Trump prezentuje nowy Air Force One: Kontrowersje wokół katarskiego daru

Były prezydent USA Donald Trump zaprezentował w piątek nowy, tymczasowy samolot Air Force One w hangarze w Joint Base Andrews w stanie Maryland. Jest to Boeing 747, oznaczony jako VC-25B, który został podarowany Stanom Zjednoczonym przez emirat Kataru. Wydarzenie to miało miejsce dzień po pożegnaniu jednego z dwóch starych Boeingów 747, które przez ponad 30 lat służyły do transportu prezydentów.

Nowy samolot, pomalowany w wyraziste barwy czerwieni, bieli, ciemnego błękitu i złota, nawiązujące do prywatnego odrzutowca Trumpa, natychmiast wywołał burzę politycznych protestów. Głównym punktem spornym jest fakt, że jego wartość, szacowana na 400 milionów dolarów, znacznie przekracza limit 50 dolarów na niezamówione prezenty od tego samego źródła w ciągu jednego roku kalendarzowego. Mimo to, Trump odrzucił krytykę, uznając odrzucenie oferty za „głupie”. Wcześniej Sean Parnell, rzecznik Pentagonu, potwierdził, że sekretarz obrony przyjął samolot zgodnie z federalnymi przepisami.

Nowy „most” lotniczy i jego koszty

Koszt adaptacji katarskiego Boeinga 747 wyniósł około 1 miliarda dolarów. Ma on służyć jako samolot „pomostowy” lub „przejściowy”, dopóki w 2027 i 2028 roku nie zostaną dostarczone dwa nowe, specjalnie zbudowane samoloty prezydenckie. Koszty tych docelowych maszyn wzrosły z pierwotnych 3,7 miliarda do 5 miliardów dolarów. Krytycy podarowanego odrzutowca, którego Katar wcześniej bezskutecznie próbował sprzedać, zwracali uwagę, że koszty konwersji mogą odciągnąć środki od programu modernizacji rakiet balistycznych ICBM Sentinel, który już ma wieloletnie opóźnienia.

Podczas prezentacji Trump podziękował emirowi Kataru, nazywając go „fantastycznym facetem”. Dodał również, że samolot jest „najbardziej luksusowym na świecie” i został zbudowany na poziomie, który prawdopodobnie nigdy więcej nie zostanie osiągnięty. Trump argumentował, że nowy odrzutowiec jest niezbędny, aby dorównać nowocześniejszym samolotom używanym przez zagranicznych liderów, co miało świadczyć o szacunku dla Stanów Zjednoczonych.

Wyzwania techniczne i przyszłość floty

Dwa starzejące się Boeingi 747 we flocie prezydenckiej weszły do służby w 1990 roku, za czasów prezydentury George’a H.W. Busha. Wcześniej w tym roku jeden z nich musiał zawrócić do Waszyngtonu podczas podróży do Davos w Szwajcarii z powodu usterki technicznej. Karoline Leavitt, sekretarz prasowa Białego Domu, poinformowała, że załoga zidentyfikowała „niewielki problem elektryczny” i zdecydowała o powrocie na bazę Andrews. W związku z tym siły powietrzne przyspieszyły modernizację katarskiego odrzutowca, pomijając niektóre planowane modyfikacje dla nowej generacji samolotów prezydenckich, aby szybciej dostarczyć wersję przejściową. Urzędnicy zapewnili, że samolot spełnia prezydenckie standardy bezpieczeństwa. Troy Meink, sekretarz sił powietrznych, podkreślił, że „bezpieczeństwo i ochrona głównodowodzącego są najwyższym priorytetem”.

Fakty dotyczące nowego Air Force One (VC-25B)

FaktOpisModel samolotuBoeing 747 (VC-25B)DawcaEmirat KataruSzacunkowa wartość daru400 milionów dolarówKoszt konwersji1 miliard dolarówPrzeznaczenieTymczasowy Air Force One do 2027/2028 rokabarwyCzerwień, biel, ciemny błękit, złoto

Parada lotnicza i spekulacje na temat przyszłości

Nowy samolot zostanie wykorzystany w planowanej paradzie lotniczej nad Waszyngtonem 4 lipca, z okazji 250. rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych. Trump zapowiedział, że będzie to „największy przelot w historii Ameryki”. Wnętrze samolotu, zaprezentowane reporterom, zawierało m.in. oprawiony obrazek kaczki pływającej w basenie Lincoln Memorial, co świadczy o bogatym wystroju.

Dostawa katarskiego odrzutowca zbiega się z wycofaniem samolotu Air Force One o numerze seryjnym 29000, Boeinga 747-200, który przetransportował prezydenta z Europy w czwartek i ostatecznie trafi do muzeum. Drugi samolot, o numerze 28000, z jasnoniebieskimi i białymi elementami, będzie nadal latał wraz z nowym VC-25B, dopóki nie zostaną dostarczone nowe, dedykowane odrzutowce. Obawy, że Trump mógłby używać katarskiego samolotu do celów osobistych po odejściu z urzędu w 2028 roku, wydają się mało prawdopodobne ze względu na wysokie koszty eksploatacji. Godzina lotu Boeingiem 747 kosztuje od 180 000 do 200 000 dolarów, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z kosztem 12 000 do 16 500 dolarów za godzinę lotu prywatnym Boeingiem 757 Trumpa.

Co pozostaje niejasne

Mimo zapewnień Pentagonu o zgodności przyjęcia daru z przepisami, nadal nie jest w pełni jasne, w jaki sposób formalnie przekroczono limit wartości prezentów bez naruszenia federalnych regulacji, zwłaszcza w kontekście tak wysokiej wartości samolotu. Potrzebne są dalsze wyjaśnienia dotyczące konkretnych derogacji prawnych lub interpretacji przepisów, które umożliwiły przyjęcie daru tej skali. Dodatkowo, pełna lista modyfikacji, jakie zostały pominięte w celu przyspieszenia dostawy VC-25B, nie została publicznie ujawniona, co mogłoby wpłynąć na ocenę jego długoterminowej funkcjonalności w roli tymczasowego samolotu prezydenckiego.

Źródło: The Guardian World (https://www.theguardian.com/us-news/2026/jun/19/trump-air-force-one-qatar)

Datos clave