Miliardy dolarów przychodu, zerowy podatek. Międzynarodowe korporacje w Australii unikają danin

Australijski urząd skarbowy (ATO) opublikował dane za rok podatkowy 2024-25, które ujawniają skalę unikania opodatkowania przez międzynarodowe koncerny. Ponad jedna czwarta dużych firm działających w Australii, często z kapitałem zagranicznym, regularnie nie płaci podatku dochodowego od miliardowych przychodów. Wśród nich znalazły się spółka córka Microsoftu zarządzająca centrami danych, właściciel sieci komórkowej Optus (Singtel) oraz platforma streamingowa Netflix.

Dane te pochodzą z jawnego rejestru ATO, który jest publikowany na mocy decyzji parlamentu dla wszystkich firm osiągających w Australii przychód co najmniej 100 mln dolarów australijskich. Urząd nie podaje szczegółowych przyczyn zerowego zobowiązania podatkowego dla każdej spółki, ale przyznaje, że mogą za tym stać uzasadnione ekonomicznie powody.

Por que importa

Najważniejsze fakty

Centra danych Microsoftu bez podatku
Dział centrów danych Microsoftu wygenerował w Australii przychód w wysokości 2,3 mld dolarów australijskich. Mimo to spółka nie wykazała żadnego dochodu do opodatkowania. Dla porównania, główna działalność oprogramowania i komputerów Microsoftu w Australii, z przychodem przekraczającym 9,2 mld AUD, zapłaciła 160,6 mln AUD podatku. Oznacza to, że to właśnie infrastruktura chmurowa jest kluczowym obszarem, w którym koncern minimalizuje swoje zobowiązania podatkowe.

Singtel i Optus – zmiana trendu
Singtel, singapurski właściciel australijskiego operatora komórkowego Optus, od 2020 roku regularnie raportuje zerowy dochód podatkowy. W roku 2024-25 jego łączne przychody w Australii sięgnęły 8,3 mld AUD. Przedstawiciele Optusa tłumaczyli wcześniej, że ujemna pozycja podatkowa wynika z wysokich nakładów inwestycyjnych na infrastrukturę sieciową oraz kosztów operacyjnych.

Contexto

Netflix i inni giganci
Netflix, który od lat płaci w Australii znikome podatki w stosunku do osiąganych przychodów, w ubiegłym roku podatkowym odprowadził do ATO 8,4 mln AUD. To kwota stanowiąca ułamek procenta od przychodu wynoszącego ponad 1,4 mld AUD. TikTok Australia zapłacił 17,3 mln AUD podatku od przychodu 686,6 mln AUD.

Wśród innych dużych firm, które nie zapłaciły podatku, znalazły się również brazylijski gigant mięsny JBS Global Meat Holdings (przychód 4,8 mld AUD), nowozelandzki koncern mleczarski Fonterra (ponad 2,4 mld AUD przychodu) oraz Sony Australia (1,6 mld AUD) i sklep internetowy Kogan (642 mln AUD).

Mechanizm przerzucania zysków
Głównym powodem zerowych podatków jest zjawisko przerzucania zysków (profit shifting). Międzynarodowe korporacje obniżają swój dochód do opodatkowania w Australii poprzez dokonywanie płatności na rzecz powiązanych spółek w jurysdykcjach o niższych stawkach podatkowych. Mogą to być opłaty za licencje, usługi zarządcze czy odsetki od pożyczek wewnątrz grupy.

ATO od lat zapowiada zaostrzenie walki z tym procederem. Michelle Sams, p.o. zastępcy komisarza ATO, podkreśliła, że urząd coraz uważniej przygląda się cyfrowym biznesom i łańcuchom dostaw. „Bardzo dokładnie sprawdzamy sytuacje, w których w istotnych sektorach, takich jak centra danych, nie jest płacony żaden podatek. Chcemy mieć pewność, że poziom opodatkowania odzwierciedla rzeczywistą aktywność gospodarczą w Australii” – powiedziała Sams.

Planowane zmiany i wyzwania prawne
Australijski parlament uchwalił w sierpniu nowelizację przepisów dotyczących mediów, która umożliwia nakładanie opłat na globalne platformy technologiczne, jeśli nie zawrą one umów z australijskimi wydawcami w sprawie wykorzystania ich treści. Ponadto ATO przygotowuje specjalne rozporządzenie mające ukrócić przerzucanie zysków. Oczekuje się, że przyniesie ono znaczące wpływy budżetowe, ale może spotkać się z wyzwaniami prawnymi ze strony międzynarodowych korporacji.

Znaczenie dla czytelników Praca Gazeta
Choć sprawa dotyczy Australii, mechanizmy opisane przez ATO są uniwersalne i dotyczą również europejskiego rynku, w tym Polski. Międzynarodowe koncerny technologiczne, takie jak Microsoft, Google czy Meta, stosują podobne strategie optymalizacji podatkowej w wielu krajach. Oznacza to, że miliardowe zyski z lokalnych rynków nie są opodatkowane tam, gdzie są wypracowywane, co bezpośrednio wpływa na wpływy budżetowe państw i możliwość finansowania usług publicznych. Dla polskich pracowników i przedsiębiorców oznacza to nierówną konkurencję – lokalne firmy płacą podatki w pełnej wysokości, podczas gdy globalni giganci mogą unikać danin, korzystając z luk w międzynarodowym systemie podatkowym.

Źródło: The Guardian World, https://www.theguardian.com/australia-news/2026/oct/01/microsoft-optus-singtel-netflix-corporations-paying-no-tax-australia-ato