NAO apeluje o wstrzymanie resetu HS2 do czasu pełnej pewności co do realizacji

National Audit Office (NAO), brytyjski organ nadzoru nad wydatkami publicznymi, zaapelował do ministrów o wstrzymanie wdrażania zrewidowanych planów projektu kolei dużych prędkości HS2, dopóki rząd nie uzyska pełnej pewności co do ich wykonalności. Według NAO, projekt musi zostać postawiony na stabilnych fundamentach, aby uniknąć powtórzenia kosztownych błędów z przeszłości.

Zalecenie NAO pojawia się w kontekście znacznego wzrostu szacowanych kosztów i opóźnień w realizacji HS2. Obecnie przewiduje się, że projekt będzie kosztował do 102,7 mld funtów, a pociągi zaczną kursować dopiero w 2039 roku. To o 70 mld funtów więcej i 13 lat później niż pierwotnie obiecywano.

Rosnące koszty i opóźnienia

Pierwsze szacunki z 2011 roku zakładały, że budowa HS2 z Londynu do Birmingham, a także odgałęzień do Leeds i Manchesteru (które zostały później porzucone), wyniesie 32,7 mld funtów. Ostatnie szacunki kosztów są blisko dwukrotnie wyższe niż te z 2020 roku. Początkowo planowano, że usługi kolejowe rozpoczną się w bieżącym roku. Odcinek HS2 do Manchesteru został odwołany w październiku 2023 roku przez ówczesnego premiera Rishiego Sunaka.

NAO wskazuje, że większość wzrostów kosztów wynikała z „niedoszacowania kosztów, nieefektywnej realizacji i zmian zakresu projektu”. To podkreśla potrzebę bardziej rygorystycznego zarządzania i planowania, zanim kolejne etapy zostaną wprowadzone w życie.

Proces resetu i jego wyzwania

Po 15 miesiącach przeglądu, Mark Wild, dyrektor generalny HS2 Ltd, przedstawił nowy, szczegółowy plan pozostałych prac. NAO przyznaje, że przyjęto „przemyślane podejście” do resetu HS2, ale jednocześnie zaznacza, że „znaczna praca” pozostaje do wykonania przed ukończeniem projektu. Departament Transportu (DfT) i HS2 Ltd dążą do zakończenia resetu do wiosny 2027 roku.

Jednak NAO podkreśla: „Kluczowe jest, aby tym razem postąpili prawidłowo po wcześniejszych niepowodzeniach. Powinni upewnić się, że nie przystąpią do realizacji planów, dopóki nie będą pewni, że wszystko jest na swoim miejscu, aby je zrealizować”. Organ nadzoru zalecił, aby DfT i HS2 Ltd ponownie ocenili „realizm” nowego harmonogramu jesienią i w razie potrzeby go zmienili. Koszt samego procesu resetu oszacowano na 153 mln funtów.

Najważniejsze fakty

Znaczenie dla gospodarki i transportu

Gareth Davies, szef NAO, podkreślił, że „ustanowienie w pełni wiarygodnego szacunku kosztów i harmonogramu, zakończenie negocjacji handlowych i zapewnienie odpowiednich możliwości są niezbędne, zanim [DfT i HS2 Ltd] będą mogły zakończyć reset”. Rzecznik DfT stwierdził, że rząd podjął zdecydowane działania, aby „zresetować HS2 i zapewnić bezpieczne ukończenie linii między Birmingham a Londynem przy najniższych rozsądnych kosztach”.

Dla polskich czytelników, zwłaszcza tych interesujących się dużymi projektami infrastrukturalnymi i ich wpływem na gospodarkę, sytuacja HS2 stanowi ważną lekcję na temat wyzwań związanych z zarządzaniem megaprojektami. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne planowanie, kontrola kosztów i realistyczne harmonogramy, aby uniknąć podobnych problemów w przyszłości, niezależnie od kraju czy sektora.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/uk-news/2026/jun/29/pause-hs2-reset-until-you-are-confident-it-can-be-delivered-nao-tells-ministers)