Liczba osób fizycznych ogłaszających upadłość konsumencką w Polsce w 2026 roku może pobić rekord wszech czasów. Z danych Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej (COIG) wynika, że tylko od stycznia do sierpnia bankructwo ogłosiło ponad 16 tys. konsumentów. Jeśli utrzyma się obecne tempo, na koniec roku może ich być ponad 24 tysiące.
Sierpień, tradycyjnie miesiąc o niższej liczbie ogłoszeń ze względu na sezon wakacyjny, przyniósł 1825 nowych upadłości. To o 6,3 proc. więcej niż w sierpniu 2025 roku. Wcześniej, od marca do lipca, liczba bankrutów przekraczała 2 tys. miesięcznie, co w całej dotychczasowej historii instytucji upadłości konsumenckiej w Polsce zdarzyło się tylko cztery razy – dwa razy w 2023 roku i dwa razy w 2025 roku.
Najważniejsze fakty
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba upadłości konsumenckich (styczeń–sierpień 2026) | Ponad 16 tys. |
| Prognoza na cały 2026 rok | Ponad 24 tys. (potencjalny rekord) |
| Wzrost rok do roku (sierpień 2026 vs sierpień 2025) | +6,3 proc. |
| Okres rekordowych miesięcznych odczytów (powyżej 2 tys.) | Marzec–lipiec 2026 |
Rekord kończy stabilną serię
Gwałtowny wzrost liczby bankructw oznacza koniec trzyletniego okresu względnej stabilizacji. W latach 2023–2025 liczba sfinalizowanych upadłości konsumenckich utrzymywała się na zbliżonym poziomie, oscylując nieco powyżej 21 tys. rocznie. Obecny rok wyraźnie odbiega od tego trendu – jeśli prognozy się potwierdzą, będzie to najwyższy wynik w historii obowiązywania instytucji upadłości konsumenckiej w Polsce.
Eksperci zwracają uwagę, że na wzrost liczby bankructw wpływa kilka czynników: utrzymująca się presja inflacyjna, wysokie koszty kredytów oraz trudności spłaty zobowiązań wśród gospodarstw domowych o niższych dochodach. Coraz więcej osób decyduje się na ogłoszenie upadłości jako sposób na oddłużenie i rozpoczęcie nowej drogi finansowej.
Co zmieni się w prawie upadłościowym?
Równolegle z rekordowymi danymi, w Sejmie trwają prace nad nowelizacją prawa upadłościowego i ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Projekt wpłynął do Sejmu 4 września, a 15 września został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
W odróżnieniu od ostatniej dużej nowelizacji z 2020 roku, która liberalizowała dostęp do upadłości konsumenckiej, obecne zmiany koncentrują się na usprawnieniu i przyspieszeniu samej procedury. Głównym celem jest odciążenie sądów od nadzorowania realizacji planu spłaty przez upadłego.
Obecnie osoba, która ogłosi upadłość, musi przez kilka lat przeznaczać ustaloną przez sąd kwotę na spłatę wierzycieli. Tego rodzaju „finansowego czyśćca” unikają jedynie osoby w najtrudniejszej sytuacji – sąd może umorzyć ich zobowiązania bez wykonywania planu, jeśli nie widzi szans na spłatę zaległości. Dodatkowo upadły musi co roku składać sprawozdanie z realizacji planu spłaty. Brak dokumentu skutkuje uchyleniem planu i przywróceniem wierzycielom możliwości dochodzenia należności.
Nowe zasady: wierzyciele przejmują kontrolę
Projekt nowelizacji przewiduje trzy kluczowe zmiany. Po pierwsze, realizację planu spłaty będą nadzorować sami wierzyciele, którym zależy na odzyskaniu choć części należności. Po drugie, sąd nie będzie na bieżąco kontrolował sprawozdań z realizacji planu; zajmie się nimi tylko na wniosek uczestnika postępowania, np. wierzyciela. Po trzecie, po wykonaniu planu pozostałe zobowiązania zostaną umorzone automatycznie.
Wierzyciele otrzymają jednak dodatkowe trzy miesiące na zgłoszenie zastrzeżeń. Termin umorzenia zobowiązań będzie określany w postanowieniu sądu ustalającym plan spłaty i publikowany w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Dane dłużnika zostaną usunięte z rejestru po trzech latach od ogłoszenia umorzenia, co ma ułatwić mu powrót do normalnej aktywności gospodarczej.
Co to oznacza dla osób zadłużonych?
Nowe przepisy, jeśli wejdą w życie, mogą przyspieszyć cały proces upadłościowy i zmniejszyć biurokrację związaną z corocznym raportowaniem do sądu. Dla dłużników kluczową korzyścią będzie automatyczne umorzenie zobowiązań po zakończeniu planu spłaty, bez konieczności składania dodatkowych wniosków. Dla wierzycieli – większa kontrola nad przebiegiem spłaty.
Nadal jednak procedura upadłości konsumenckiej wiąże się z poważnymi konsekwencjami, w tym wpisem do Krajowego Rejestru Zadłużonych i ograniczeniami w zaciąganiu nowych zobowiązań. Dlatego eksperci radzą, aby przed podjęciem decyzji o ogłoszeniu upadłości skonsultować się z doradcą restrukturyzacyjnym lub prawnikiem.
Źródło: Bankier.pl – Wiadomości, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Upadlosci-konsumenckie-ida-na-rekord-Nowe-zasady-bankructw-juz-w-Sejmie-9205275.html
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna