Kodeks pracy 2025 – najważniejsze zmiany dla pracowników i pracodawców

Rok 2025 przynosi kolejne zmiany w polskim prawie pracy. Nowelizacje dotyczą m.in. urlopu rodzicielskiego, wysokości minimalnego wynagrodzenia, zasad zatrudniania pracowników tymczasowych oraz ochrony przed zwolnieniem. Poniżej przedstawiamy najważniejsze modyfikacje, które wejdą w życie od 1 stycznia 2025 roku.

Dłuższy urlop rodzicielski

Od 2025 roku rodzice zyskają dłuższy urlop rodzicielski. Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego wzrośnie do 65 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka) i do 71 tygodni (przy ciąży mnogiej). To wydłużenie o 4 tygodnie w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów.

Nowe regulacje umożliwiają elastyczne korzystanie z urlopu rodzicielskiego – rodzice mogą go dzielić na części, pod warunkiem że każda z nich trwa co najmniej 8 tygodni. Kluczową zmianą jest również wprowadzenie nieprzenoszalnej części urlopu dla każdego z rodziców, co ma zachęcać do bardziej równego dzielenia obowiązków opiekuńczych.

Zmiany w urlopach wypoczynkowych

Od 2025 roku pracownicy zatrudnieni na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie, dzieło) zyskają prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego, jeśli ich umowa trwa co najmniej 6 miesięcy. Wymiar urlopu będzie wynosił 20 dni w roku kalendarzowym. Pracodawcy będą zobowiązani do prowadzenia ewidencji czasu pracy również dla tych osób.

Dodatkowo, nowelizacja wprowadza obowiązek udzielenia urlopu w naturze – rekompensata pieniężna za niewykorzystany urlop będzie możliwa tylko w przypadku rozwiązania stosunku pracy.

Nowa wysokość minimalnego wynagrodzenia

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wzrośnie dwukrotnie. Od 1 stycznia 2025 roku wyniesie 4500 zł brutto, a od 1 lipca 2025 roku – 4700 zł brutto. Stawka godzinowa dla umów cywilnoprawnych również ulegnie podwyżce: od stycznia 30 zł, od lipca 31,50 zł.

Poniższa tabela przedstawia planowane zmiany w minimalnym wynagrodzeniu w 2025 roku w porównaniu do lat poprzednich:

Źródło: Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 roku (projekt).

Ochrona przed zwolnieniem dla pracowników w wieku przedemerytalnym

Nowelizacja Kodeksu pracy rozszerza ochronę przed zwolnieniem na pracowników, którym brakuje nie więcej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego (obecnie ochrona obowiązuje na 4 lata przed emeryturą). Ochrona ta obejmuje zakaz wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, z wyjątkiem przypadków likwidacji zakładu pracy lub naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.

Ważne: ochrona nie dotyczy umów na czas określony, które wygasają z upływem terminu, na jaki zostały zawarte.

Nowe regulacje dla pracowników tymczasowych

Od 2025 roku agencje pracy tymczasowej będą zobowiązane do zapewnienia pracownikom tymczasowym takich samych warunków pracy i wynagrodzenia, jakie obowiązują u pracodawcy użytkownika. Dotychczasowe przepisy dopuszczały pewne odstępstwa, szczególnie w zakresie dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych czy w porze nocnej.

Nowe przepisy nakładają również na agencje obowiązek informowania pracowników tymczasowych o wolnych etatach u pracodawcy użytkownika oraz o możliwości przejścia na stałe zatrudnienie.

Zmiany w czasie pracy i delegacjach

Nowelizacja doprecyzowuje zasady rozliczania czasu pracy w przypadku podróży służbowych. Czas dojazdu do miejsca delegacji oraz powrotu do miejsca zamieszkania nie będzie wliczany do czasu pracy, chyba że pracownik wykonuje w tym czasie pracę. Pracodawcy będą musieli prowadzić szczegółową ewidencję czasu pracy, również dla pracowników zdalnych.

Poniższa tabela podsumowuje najważniejsze zmiany w zakresie czasu pracy:

Co to oznacza w praktyce?

Dla pracowników najważniejsze zmiany to wyższe minimalne wynagrodzenie, dłuższy urlop rodzicielski i lepsza ochrona przed zwolnieniem. Dla pracodawców – konieczność dostosowania systemów kadrowo-płacowych do nowych stawek i obowiązków ewidencyjnych, szczególnie w zakresie umów cywilnoprawnych i pracy tymczasowej.

Warto pamiętać, że część przepisów może jeszcze ulec zmianie w trakcie procesu legislacyjnego. Przed podjęciem decyzji kadrowych lub planowaniem urlopów zalecamy sprawdzenie aktualnego tekstu jednolitego Kodeksu pracy na stronie Rządowego Centrum Legislacji lub u doradcy prawnego specjalizującego się w prawie pracy.