Europejskie potęgi NATO chcą przejąć większą odpowiedzialność za obronę kontynentu

Europejskie potęgi NATO chcą przejąć większą odpowiedzialność za obronę kontynentu

Większa odpowiedzialność Europy, ale bez odchodzenia od USA

Ministrowie obrony Francji, Niemiec, Włoch, Polski i Wielkiej Brytanii zadeklarowali po spotkaniu w Paryżu, że Europa powinna w większym stopniu odpowiadać za własne bezpieczeństwo. Jednocześnie podkreślili, że Stany Zjednoczone pozostają „niezbędnym sojusznikiem” i że ich dalsze zaangażowanie w bezpieczeństwo Europy jest kluczowe dla wiarygodności NATO.

Rozmowy odbyły się w ramach grupy pięciu państw określanej jako E5. W wydanym po spotkaniu stanowisku ministrowie napisali, że Europa musi przyjąć większą odpowiedzialność za swoje bezpieczeństwo oraz zwiększyć swój wkład w działania Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Deklaracja nie oznacza zapowiedzi zastąpienia amerykańskiej obecności w Europie. Jej głównym przesłaniem jest próba połączenia dwóch celów: wzmocnienia europejskich zdolności obronnych i utrzymania ścisłej współpracy z Waszyngtonem.

Co ustalili ministrowie

Według relacji France 24 ministrowie zapowiedzieli bliższą koordynację z USA oraz pozostałymi państwami NATO. Francuska minister Catherine Vautrin poinformowała, że państwa E5 chcą pracować nad planem wzmacniania Europy w ramach silniejszego NATO. Plan ma być przygotowywany w pełnej przejrzystości wobec Waszyngtonu.

W spotkaniu uczestniczyła także szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas. Mówiła o potrzebie dalszej modernizacji sił zbrojnych i rozwoju zdolności wojskowych. W praktyce chodzi o zwiększanie możliwości państw europejskich, tak aby mogły skuteczniej działać zarówno samodzielnie, jak i w ramach NATO.

Kolejne spotkanie grupy E5 ma odbyć się w Rzymie w marcu 2027 roku. Nie przedstawiono jednak szczegółowego harmonogramu wspólnych inwestycji ani konkretnych nowych zobowiązań operacyjnych.

Polska perspektywa i kwestia obecności USA

Polskę reprezentował w Paryżu wiceminister obrony Paweł Zalewski. Jednym z tematów rozmów były możliwe plany ograniczenia amerykańskiej obecności wojskowej w Europie. Według informacji przytoczonych przez France 24 Pentagon zapowiedział wcześniej wycofanie z Niemiec około 5 tysięcy żołnierzy. Miałoby to oznaczać około 15 procent spośród około 36 tysięcy amerykańskich wojskowych stacjonujących w tym kraju.

Waszyngton informował, że proces ten miałby potrwać od sześciu do dwunastu miesięcy. Zalewski ocenił, że ewentualne porozumienie w tej sprawie będzie koordynowane z sojusznikami. Jego zdaniem powinno to ograniczyć ryzyko powstania luk w odstraszaniu lub zdolnościach obronnych NATO.

Sama deklaracja z Paryża nie przesądza jednak o skali ani terminie zmian w amerykańskiej obecności wojskowej. Nie wynika z niej również, że europejskie państwa uzgodniły już wspólny model finansowania lub rozmieszczenia dodatkowych zdolności.

Wsparcie dla Ukrainy pozostaje bez nowych decyzji

Ministrowie E5 ponownie zadeklarowali poparcie dla Ukrainy. W opublikowanych informacjach nie ma jednak zapowiedzi nowej pomocy finansowej ani konkretnych dostaw wojskowych uzgodnionych podczas spotkania.

Brytyjski minister Wes Streeting powiedział, że państwa będą wspierać Ukrainę tak długo, jak będzie to konieczne. Ostrzegł również przed zagrożeniem ze strony Rosji, które jego zdaniem ma charakter niewidziany od zakończenia zimnej wojny. Jednocześnie zaznaczył, że uczestnicy rozmów nie dążą do wojny z Rosją i nie mają konfliktu z rosyjskim społeczeństwem.

Co pozostaje niejasne

Nie wiadomo jeszcze, jakie konkretne wydatki, projekty wojskowe i zobowiązania państwa E5 uznają za niezbędne do zwiększenia europejskiej odpowiedzialności. Nie ogłoszono również szczegółów dotyczących ewentualnego ograniczenia obecności wojsk USA w Europie ani jego wpływu na poszczególne państwa NATO.

Nie należy więc traktować paryskiej deklaracji jako gotowego planu budowy europejskiej obrony. Na tym etapie jest to przede wszystkim wspólne stanowisko polityczne i zapowiedź dalszych rozmów. Dla oceny realnych zmian kluczowe będą następne decyzje dotyczące finansowania, modernizacji armii, rozmieszczenia wojsk oraz wsparcia dla Ukrainy.

Źródło: France 24, https://www.france24.com/en/europe/20261026-europe-nato-defence-responsibility-us-alliance