Brytyjski nadzór wzywa CCRC do pilnej poprawy po skandalu Malkinsona

Brytyjska Komisja ds. Przeglądu Spraw Karnych (CCRC) musi pilnie poprawić swoje procedury śledcze, aby uniknąć powtórzenia poważnych błędów, takich jak te, które miały miejsce w sprawie Andrew Malkinsona. Takie ostrzeżenie wydał niezależny nadzór po przeprowadzeniu inspekcji, która wykazała „brak proaktywnej i skutecznej kontroli jakości pracy”.

Anthony Rogers, główny inspektor Koronnej Służby Prokuratorskiej, podkreślił, że choć CCRC jest ostatecznie zdolna do działania, wymaga znaczących usprawnień. Raport wskazuje na „istotną lukę”, jaką jest brak proaktywnych mechanizmów zapewniania jakości, co doprowadziło do jednej z najpoważniejszych pomyłek sądowych w historii Wielkiej Brytanii.

Andrew Malkinson spędził 17 lat w więzieniu za gwałt, którego nie popełnił. Jego sprawa, dwukrotnie odrzucona przez CCRC, ujawniła systemowe uchybienia, które opóźniły jego uwolnienie o dekadę. Dopiero niezależne testy DNA, zlecone przez jego zespół prawny, a następnie powtórzone przez CCRC, doprowadziły do jego uniewinnienia.

Najważniejsze fakty

Konsekwencje i rezygnacje

Skandal związany ze sprawą Malkinsona doprowadził do rezygnacji dyrektora generalnego i przewodniczącego CCRC. Dame Vera Baird, była komisarz ds. ofiar, została powołana na stanowisko tymczasowej przewodniczącej, aby przeprowadzić gruntowną reorganizację organizacji. Niezależny raport, opublikowany w czwartek, jest wynikiem kontroli 60 spraw i zawiera 34 rekomendacje mające na celu wyeliminowanie słabości, opóźnień i nieefektywności.

Rogers zaznaczył, że wdrożenie zaleceń może „znacznie poprawić i zapewnić znacznie lepsze usługi”, jednak nie „zagwarantuje, że nie będzie kolejnej głośnej porażki”. Podkreślił potrzebę skupienia się na „jakości i przeglądzie spraw, lepszej strategii, znacznie dokładniejszym monitorowaniu postępów i kwestionowaniu niepotrzebnych prac”.

Kwestie kulturowe i przyszłość CCRC

Inspektor opisał historię CCRC jako „burzliwą” i wskazał na „problemy kulturowe” wewnątrz organizacji. Mimo to, ostatecznie uznał ją za zdolną do pełnienia swojej funkcji. Stwierdził, że pracownicy są zaangażowani w swoją pracę i podejmują „trafne decyzje” w sprawach, ale muszą unikać „niepotrzebnych linii dochodzeniowych” i „bezcelowych ścieżek śledczych”, koncentrując się na badaniu „właściwych rzeczy”.

Rogers przyznał, że choć CCRC w większości przypadków ostatecznie podejmowała właściwe decyzje, to słowo „ostatecznie” jest tu kluczowe. Opóźnienia w sprawach, takich jak Malkinsona, miały dramatyczne konsekwencje dla niesłusznie skazanych. Obecnie CCRC zajmuje się 102 długotrwałymi sprawami i odnotowuje „stały wzrost” liczby wniosków w ciągu ostatnich kilku lat, z 1841 złożonymi w latach 2025-2026.

Signum dla polskiego prawa pracy

Choć sprawa dotyczy brytyjskiego wymiaru sprawiedliwości, stanowi ona ważne przypomnienie o konieczności ciągłego monitorowania i doskonalenia procedur w instytucjach odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa. W Polsce, gdzie system prawny również boryka się z wyzwaniami, takimi jak przewlekłość postępowań czy ryzyko błędów sądowych, doświadczenia CCRC mogą być cenną lekcją. Transparentność, proaktywna kontrola jakości i szybka reakcja na zidentyfikowane uchybienia są kluczowe dla zaufania publicznego i ochrony praw jednostki.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/law/2026/jul/02/criminal-cases-review-commission-told-to-urgently-improve-after-malkinson-failings)