Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Maciej Duszczyk ogłosił w czwartek, że Polska wyraża zgodę na wykluczenie z tymczasowej unijnej ochrony dwóch grup Ukraińców: mężczyzn w wieku poborowym oraz osób, które opuściły Ukrainę w sposób niezgodny z prawem. Decyzja ta została podjęta w trakcie trwających w Luksemburgu rozmów ministrów Unii Europejskiej, którzy dyskutują nad przedłużeniem mechanizmu ochrony tymczasowej dla uchodźców z Ukrainy.
Propozycja Komisji Europejskiej, którą Polska popiera, ma na celu doprecyzowanie zasad udzielania ochrony. Aktualne przepisy dotyczące ochrony tymczasowej wygasają w marcu 2027 roku, jednak Komisja Europejska już teraz pracuje nad ich przedłużeniem o kolejny rok. Sondowane są nastroje wśród państw członkowskich, z których część opowiada się za wprowadzeniem pewnych ograniczeń.
Najważniejsze fakty
| Aspekt | Szczegóły |
|---|---|
| Status ochrony | Polska zgadza się na wykluczenie z ochrony tymczasowej Ukraińców w wieku poborowym i tych, którzy opuścili kraj nielegalnie. |
| Termin wygaśnięcia | Obecna ochrona tymczasowa wygasa w marcu 2027 r. |
| Proponowane zmiany | Komisja Europejska pracuje nad przedłużeniem ochrony o kolejny rok z potencjalnymi ograniczeniami. |
| Stanowisko Polski | Poparcie dla wykluczenia wybranych grup; sprzeciw wobec ograniczeń geograficznych. |
Kogo dotyczą ograniczenia?
Zgodnie z propozycją Komisji Europejskiej, którą popiera Polska, ograniczenie możliwości przyznawania ochrony tymczasowej ma dotyczyć przede wszystkim dwóch kategorii osób. Pierwsza to obywatele Ukrainy, którzy uciekli ze swojego kraju w sposób niezgodny z prawem. Druga grupa to osoby w wieku poborowym. Wiceminister Duszczyk w rozmowie z Polską Agencją Prasową podkreślił, że "zgadzamy się na takie rozwiązanie".
Mechanizm ochrony tymczasowej został uruchomiony w 2022 roku po inwazji Rosji na Ukrainę. Gwarantuje on uchodźcom wojennym prawo do legalnego pobytu, podejmowania pracy oraz dostępu do edukacji we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Przepisy te są cyklicznie przedłużane, a ich obecna ważność kończy się w marcu 2027 roku.
Odrzucone ograniczenia geograficzne
W kontekście dyskusji o zmianach w systemie ochrony tymczasowej pojawił się również pomysł wprowadzenia ograniczeń geograficznych. Zakładał on możliwość odmawiania automatycznej ochrony osobom pochodzącym z regionów Ukrainy uznawanych za relatywnie bezpieczne i mniej narażone na działania wojenne, takich jak obwód lwowski. Jednakże, jak wyjaśnił wiceminister Duszczyk, pomysł ten upadł. Ukraina została później wykreślona z listy krajów bezpiecznych i uznana za państwo w całości objęte działaniami wojennymi.
Polska zdecydowanie sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu. Wiceminister Duszczyk zaznaczył, że "doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, co dzieje się w Ukrainie". Dodał, że "czasami obywatele polscy, którzy mieszkają przy granicy, słyszą wybuchy rosyjskich rakiet atakujących cele cywilne bardzo blisko granicy. Dlatego dla nas ograniczenie geograficzne jest nie do przyjęcia".
Zmiany w polskim systemie ochrony
Polska już wcześniej wprowadziła zmiany w swoim krajowym systemie ochrony Ukraińców. Kilka miesięcy temu przyjęto ustawę specjalną, która pozwala na wygaszanie wcześniej przyznanych świadczeń uchodźcom wojennym z Ukrainy.
Od marca obowiązują nowe zasady, zgodnie z którymi obywatele Ukrainy muszą w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski złożyć wniosek o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR. Niezłożenie wniosku w tym terminie może skutkować utratą prawa do ochrony. Dodatkowo, osoby, które uzyskały PESEL UKR bez okazywania dokumentów tożsamości, mają obowiązek zaktualizować swoje dane i przedstawić stosowne dokumenty do końca sierpnia bieżącego roku. Przepisy te zostały wprowadzone w ramach prac nad implementacją przedłużenia unijnej dyrektywy o ochronie tymczasowej.
Obecna sytuacja w UE
Na koniec marca bieżącego roku z ochrony tymczasowej w Unii Europejskiej korzystało 4,33 mln Ukraińców. Najwięcej osób znalazło schronienie w Niemczech (28,7%), następnie w Polsce (22,3%) i w Czechach (9%). Stosunek liczby osób z Ukrainy korzystających z ochrony czasowej do liczby ludności był najwyższy w Czechach (34,8 na 1000 osób), a w dalszej kolejności w Polsce (26,3), na Słowacji (26,2) i na Cyprze (25,3).
Decyzje dotyczące zmian w ochronie tymczasowej mają bezpośredni wpływ na setki tysięcy osób przebywających obecnie w Polsce. Osoby zainteresowane powinny na bieżąco monitorować komunikaty Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Urzędu do Spraw Cudzoziemców, aby upewnić się, że spełniają aktualne wymogi prawne.
Fuente: gazetaprawna.pl, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11257017,koniec-unijnej-ochrony-dla-tej-grupy-ukraincow-wiceszef-mswia-wyjawil.html
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna