Brytyjskie huty płacą za prąd prawie 30 GBP/MWh więcej niż francuskie

Brytyjscy producenci stali są w najgorszej od trzech lat pozycji kosztowej wobec swoich unijnych konkurentów. Według analizy organizacji branżowej UK Steel różnica między ceną energii elektrycznej płaconą przez huty w Wielkiej Brytanii i we Francji wzrosła do prawie 30 funtów za megawatogodzinę (GBP/MWh).

Nie chodzi o najwyższą różnicę w historii. W 2022 roku, po rosyjskiej inwazji na Ukrainę i wywołanym przez nią kryzysie na rynku gazu, brytyjskie huty płaciły za energię około 153 GBP/MWh więcej niż francuskie. Rok wcześniej różnica wynosiła około 18 GBP/MWh. Obecny wzrost ponownie pogarsza jednak warunki konkurencji dla brytyjskiego przemysłu.

Energia droższa niż u francuskich rywali

UK Steel wiąże pogłębienie różnicy z globalnym wzrostem cen gazu. Na sytuację wpłynęły — według informacji przytoczonych przez „The Guardian” — działania wojenne Stanów Zjednoczonych i Izraela przeciwko Iranowi oraz zamknięcie przez Teheran cieśniny Ormuz.

Brytyjski rynek energii jest szczególnie wrażliwy na ceny gazu, ponieważ paliwo to odgrywa ważną rolę w produkcji prądu. W brytyjskim modelu hurtowa cena gazu może wpływać na cenę energii także wtedy, gdy energia pochodzi ze źródeł o niższych kosztach bieżącej produkcji, takich jak wiatr czy słońce.

Francja ma inną strukturę wytwarzania energii: na poziom cen wpływa przede wszystkim energetyka jądrowa. W Niemczech nadal znaczącą rolę odgrywa węgiel. Te różnice w miksie energetycznym przekładają się na koszty ponoszone przez zakłady przemysłowe.

Najważniejsze liczby

Ryzyko dla eksportu do Unii Europejskiej

Wyższe rachunki są szczególnie istotne dla brytyjskich hut, ponieważ Unia Europejska pozostaje głównym rynkiem zbytu dla brytyjskich wyrobów przemysłowych. Około 75 proc. eksportowanej przez Wielką Brytanię stali trafia do państw UE. Wartość tego eksportu wynosi około 3 mld funtów.

Koszt energii nie jest jedynym czynnikiem decydującym o konkurencyjności, ale dla hut ma znaczenie podstawowe. Produkcja stali jest energochłonna, a droższy prąd może podnosić ceny wyrobów albo zmniejszać marże producentów. Z samej analizy UK Steel nie wynika jednak, jak obecna różnica przełożyła się już na wielkość produkcji, zatrudnienie czy konkretne zamówienia eksportowe.

Postulat limitu cenowego

Peter Brennan, dyrektor generalny UK Steel, uważa, że bezpośrednie wsparcie cen energii jest obecnie jedynym szybkim sposobem na zmniejszenie obciążenia hut. Organizacja proponuje mechanizm limitu cenowego, którego roczny koszt oszacowała na około 51 mln funtów.

Zgodnie z tym rozwiązaniem rząd dopłacałby różnicę, gdy cena energii przekraczałaby ustalony poziom. Jeżeli ceny spadłyby poniżej limitu, branża przekazywałaby państwu nadwyżkę. Propozycja nie oznacza więc stałej, bezzwrotnej dopłaty w każdej sytuacji rynkowej.

„Brytyjscy producenci stali są zmuszani do konkurowania z jedną ręką związaną za plecami” — powiedział Brennan, cytowany przez „The Guardian”. Dodał, że mimo działań rządu ceny energii w Wielkiej Brytanii pozostają znacznie wyższe niż u europejskich i globalnych konkurentów.

Co deklaruje rząd

Brytyjski rząd twierdzi, że ograniczył większość kosztów wynikających z polityki państwa, które były doliczane do rachunków energochłonnego przemysłu. Według rządowego stanowiska rachunki za prąd mogą zostać obniżone nawet o 25 proc. dla ponad 10 tys. firm produkcyjnych.

Władze zapowiadają także zmniejszenie kosztów o około 1 mld funtów rocznie dla setek najbardziej energochłonnych przedsiębiorstw. Nie jest jasne, czy te działania całkowicie obejmą producentów stali ani w jakim stopniu zrekompensują różnicę wobec Francji i Niemiec.

Co pozostaje niejasne

Analiza UK Steel wskazuje na różnicę w kosztach energii, ale nie przedstawia w dostępnym materiale pełnego zestawu danych dotyczących wszystkich składników rachunków, kontraktów poszczególnych hut ani skutków dla cen stali. Nie wiadomo również, czy rząd przyjmie propozycję limitu cenowego i jaki dokładnie poziom ceny miałby zostać objęty mechanizmem.

Nie należy też utożsamiać wyższych cen prądu z automatycznym zamknięciem zakładów lub utratą konkretnych miejsc pracy. Na razie potwierdzony jest przede wszystkim wzrost różnicy kosztowej wobec francuskich konkurentów oraz postulat branży dotyczący wsparcia. Przy ocenie dalszego rozwoju sytuacji warto sprawdzić rządowe szczegóły programu obniżek rachunków i kolejne dane UK Steel.

Źródło: The Guardian World, https://www.theguardian.com/business/2026/oct/19/electricity-costs-uk-steelmakers-worst-position-three-years-eu-rivals.