Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) od lat mają obowiązkowo działać w każdej gminie, ale przepisy milczą w sprawie tego, jak długo powinny być otwarte. W efekcie w niektórych miejscowościaści PSZOK-i czynne są zaledwie przez kilka godzin w miesiącu, co utrudnia mieszkańcom oddawanie gabarytów, elektrośmieci, opon czy – od 2025 roku – tekstyliów. Do Sejmu wpłynęła właśnie petycja, która ma to zmienić.
Obecny stan prawny – luka w regulacjach
Obowiązek tworzenia PSZOK-ów wprowadzono podczas reformy gospodarki odpadami. Każda gmina musi zapewnić co najmniej jeden taki punkt, a przepisy określają minimalny katalog odpadów, które powinny być przyjmowane. Nie ma jednak w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ani słowa o minimalnym czasie funkcjonowania. Decyzję w tej sprawie pozostawiono samorządom.
To właśnie tę lukę dostrzegł autor petycji – Wojciech Landowski. Jego zdaniem zbyt mała dostępność punktów może prowadzić do porzucania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych, co stoi w sprzeczności z celami ochrony środowiska.
Co proponuje autor petycji
Petycja wpłynęła do Sejmu 2 czerwca 2026 roku, a kilka dni później została skierowana do Komisji do Spraw Petycji. Autor postuluje nowelizację ustawy poprzez wprowadzenie minimalnego czasu funkcjonowania stacjonarnych PSZOK-ów. Zgodnie z propozycją każdy punkt powinien być otwarty przez co najmniej 16 godzin miesięcznie, w tym przynajmniej przez jedną sobotę.
Autor wskazuje, że obecnie zdarzają się miejsca czynne jedynie przez kilka godzin w miesiącu, co utrudnia korzystanie z nich osobom pracującym i mieszkańcom, którzy nie mogą dostosować się do bardzo ograniczonego harmonogramu.
Tekstylia zmieniają sytuację
Choć przepisy dotyczące PSZOK-ów obowiązują od lat, problem ich dostępności nabrał nowego znaczenia po 1 stycznia 2025 roku. Wtedy zaczęły obowiązywać unijne wymogi dotyczące selektywnej zbiórki tekstyliów. Obecnie zużyte ubrania, pościel czy ręczniki nie mogą już trafiać do pojemników na odpady zmieszane – trzeba je dostarczać do PSZOK-u.
W przypadku odpadów wielkogabarytowych wiele samorządów organizuje okresowe zbiórki bezpośrednio spod nieruchomości. Stare ubrania czy tekstylia trzeba jednak zawieźć samodzielnie do punktu selektywnej zbiórki. Jeśli jest on czynny tylko kilka godzin w miesiącu i to w godzinach przedpołudniowych, wykonanie tego obowiązku jest znacznie utrudnione. To właśnie chce zmienić autor petycji.
| Najważniejsze fakty |
|---|
| Kto złożył petycję |
| Data wpłynięcia do Sejmu |
| Proponowane minimum |
| Aktualny stan |
Co dalej – ścieżka legislacyjna
Na razie dokument znajduje się na początku parlamentarnej ścieżki. Komisja do Spraw Petycji przeanalizuje przedstawioną propozycję i zdecyduje, czy zasługuje ona na dalsze procedowanie. Może przygotować własną inicjatywę ustawodawczą, zwrócić się o opinie do resortów lub zakończyć prace bez rekomendowania zmian.
Nawet jeśli komisja uzna postulat za zasadny, nie oznacza to szybkiej zmiany prawa. Konieczne byłoby przygotowanie projektu nowelizacji, przeprowadzenie pełnej ścieżki legislacyjnej w Sejmie i Senacie oraz uzyskanie podpisu prezydenta. W praktyce oznacza to, że ewentualne nowe przepisy nie weszłyby w życie wcześniej niż za kilka miesięcy. Bardziej realistycznym scenariuszem byłby rok 2027.
Wiele zależy od tego, czy parlamentarzyści uznają problem za na tyle istotny, aby podjąć prace nad zmianą ustawy. Na razie petycja jest jedynie propozycją rozwiązania problemu, a nie przesądzonym kierunkiem legislacyjnym.
Źródło: Interia Wydarzenia – Kraj na podstawie sejm.gov.pl, https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-pszok-czynny-dwie-godziny-w-miesiacu-do-sejmu-trafila-petycj,nId,23517922
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna