PIP na ADHD i autyzm: najszybszy wzrost w zamożnych regionach Anglii

W niektórych zamożnych częściach Anglii liczba młodych osób otrzymujących świadczenie PIP (Personal Independence Payment) z powodu ADHD lub autyzmu rośnie szybciej niż w biedniejszych regionach. Tak wynika z badania Nuffield Trust, o którym pisze „The Guardian”.

Badacze podkreślają, że w liczbach bezwzględnych świadczenie to nadal częściej przyznawane jest na obszarach dotkniętych ubóstwem. Nowością jest tempo zmian: różnica między bogatszymi i biedniejszymi częściami Anglii zmniejsza się, a w niektórych przypadkach to zamożne regiony prześcigają te biedne.

Najważniejsze liczby

Najszybszy wzrost w zamożnych regionach

Wśród miejsc z największą dynamiką wzrostu wymieniono Wokingham, Warwick oraz części hrabstw Hampshire i Surrey. W Surrey Heath liczba świadczeń związanych z ADHD i autyzmem wzrosła od 2019 roku o 630 proc. Dla porównania, w relatywnie uboższych miejscowościach, takich jak Mansfield i Great Yarmouth, wzrost wyniósł odpowiednio 30 i 50 proc.

W Runnymede w Surrey tempo wzrostu przewyższyło wyniki z Blackpool i Stoke-on-Trent. Badacze podkreślają, że podobnego przesunięcia nie zaobserwowano w przypadku świadczeń związanych z niepełnosprawnością intelektualną, depresją, zaburzeniami lękowymi ani schorzeniami fizycznymi.

Przyczyny: dostęp do diagnostyki

Autorzy badania interpretują wyniki przede wszystkim jako sygnał nierównego dostępu do diagnostyki. Sally Gainsbury, starsza analityczka polityki w Nuffield Trust, powiedziała „The Guardian”, że wyniki prawdopodobnie odzwierciedlają „znaczną nierówność w dostępie” do prywatnych i publicznych usług diagnostycznych.

Zamożniejsze rodziny częściej mogą zapłacić za prywatną konsultację, zamiast czekać w długiej kolejce do NHS. Dane lekarzy rodzinnych wskazują na wyższy poziom nowych rozpoznań ADHD w relatywnie zamożnych regionach.

Gainsbury dodała, że różnice mogą też wynikać z umiejętności nawigowania przez skomplikowaną i nieprzewidywalną procedurę wnioskowania o PIP. Osoby z większym wsparciem i dostępem do dokumentacji mogą mieć większe szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Różnice etniczne

W analizie odnotowano wyższe wskaźniki świadczeń związanych z ADHD i autyzmem wśród białych mieszkańców niż w innych grupach etnicznych. Niższe od oczekiwanych wyniki występowały w zróżnicowanych etnicznie częściach kraju, między innymi w londyńskich dzielnicach Newham i Brent oraz w Leicester.

Badacze nie wyjaśniają przyczyn tej różnicy. Może ona wynikać z dostępu do diagnozy, wiedzy o świadczeniach albo możliwości przejścia przez procedurę. Liczba wniosków nie jest prostym wskaźnikiem rzeczywistego występowania ADHD i autyzmu w poszczególnych grupach.

Co to oznacza dla polskich rodzin

Dla polskich rodzin mieszkających w Anglii badanie przypomina o rozróżnieniu między diagnozą a oceną codziennych potrzeb. PIP nie jest przyznawany automatycznie za samą diagnozę – pod uwagę brany jest wpływ trudności na wykonywanie codziennych czynności.

Osoba rozważająca wniosek powinna sprawdzić aktualne wymagania w oficjalnych brytyjskich źródłach (gov.uk) oraz zgromadzić dokumenty pokazujące, jak stan zdrowia wpływa na samodzielność. Materiał nie przedstawia osobnych danych dotyczących obywateli Polski ani polskojęzycznych mieszkańców Wielkiej Brytanii, więc nie pozwala ocenić, czy napotykają oni dodatkowe bariery językowe lub administracyjne.

Co pozostaje niejasne

Przytoczone wyniki pochodzą z relacji prasowej o analizie Nuffield Trust. W udostępnionym materiale nie ma bezpośredniego odnośnika do pełnego raportu ani jego metodologii. Publikacja została oznaczona datą z 2026 roku, dlatego okresy statystyczne i kwoty należy potwierdzić przed wykorzystaniem ich do podejmowania decyzji finansowych lub prawnych.

Źródło: „The Guardian”, https://www.theguardian.com/society/2026/sep/22/england-affluent-areas-young-people-adhd-autism-pip-claims