Prokurator MTK Karim Khan zawieszony w związku z zarzutami o niewłaściwe zachowanie seksualne

Karim Khan, główny prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), został zawieszony w pełnieniu swoich obowiązków. Decyzja ta zapadła po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego w związku z zarzutami o niewłaściwe zachowanie seksualne. Organ zarządzający MTK ogłosił tę decyzję w poniedziałek wieczorem, po tym jak komitet wykonawczy przegłosował skierowanie sprawy Khana do specjalnej sesji państw członkowskich Trybunału w celu rozważenia jego przyszłości.

Zawieszenie Khana jest bezprecedensowym krokiem dla Trybunału i może doprowadzić do głosowania nad odwołaniem go ze stanowiska. Sam Khan, wybitny brytyjski prawnik, wielokrotnie zaprzeczał zarzutom, które po raz pierwszy pojawiły się w 2024 roku i poważnie zakłóciły jego kadencję na czele działu prokuratorskiego Trybunału.

Tło sprawy

Zarzuty przeciwko Karimowi Khanowi zostały zgłoszone przez kobietę, która pracowała dla niego w siedzibie Trybunału w Hadze. Dotyczą one jego zachowania w latach 2023-2024. Pracownica oskarżyła Khana o wymuszanie i niestosowne zachowania seksualne przez dłuższy okres. Rzekome niewłaściwe zachowania miały mieć miejsce w pokojach hotelowych podczas podróży służbowych, w biurze Khana oraz w jego domu.

Prawnicy Khana wcześniej oświadczyli, że "kategorycznie zaprzecza" on, jakoby "nękał lub źle traktował jakąkolwiek osobę, nadużywał swojego stanowiska lub autorytetu, bądź angażował się w jakiekolwiek zachowania, które można by interpretować jako wymuszające, wyzyskujące lub nieodpowiednie zawodowo".

Najważniejsze fakty

Proces dyscyplinarny i decyzja

Komitet wykonawczy, składający się z 21 państw członkowskich Trybunału, większością kwalifikowaną stwierdził, że Khan dopuścił się poważnego niewłaściwego postępowania w związku z zarzutami o nadużycia seksualne. Decyzja o zawieszeniu została podjęta na podstawie raportu organu nadzorczego ONZ, opinii panelu ekspertów prawnych, a także pisemnych oświadczeń, które, jak się uważa, zostały złożone przez Khana i domniemaną ofiarę.

W oświadczeniu organ zarządzający Trybunału podkreślił, że decyzja o zawieszeniu Khana "nie jest wskazaniem ostatecznego wyniku" sprawy. Khan już wcześniej tymczasowo wycofał się z prowadzenia departamentu MTK, który zajmuje się badaniem i ściganiem osób oskarżonych o zbrodnie.

Konsekwencje dla państw członkowskich i Polski

Choć sprawa dotyczy wewnętrznych procedur Międzynarodowego Trybunału Karnego, ma ona znaczenie dla wszystkich państw członkowskich, w tym Polski. Polska, jako sygnatariusz Statutu Rzymskiego, uznaje jurysdykcję MTK i uczestniczy w jego działaniach. Stabilność i wiarygodność Trybunału są kluczowe dla międzynarodowego systemu sprawiedliwości. Ewentualne odwołanie prokuratora generalnego byłoby poważnym wydarzeniem, które mogłoby wpłynąć na funkcjonowanie Trybunału i jego postrzeganie na arenie międzynarodowej.

Dla obywateli i instytucji w Polsce, sprawa ta podkreśla znaczenie transparentności i odpowiedzialności w międzynarodowych instytucjach, nawet na najwyższych szczeblach. Wszelkie zmiany personalne w MTK mogą mieć pośredni wpływ na jego zdolność do prowadzenia spraw dotyczących zbrodni międzynarodowych, w których Polska jest często zainteresowana jako kraj wspierający praworządność i sprawiedliwość.

Co dalej?

Skierowanie postępowania do 125 państw członkowskich MTK oznacza, że ich przedstawiciele będą musieli podjąć decyzję o przyszłości Karima Khana. Jest to precedensowa sytuacja, która pokaże, jak Trybunał i jego państwa członkowskie radzą sobie z zarzutami wobec swoich najwyższych urzędników. Oczekuje się, że dyskusje i ewentualne głosowanie nad odwołaniem będą miały miejsce w najbliższym czasie.

Decyzja państw członkowskich będzie miała długoterminowe konsekwencje dla reputacji i skuteczności MTK, instytucji powołanej do ścigania najpoważniejszych zbrodni międzynarodowych.

Fuente: The Guardian World, https://www.theguardian.com/law/2026/jun/09/icc-chief-prosecutor-karim-khan-suspended-international-criminal-court