotrzebowania gospodarki oraz konieczności ograniczenia emisji CO2.
Najważniejsze fakty
| Aspekt | Opis |
|---|---|
| Lokalizacja | Obwód dżyzacki, Uzbekistan |
| Partnerzy | Państwowa agencja Uzatom (Uzbekistan), Rosatom (Rosja) |
| Moc całkowita | Ponad 2,1 GW (dwa reaktory VVER-1000 po 1 GW, dwa SMR RITM-200N po 55 MW) |
| Koszt | Około 9,5 mld USD (finansowanie głównie z rosyjskiego kredytu) |
| Produkcja energii | 15-17 mld kWh rocznie (pokrycie 15-17% zapotrzebowania Uzbekistanu) |
| Harmonogram | Uruchomienie pierwszych SMR: 2029; ukończenie całego projektu: 2035 |
Kontekst regionalny i strategiczny
Dla Rosatomu projekt w Uzbekistanie to kolejna inwestycja wzmacniająca rosyjskie wpływy technologiczne i energetyczne w regionie Azji Centralnej. Rosja aktywnie promuje swoje rozwiązania w energetyce jądrowej na świecie, a współpraca z Uzbekistanem wpisuje się w tę strategię. Z punktu widzenia Uzbekistanu, budowa elektrowni jądrowej to kluczowy krok w kierunku dywersyfikacji źródeł energii i uniezależnienia się od paliw kopalnych, co ma przełożenie na stabilność gospodarczą i ekologiczną.
Dla czytelników w Polsce, choć projekt dotyczy odległego regionu, pokazuje on globalne trendy w energetyce i rosnące znaczenie energii jądrowej jako stabilnego źródła prądu. Inwestycje w atom, takie jak ta w Uzbekistanie czy plany budowy elektrowni jądrowych w Polsce, podkreślają dążenie państw do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego i redukcji emisji, co ma wpływ na globalne rynki energii i strategię Unii Europejskiej.
Fuente: Business Insider Polska, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/nowa-era-energetyczna-uzbekistanu-atom-ma-dac-nawet-15-proc-pradu/5r4mmn6
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna