„Null” Szczepana Twardocha zdobyła Nagrodę Literacką „Nike” 2026

Powieść „Null” Szczepana Twardocha zdobyła 30. Nagrodę Literacką „Nike”. Zwycięzcę ogłoszono 4 października 2026 roku podczas gali w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Książka, której akcja dotyczy wojny w Ukrainie, wygrała również plebiscyt Nike Czytelników „Gazety Wyborczej”.

Nagroda Literacka „Nike” jest jednym z najważniejszych wyróżnień dla polskich książek. Laureat otrzymał 100 tys. zł oraz statuetkę autorstwa Gustawa Zemły. Tegoroczny werdykt jurorów i wynik głosowania czytelników były zgodne.

Najważniejsze fakty

Powieść o wojnie w Ukrainie

Bohaterem „Null” jest polski ochotnik walczący w Ukrainie, posługujący się pseudonimem Koń. Jak wynika z przedstawionej podczas gali laudacji, książka skupia się na doświadczeniu wojny, przemocy i skomplikowanych biografiach ludzi uwikłanych w historię Europy.

Przewodniczący jury Witold Bereś podkreślał, że Twardoch stworzył w powieści język odpowiadający realiom współczesnego konfliktu. W książce pojawiają się między innymi wojskowy żargon, rusycyzmy i ukrainizmy. Jury zwróciło uwagę na fizyczność oraz brutalność opisu frontu.

Autor zaznaczał wcześniej, że choć powieść odnosi się do prawdziwej wojny, przedstawione postacie i wydarzenia są fikcyjne. Numery brygad opisane w książce nie odpowiadają rzeczywistym jednostkom. Twardoch mówił jednocześnie, że część opisów opiera się na tym, co sam widział lub o czym słyszał.

Wypowiedź autora po ogłoszeniu werdyktu

Szczepan Twardoch określił „Null” jako swoją najważniejszą książkę. Podczas gali powiedział, że napisał ją po to, aby mówić prawdę, ponieważ taki cel przypisuje literaturze. Zastrzegł przy tym, że powieść nie została napisana jako bezpośredni komentarz do jednej bieżącej sprawy politycznej.

Wątek wojny w Ukrainie pozostaje jednak centralny dla książki. Twardoch od końca 2022 roku angażuje się także w pomoc dla ukraińskich sił zbrojnych. Według informacji przytoczonych przez Polsat News uczestniczył w zbiórkach, z których finansowano między innymi drony, samochody i wyposażenie przekazywane na front.

Szczepan Twardoch i finałowa siódemka

Szczepan Twardoch jest autorem kilkunastu powieści i zbiorów opowiadań. Wśród jego znanych książek znajdują się „Morfina”, „Drach”, „Król”, „Królestwo”, „Pokora” i „Chołod”. Pisarz mieszka w Pilchowicach na Górnym Śląsku.

W finałowej siódemce Nagrody Literackiej „Nike” znalazły się także:

• Anna Bikont za reportaż „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”;
• Dorota Grabek za zbiór opowiadań „Zmartwychwstanki”;
• Justyna Kulikowska za zbiór opowiadań „Wnyki dla światła”;
• Krzysztof Łapiński za esej „Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”;
• Weronika Murek za powieść „Urodziny”;
• Zyta Rudzka za powieść „Tylko durnie żyją do końca”.

Werdykt jury i głosowanie czytelników

Jury tegorocznej edycji pracowało pod przewodnictwem Witolda Beresia. W jego skład weszli Anna Arno, Bogdan Białek, Andrzej Brzeziecki, Zbigniew Mentzel, Natasza Parzymies, Radosław Romaniuk oraz Katarzyna Sawicka-Mierzyńska.

Zwycięstwo „Null” w obu głosowaniach oznacza, że powieść została najwyżej oceniona zarówno przez jury, jak i uczestników plebiscytu Nike Czytelników. Dla odbiorców w Polsce to także sygnał, że literatura poświęcona wojnie w Ukrainie pozostaje ważną częścią krajowej debaty kulturalnej, choć sama powieść nie jest reportażem ani dokumentem.

Przedstawione informacje dotyczą werdyktu ogłoszonego podczas gali 4 października 2026 roku. Szczegóły dotyczące książki, jej fikcyjnych bohaterów i wydarzeń należy odczytywać jako element konstrukcji literackiej, a nie jako potwierdzenie opisanych faktów wojennych.

Źródło: Polsat News – Polska, https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2026-10-04/nagroda-literacka-nike-2026-wygrala-powiesc-null-szczepana-twardocha/