Brytyjski trybunał podatkowy nakazał Johnowi Griffinowi, założycielowi popularnej londyńskiej firmy przewozowej Addison Lee, zapłatę 20,5 mln funtów zaległego podatku. Sąd odrzucił jego argumentację, że jako osoba o irlandzkich korzeniach powinien być traktowany jako rezydent podatkowy spoza Wielkiej Brytanii (non-dom). Sprawa dotyczy lat 2013–2020.
Trybunał orzekł, że Griffin, który od 9. roku życia mieszka w Anglii, nie może skutecznie twierdzić, że jego stałym miejscem zamieszkania jest Irlandia. Mimo silnego przywiązania emocjonalnego do kraju przodków, sąd uznał, że jego życie zawodowe i rodzinne od dziesięcioleci koncentruje się w Anglii.
Spór o status podatkowy
John Griffin urodził się w 1942 roku w rodzinie irlandzkich imigrantów. W wieku 9 lat przeprowadził się z rodzicami do Londynu. W 1975 roku założył Addison Lee, które z czasem stało się jedną z największych firm przewozowych w stolicy Wielkiej Brytanii. W 2013 roku sprzedał przedsiębiorstwo funduszowi private equity Carlyle Group za kwotę szacowaną na 300 mln funtów.
W zeznaniach podatkowych za lata 2013–2020 Griffin konsekwentnie twierdził, że jego miejscem zamieszkania dla celów podatkowych jest Irlandia. Argumentował, że jego ojciec Jack, który przyjechał do Anglii w 1935 roku w poszukiwaniu pracy, nigdy nie zmienił swojego irlandzkiego domicylu. Zgodnie z brytyjskim prawem, dziecko urodzone w związku małżeńskim dziedziczy domicyl ojca.
HM Revenue and Customs (HMRC) zakwestionowała to stanowisko. Urząd podatkowy dowodził, że ojciec Griffina zmienił swój domicyl na angielski jeszcze przed osiągnięciem przez syna pełnoletności w 1963 roku. Trybunał przychylił się do argumentacji fiskusa.
Decydujące argumenty sądu
Przewodnicząca składu sędziowskiego Michaela Snelders oraz członkini trybunału Gill Hunter w uzasadnieniu stwierdziły, że Griffin „osiadł w Anglii w każdym znaczącym sensie” najpóźniej do 5 kwietnia 2013 roku. Sąd podkreślił, że Anglia była miejscem, gdzie założył dom, wychował rodzinę, zbudował biznes, zgromadził majątek oraz zorganizował życie osobiste, społeczne i zawodowe.
Sędziowie zwrócili uwagę, że w 2015 roku, jednym z lat, w których Griffin deklarował irlandzki domicyl, spędził w Irlandii zaledwie osiem nocy. Uznali to za „niezgodne z zachowaniem kogoś, kto poważnie przygotowuje się do stałej przeprowadzki”.
Sam Griffin nie stawił się osobiście przed trybunałem. HMRC uznała, że stan zdrowia 84-letniego biznesmena, określony jako „pogorszenie funkcji poznawczych”, uniemożliwia mu składanie zeznań.
| Najważniejsze fakty |
|---|
| John Griffin, założyciel Addison Lee, przegrał sprawę przed brytyjskim trybunałem podatkowym. |
| Do zapłaty pozostało 20,5 mln funtów zaległego podatku za lata 2013–2020. |
| Sąd uznał, że Griffin, mieszkający w Anglii od 9. roku życia, nie może być traktowany jako non-dom. |
| Status non-dom został zniesiony w Wielkiej Brytanii w kwietniu 2025 roku. |
Koniec ery non-dom
Sprawa Griffina to jeden z głośniejszych przykładów rozliczeń związanych z kontrowersyjnym statusem podatkowym non-dom. Osoby korzystające z tego przywileju mogły unikać brytyjskiego opodatkowania dochodów wypracowanych poza granicami kraju.
Status non-dom został ostatecznie zniesiony przez laburzystowski rząd Wielkiej Brytanii w kwietniu 2025 roku. Decyzję tę zapowiedziała jeszcze wcześniej administracja konserwatystów premiera Rishiego Sunaka.
Griffin, który w 2024 roku otrzymał tytuł szlachecki za zasługi dla biznesu i działalność charytatywną, będzie musiał teraz uregulować należność wobec brytyjskiego fiskusa. Wyrok trybunału podatkowego jest ostateczny w tej instancji.
Dlaczego to ważne dla polskich czytelników?
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad systemu podatkowego – kto i na jakich warunkach może korzystać z preferencyjnych stawek lub zwolnień. Dla Polaków pracujących w Wielkiej Brytanii lub planujących emigrację zarobkową, wyrok ten jest przypomnieniem, że brytyjskie prawo podatkowe opiera się na faktycznym miejscu zamieszkania i prowadzenia działalności, a nie wyłącznie na deklaracjach czy sentymencie do kraju pochodzenia.
Przedsiębiorcy i pracownicy z Polski, którzy osiedlili się w Wielkiej Brytanii na stałe, powinni mieć świadomość, że próba powoływania się na status rezydenta innego kraju, bez faktycznego z nim związku, może skończyć się wieloletnim postępowaniem i wysokimi zaległościami podatkowymi.
Źródło: The Guardian World – https://www.theguardian.com/politics/2026/sep/17/addison-lee-founder-owes-tax-after-uk-tribunal-ruling
Źródła i weryfikacja
Materiał przygotowano jako praktyczną notatkę redakcyjną. Przed decyzjami prawnymi, finansowymi lub urzędowymi sprawdzaj dane w źródle pierwotnym.
- Oficjalne źródła i weryfikacja redakcyjna